HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Quốc Hội CSVN vẫn mở ngỏ kế hoạch xây dựng nhà máy điện nguyên tử ở Ninh Thuận dù đã quyết định “dừng lại” từ năm 2016.
Hôm Thứ Hai, 30 Tháng Năm, Bộ Trưởng Công Thương CSVN Nguyễn Hồng Diên khi trả lời ở phiên họp Quốc Hội về sự thúc giục hủy bỏ chương trình xây dựng nhà máy điện nguyên tử tại Ninh Thuận, nói rằng “chỉ tạm dừng” chứ chưa dẹp bỏ hoàn toàn.
Lý do được ông Diên viện dẫn là để phát triển năng lượng sạch từ mặt trời hay sức gió, cần phải có “điện nền ổn định và điện nền chỉ có thể là điện than hay thủy điện.”
Tuy nhiên, theo lời ông Diên, được các báo tại Việt Nam dẫn lại, “điện than đã không còn điều kiện để phát triển, thủy điện đã hết dư địa, nên tương lai nếu buộc phải thực hiện những cam kết ở COP 26, chúng ta phải phát triển rất mạnh năng lượng tái tạo, tính đến điện nguyên tử.”
Thêm nữa, ông Diên còn cho biết các địa điểm chọn để xây dựng các lò điện nguyên tử ở Ninh Thuận đã được nghiên cứu kỹ lưỡng với sự tham vấn của các đối tác, chuyên viên quốc tế nên vẫn giữ.
Trước khi ông Nguyễn Hồng Diên phát biểu, một đại biểu đơn vị Sài Gòn, ông Trương Trọng Nghĩa thúc giục xóa bỏ quy hoạch điện nguyên tử ở Ninh Thuận mà nên chuyển đổi sang các hình thức đầu tư năng lượng sạch khác.
Một đại biểu của Ninh Thuận kêu ca rằng dự án điện nguyên tử bị “treo” suốt nhiều năm qua làm khốn đốn dân chúng địa phương.
Họ không thể bán nhà cho ai, sửa chữa cũng bị cấm, đời sống lay lắt từ năm này sang năm khác.
Bà Đàng Thị Mỹ Hương, đại biểu Quốc Hội, cho hay như vậy, còn nói dân chúng cũng không thể thế chấp nhà cửa để vay vốn kinh doanh trong khi các công trình công cộng ngày một hư hỏng, xuống cấp nghiêm trọng. Hiện địa phương này chỉ còn những người già và trẻ em trong khi những người trong độ tuổi làm việc thì đã chạy đi xa kiếm sống.
Tuần trước Ủy Ban Kinh Tế của Quốc Hội CSVN cũng đã họp và cho rằng nếu hủy bỏ “sẽ ảnh hưởng đến khả năng phát triển điện hạt nhân trong tương lai, đồng thời ảnh hưởng đến quan hệ với các nước đối tác” nên đề nghị “chính phủ xem xét tạm giữ quy hoạch đối với các vị trí dự kiến xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 cho đến khi cấp có thẩm quyền có quyết định chính thức về vấn đề này.”
Dự án điện nguyên tử đầu tiên được nhà cầm quyền CSVN ký kết với Nga và Nhật xây dựng tại hai huyện Thuận Nam và Ninh Hải của tỉnh Ninh Thuận với công suất tổng cộng 4,000MW mà Quốc Hội CSVN thông qua năm 2009.
Dự án từng bị giới chuyên gia điện nguyên tử quốc tế đả kích là vừa quá tốn kém trong điều kiện kinh tế nghèo nàn của Việt Nam, vừa không an toàn. Nếu xảy ra tai nạn thì nước Việt Nam sẽ bị chia cắt làm hai.
Hai năm sau khi Quốc Hội CSVN thông qua dự án vừa kể thì xảy ra thảm họa điện hạt nhân tại Fukushima Nhật Bản gây ra bởi động đất và sóng thần. Khoảng gần 50 ngàn dân chúng quanh các khu vực hai nhà máy điện nguyên tử đã phải di dời.
Đến năm 2016 thì Quốc Hội CSVN ra nghị quyết “dừng thực hiện chủ trương đầu tư” dự án điện nguyên tử tại Ninh Thuận. Lý do được viện dẫn là “do điều kiện kinh tế của nước ta.”
Vào dịp này, nhà cầm quyền CSVN cho một thứ trưởng Bộ Công Thương giải thích thêm rằng khi quyết định dừng dự án điện nguyên tử, đã có kế hoạch “bổ sung thêm 34 dự án nguồn điện gồm nhiệt điện than, điện khí, điện gió, điện mặt trời… với tổng công suất 6,000MW” nên đủ điện thay thế.
Nay thì vẫn mở ngỏ một kế hoạch từng gây nhiều tranh cãi sôi nổi một thời. (TN) [kn]
