HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Các nước trong hiệp hội 10 quốc gia ASEAN ra tuyên bố không đứng về phe nào giữa Mỹ với Trung Quốc khi những căng thẳng trên Biển Đông gia tăng.
Hôm 8 Tháng Tám, các ngoại trưởng của hiệp hội ASEAN đưa ra bản tuyên bố 8 điểm, minh định lập trường trung lập trước những dấu hiệu hòa bình và ổn định tại khu vực có thể vượt ra khỏi tầm kiểm soát. Lần đầu tiên, tổ chức này có một tuyên bố chung như vừa kể.
Các ngoại trưởng ASEAN “khẳng định sự cam kết duy trì Đông Nam Á là khu vực của hòa bình, an ninh, trung lập và ổn định cũng như củng cố những giá trị hướng tới hòa bình tại khu vực phù hợp với luật lệ quốc tế,” bản tuyên bố viết.
Tuy thường thấy bất đồng quan điểm khi đề cập tới tranh chấp Biển Đông, kể cả thảo luận cho một Bộ Quy Tắc Ứng Xử (COC) để tránh xung đột võ trang, bản tuyên bố hôm mùng 8 Tháng Tám viết rằng các ngoại trưởng ASEAN “tái khẳng định nhu cầu cho một ASEAN vẫn thống nhất, gắn kết, và kiên trì cổ võ cho mục đích, nguyên tắc và lợi ích chung đã được xác định trong tuyên ngôn thành lập hiệp hội.”
Tổ chức ASEAN “kêu gọi tất cả các nước tự kiềm chế khi có các hoạt động có thể làm phức tạp thêm hay leo thang tranh chấp và ảnh hưởng đến hòa bình và ổn định, kềm chế không đe dọa hoặc dùng võ lực, đồng thời giải quyết các tranh chấp bằng các phương tiện ôn hòa tương ứng với luật lệ quốc tế.
Lời tuyên bố của khối ASEAN đưa ra sau một loạt những biến cố cả trên Biển Đông cũng như những công hàm của Mỹ, Úc tiếp nối theo các công hàm của Việt Nam, Malaysia, Indonesia bác bỏ tuyên bố chủ quyền chiếm gần 90% Biển Đông của Trung Quốc. Đồng thời Hoa Kỳ bắn tiếng sẵn sàng hậu thuẫn cho các đồng minh và đối tác ở khu vực đối phó với các trò “ức hiếp” của Bắc Kinh trong cuộc tranh chấp chủ quyền biển đảo.
Tuy nhiên, bên cạnh tranh chấp chủ quyền biển đảo, nhiều nước ASEAN trong đó có Việt Nam là đối tác thương mại hàng đầu với cả Mỹ và Trung Quốc. Bởi vậy, theo nhà phân tích Collin Koh của Singapore thì “Các nước ASEAN thấy mình bị kẹt trong cái thế nhiều rủi ro, thậm chí lúng túng” ở giữa các căng thẳng mà hai cường quốc quân sự nhất thế giới đang diễn ra.
Sau khi Mỹ ra tuyên bố bác bỏ tuyên bố chủ quyền “Lưỡi bò” của Trung Quốc, Bắc Kinh cho ngoại trưởng Vương Nghị dỗ ngọt ngoại trưởng CSVN Phạm Bình Minh “kiểm soát tốt bất đồng trên biển.”
Hôm Thứ Bảy vùa qua, Tân Hoa Xã đăng tải lời chia buồn với ông tổng bí thư đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng về cái chết của cựu tổng bí thư Lê Khả Phiêu. Trong đó, người ta thấy ông Tập Cận Bình dỗ dành là “Trung Quốc coi trọng việc củng cố và phát triển tình bằng hữu truyền thống giữa hai nước cũng như sẵn lòng hợp tác với Việt Nam tăng cường lòng tin cậy chính trị lẫn nhau…”
Ông ta lờ tịt những chuyện thúc ép chế độ Hà Nội phải từ bỏ các chương trình khoan tìm dầu khí trên các vùng biển đặc quyền kinh tế của mình vì có cái “Lưỡi bò” chủ quyền ngang ngược.
Bây giờ Hà Nội cùng với các nước ASEAN khác ra tuyên bố “trung lập” như vẻ mình không phải là nạn nhân của kẻ thù phương Bắc. (TN) [kn]
