HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Thứ Trưởng Ngoại Giao Mỹ Stephen Biegun cáo buộc Trung Quốc là thủ phạm gây ra hạn hán khốc liệt, gây điêu đứng cho khu vực hạ lưu sông Mekong.
Ông Biegun họp với ngoại trưởng 5 nước ASEAN có dòng Mekong chảy qua ở khu vực hạ lưu tìm giải pháp giảm thiểu sự thiệt hại gây ra bởi các đập thủy điện Trung Quốc xây dựng ở thượng nguồn, chặn hết nước phù sa, cá dẫn đến nghèo đói cho hàng triệu người khu vực hạ nguồn.
Sông Mekong dài 4,350 km bắt nguồn từ cao nguyên Tây Tạng chảy qua Trung Quốc, Miến Điện, Thái Lan, Lào, Cambodia, Việt Nam rồi đổ ra Biển Đông theo 9 nhánh nên được gọi là Cửu Long.
Hơn chục năm trước, người dân Đồng Tháp và một vài tỉnh lân cận phải đối phó với nước lũ ngập đồng, ngập nhà với hàng trăm người chết đuối mỗi năm. Nhưng khi Trung Quốc liên tiếp xây các đập thủy điện trên dòng Mekong thượng nguồn thì cả đồng bằng sông Cửu Long thiếu nước ngọt để canh tác, ruộng đồng nứt nẻ, thậm chí thiếu cả nước uống.
“Chúng ta phải bắt Trung Quốc chịu trách nhiệm vì quyết định của Bắc Kinh ảnh hưởng đến hết mọi người ở hạ lưu.” Ông Biegun nói trong cuộc họp trực tuyến hôm Thứ Sáu, 11 Tháng Chín.
Trung Quốc xây dựng 11 đập thủy điện đã “ảnh hưởng bất lợi cho an ninh lương thực, môi trường và sinh kế của mọi người khu vực hạ du Mekong,” ông nói.
Ông Biegun cho hay khác với Trung Quốc áp đặt ý muốn của họ đối với người người khác, nỗ lực của Hoa Kỳ là thúc đẩy chuyển quyền cho người địa phương, giúp các nước khu vực giữ lấy chủ quyền, độc lập.
Khi số lượng đập thủy điện Trung Quốc xây dựng nhiều lên, dòng Mekong cạn nước thêm mãi đến trơ đáy. Nhưng khi mùa lũ lụt xảy đến, các đập thủy diện Trung Quốc hối hả xả lũ lại gây ra ngập lụt bất thường, thiệt hại cả người và tài sản ở hạ lưu.
Hồi Tháng Tư vùa qua, một tổ chức có tên “Eyes on Earth” phổ biến bản nghiên cứu, do Liên Hiệp Quốc tài trợ, chứng minh các đập thủy điện của Trung Quốc đã chận lại đến 47 triệu mét khối nước. Mới đây, Bắc Kinh cho Bộ Ngoại Giao lu loa là Mỹ “kích động các nước hạ nguồn Mekong thù ghét chống đối Trung Quốc.”
Theo báo VietNamNet, “Bộ Ngoại Giao Mỹ thông báo Mỹ sẽ dành gần $153.6 triệu cho các dự án hợp tác tại khu vực Mekong. Trong đó có $55 triệu cho các dự án phòng chống tội phạm xuyên biên giới; $1.8 triệu hỗ trợ Ủy Hội Sông Mekong tăng cường chia sẻ dữ liệu nguồn nước phục vụ công tác hoạch định chính sách, và một số dự án về quản lý thiên tai, tổ chức đối thoại chính sách nhiều bên về phát triển khu vực Mekong.”(TN) [kn]
