HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – CSVN phàn nàn “các nước lớn” cạnh tranh ngày càng gay gắt” đang tạo ra “hệ lụy to lớn” cho các nước nhỏ ở khu vực ASEAN.
Hôm Thứ Ba, 5 Tháng Mười, Thông Tấn Xã Việt Nam (TTXVN) tường thuật cuộc họp trực tuyến cấp ngoại trưởng của tổ chức 10 nước ASEAN nhằm chuẩn bị cho cuộc họp cấp cao sẽ diễn ra trong ba tuần nữa về các vấn đề của khu vực cùng phải đối phó.
Tham dự cuộc họp, ông Bùi Thanh Sơn, bộ trưởng Ngoại Giao CSVN, được TTXVN thuật lời phàn nàn với các người đồng cấp là “cạnh tranh ngày càng gay gắt và sâu rộng giữa các nước lớn đang tạo ra hệ lụy to lớn đối với khu vực.”
Hiển nhiên, ông Sơn gián tiếp nói đến các cuộc tập trận liên tục của Mỹ và Trung Quốc trên Biển Đông và những chuyến đi vận động của các chức sắc cấp cao của Bắc Kinh cũng như Washington ở khu vực.
Trước sự chèo kéo của các trung tâm quyền lực, TTXVN thuật lời ông Sơn nói: “Việt Nam đề nghị ASEAN duy trì cách tiếp cận hài hòa, vừa giữ vững lập trường nguyên tắc đối với các vấn đề ảnh hưởng tới hòa bình, an ninh khu vực, vừa khuyến khích đối tác tham gia tích cực vào các cơ chế do ASEAN dẫn dắt để thúc đẩy đối thoại và lòng tin, cùng xử lý các quan tâm chung.”
Nói riêng về vấn đề Biển Đông, ông Sơn “tái khẳng định tầm quan trọng của thúc đẩy lòng tin và tin cậy, thực hiện kiềm chế, giải quyết hòa bình các tranh chấp phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển UNCLOS 1982.”
Cuộc họp cấp ngoại trưởng ASEAN diễn ra 10 ngày sau khi Bắc Kinh cho một chức sắc cấp cao của Bộ Ngoại Giao triệu tập riêng rẽ đại sứ năm nước ASEAN gồm Thái Lan, Philippines, Singapore, Malaysia và Indonesia. Các buổi trao đổi giữa hai bên để họ nghe Bắc Kinh đả kích liên minh quân sự mới được thành lập (gọi tắt là AUKUS) giữ Mỹ, Anh và Úc là sản phẩm của “bè đảng được kích thích từ chủng tộc và địa chính trị.”
Nói khác, Bắc Kinh muốn khối ASEAN tránh xa liên minh vừa kể mà họ diễn dịch chỉ nhằm chống lại bá quyền bành trướng Trung Quốc.
Trước đó, ngày 10 Tháng Chín, ông Vương Nghị, ngoại trưởng Trung Quốc, đã đến Hà Nội, bắt đầu chuyến công du một số nước ASEAN và Nam Hàn không ngoài mục đích ngăn cản các nước này nghiêng về phía Mỹ. Trước đó không bao lâu, bà Kamala Harris, phó tổng thống Mỹ, và ông Lloyd Austin, bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ, đã tới Hà Nội đưa những đề nghị tăng cường mối quan hệ đối tác chiến lược.
Giữa những vận động chính trị đó, người ta thấy Bắc Kinh tổ chức tập trận quy mô liên tục trên Biển Đông, vừa là khoe cơ bắp với Mỹ, vừa cũng để đe dọa các nước tranh chấp chủ quyền biển đảo. Các chiến hạm Mỹ chỉ “đi ngang qua vô hại” (innocent passage) trên các vùng biển Mỹ coi là biển quốc tế ở các khu vực quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, nhưng Bắc Kinh giận dữ tố cáo Mỹ xâm phạm chủ quyền lãnh thổ, trong khi họ cướp của Việt Nam.
Trước áp lực quá lớn của phương Bắc, Hà Nội nhiều hơn một lần phải cam kết “không liên minh với nước này chống nước khác” hay cho mượn đất đặt căn cứ.
Ngày 27 Tháng Tư, ông Nguyễn Xuân Phúc, chủ tịch nước, đã cam kết với ông Ngụy Phượng Hòa, bộ trưởng Quốc Phòng Trung Quốc, là Việt Nam “không theo nước nào để chống Trung Quốc.”
Đến ngày 24 Tháng Tám, ông Phạm Minh Chính, thủ tướng, phải lặp lại lời cam kết đó với ông Hùng Ba, đại sứ Trung Quốc, là “Việt Nam coi trọng quan hệ láng giềng hữu nghị truyền thống, đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Trung Quốc, coi đây là sự lựa chọn chiến lược, ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.”
Bây giờ, ông Bùi Thanh Sơn thở than cho thân phận nước nhỏ không dám “chọn bên.” (TN) [qd]
