HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bị công luận phản đối, Tòa Án Nhân Dân Tối Cao CSVN phải lên tiếng và từ bỏ ý định về việc xây hàng ngàn tượng vua Lý Thái Tông tại trụ sở tòa án các cấp làm “biểu tượng công lý.”
Theo báo Người Lao Động, tại cuộc họp chiều 28 Tháng Tư, bàn về kế hoạch xây dựng tượng vua Lý Thái Tông làm “biểu tượng công lý,” ông Nguyễn Hoà Bình, chánh án Tòa Án Nhân Dân Tối Cao CSVN, cho rằng: “Không có chuyện đúc hàng ngàn tượng, tốn hàng ngàn tỷ đồng như dư luận lo ngại. Không có chuyện làm tùy tiện, không có căn cứ.”
Ông Ngô Tiến Hùng, chánh văn phòng Tòa Án Nhân Dân Tối Cao, cũng khẳng định ngành tòa án chỉ có chủ trương dựng tượng vua Lý Thái Tông tại trụ sở tòa tối cao mới (số 43 Hai Bà Trưng, Hà Nội), không dựng tượng tại các trụ sở tòa án khác, mặc dù “việc lựa chọn nhân vật lịch sử tiêu biểu trong hoạt động xét xử của Việt Nam đã được triển khai thưc hiện trong suốt gần hai năm qua.”
“Qua các cơ quan báo chí, Tòa Án Nhân Dân Tối Cao nhận được nhiều ý kiến tham gia, góp ý, trong đó có nhiều ý kiến đồng tình và đánh giá cao hoạt động đầy ý nghĩa này. Bên cạnh đó cũng có những ý kiến không đồng thuận, phản đối việc dựng tượng này,” ông Hùng nói.
Tuy vậy, ông Hùng cho rằng việc xây dựng tượng vua Lý Thái Tông làm biểu tượng công lý “là hành động thiết thực, ý nghĩa, để tri ân và tôn vinh những cống hiến to lớn cho đất nước, dân tộc của các bậc tiền nhân, đặc biệt, là những công trạng trong lĩnh vực xét xử và tư pháp.”
Ngoài ra, tượng vua Lý Thái Tông “còn góp phần giáo dục tinh thần thượng tôn pháp luật đã tồn tại từ lâu trong lịch sử dân tộc để nhân dân và đội ngũ những người tiến hành tố tụng kế thừa và phát huy.”
Đặc biệt, ông Nguyễn Hòa Bình khẳng định chưa đặt ra việc xây dựng tượng trong lúc có dịch COVID-19.
“Việc xây dựng bức tượng này nếu có trong tương lai, phải trong thời điểm thích hợp, không sử dụng ngân sách nhà nước, mà bằng sự đóng góp của cán bộ ngành toà án gửi gắm vào đây sự tôn kính đối với vua, có nhiều công trạng trong hoạt động xét xử, nhiều nước trên thế giới cũng làm như vậy,” ông Bình nói.
Báo Tuổi Trẻ cho hay, thuyết trình trước hội đồng nghệ thuật, nhà điêu khắc Nguyễn Phú Cường, cựu phó cục trưởng Cục Mỹ Thuật, Nhiếp Ảnh và Triển Lãm thuộc Bộ Văn Hóa, Thể Thao và Du Lịch, lý giải về ý kiến của công luận nhận xét mô hình vua Lý Thái Tông giống tượng vua cha Lý Thái Tổ đang được đặt ở bờ hồ Hoàn Kiếm.
“Vua đương nhiên quần áo giống nhau, chỉ khác nét mặt. Bố con giống nhau là đúng nhưng ở đây tôi làm khác chút, với nét mặt vui tươi như đang đối thoại với người dân,” ông Cường biện minh.
Kết thúc phiên họp, ông Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh việc tiếp thu ý kiến từ các bên “một cách minh mẫn sẽ nâng cao chất lượng đối với việc xây dựng tượng.” Đồng thời, ông cho biết thêm cùng ngày, việc lấy ý kiến trên mạng xã hội sẽ kết thúc “trên cơ sở tổng hợp các ý kiến, tòa án sẽ có báo cáo tới cấp thẩm quyền quyết định cho việc dựng tượng.”
Về ý kiến nói tốn kém, Văn Phòng Tòa Án Nhân Dân Tối Cao cho biết việc thiết kế và kinh phí xây dựng tượng “nằm trong gói dự án xây dựng trụ sở đã được các cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.”
Bày tỏ trên báo Gia Đình và Xã Hội, độc giả Phùng Đức Hiếu Anh (ở quận Nam Từ Liêm, Hà Nội), viết “Từ trước đến nay người dân Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung đã quen thuộc với hình ảnh vị thần công lý là nữ, bị bịt mắt, tay cầm thanh gươm và cán cân công lý. Thói quen này được định hình, trải qua nhiều thế hệ cũng như các cộng đồng. Do đó, việc thay đổi một hình tượng hoàn toàn mới là không cần thiết và khó khả thi. Hơn nữa, nếu hình tượng này được chấp nhận và triển khai xây dựng trong thực tế sẽ gây tốn kém, lãng phí ngân sách nhà nước, nhất là trong giai đoạn khó khăn như hiện nay…”
“Việc sử dụng hình ảnh của một vị vua hay một vị quan nào đó trong thời kỳ phong kiến là biểu tượng công lý cho một đất nước theo ý kiến cá nhân tôi là không hợp lý. Văn hóa phương Tây từ ngàn năm trước đã cho ra đời các vị thần trong đó có ‘Thần Công Lý,’ đó là ước vọng công bằng, bình đẳng của người dân. Thần công lý không có thật, không phải là một biểu tượng bằng xương bằng thịt của một cá nhân cụ thể nào cả,” Luật Sư Đặng Văn Cường, Đoàn Luật Sư Hà Nội, bày tỏ quan điểm. “Hơn nữa, việc lựa chọn hình tượng nào để trưng bày không có ý nghĩa về mặt nhận thức. Cái chúng ta cần quan tâm là vấn đề đạo đức, trí tuệ của người thực thi công lý. Trên thực tế, ngành tòa án xét xử dựa trên chứng cứ khoa học, nên việc đặt tượng một vị vua trong hệ thống tòa án các cấp khiến người ta dễ có cảm giác thần quyền và yếu tố tâm linh…” (Tr.N) (đ.d.)
