HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Trong phúc trình gửi các đại biểu Quốc Hội về tình hình và kết quả “xử lý tồn tại, yếu kém” các dự án, doanh nghiệp ngành Công Thương có liên quan đến Trung Quốc, chính phủ CSVN thừa nhận “hầu hết bế tắc nhưng không dám kiện nhà thầu Trung Quốc.”
Báo VietNamNet dẫn phúc trình tại phiên họp lần thứ 9 Ban Chỉ Đạo, chính phủ CSVN, cho biết trong tổng số 12 dự án, doanh nghiệp có “dính” với Trung Quốc “chậm tiến độ, kém hiệu quả ngành công thương” có năm dự án gồm: Dự án xây dựng nhà máy sản xuất Phân Bón DAP số 2 – Lào Cai; Dự án cải tạo, mở rộng nhà máy Phân Đạm Hà Bắc; Dự án nhà máy Đạm Ninh Bình; Dự án xây dựng nhà máy Công Nghiệp Tàu Thủy Dung Quất, và dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 của công ty Gang Thép Thái Nguyên, xảy ra tranh chấp, vướng mắc hợp đồng EPC (Hợp đồng thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình) với nhà thầu Trung Quốc.
Theo đó các tranh chấp, vướng mắc chủ yếu là do chủ đầu tư và nhà thầu Trung Quốc “chưa thống nhất trong việc xác định giá trị quyết toán do thay đổi kỹ thuật, xuất xứ, số lượng thiết bị…so với hợp đồng đã ký, và khối lượng phát sinh ngoài nội dung hợp đồng đã ký.”
Bên cạnh đó, chủ đầu tư và nhà thầu cũng “thường chưa thống nhất trong việc xác định các loại thuế phải nộp và tiền phạt chậm nộp thuế của hợp đồng; Chi phí bảo dưỡng, sửa chữa thiết bị, sửa chữa công trình đã thi công…”
Thế nhưng, việc đàm phán giải quyết tranh chấp đến nay đều bế tắc, bởi chính phủ CSVN cho rằng các biện pháp khởi kiện sẽ không hiệu quả.
Cụ thể, đối với giải pháp đưa ra trọng tài hoặc tòa án để phân xử, sau khi nghiên cứu hồ sơ, đơn vị tư vấn pháp lý khuyến cáo “việc khởi kiện sẽ không thuận lợi và khả năng thắng kiện thấp, chi phí theo đuổi vụ kiện lớn, và có thể phải trả tiền cho các nhà thầu Trung Quốc khi thua kiện, chưa kể chi phí theo đuổi vụ kiện sẽ cao hơn tổng số tiền đang còn tranh chấp trong các hợp đồng EPC.”
Còn đối với giải pháp chủ đầu tư tự quyết toán, do còn tranh chấp nên hồ sơ thực tế cũng “chưa có đầy đủ để lập hồ sơ tự quyết toán.”
Do đó, chính phủ CSVN cho rằng để xử lý được tồn tại này, Bộ Tài Chính “cần chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan hướng dẫn việc chủ đầu tư tự quyết toán cho phù hợp.”
Trong khi đó, mặc dù đã chỉ đạo Bộ Tài Chính “chủ trì giải quyết,” nhưng ông Trương Hòa Bình, phó thủ tướng thường trực CSVN, lại yêu cầu “các tập đoàn, tổng công ty Việt Nam có vướng mắc với nhà thầu Trung Quốc nên ‘đánh giá khả năng hòa giải, chấm dứt hợp đồng để lựa chọn phương án xử lý dứt điểm tối ưu.’” (Tr.N) (kn)
