WASHINGTON, DC (NV) – Mỹ không đặt nặng vấn đề thúc đẩy các nước ASEAN phải tránh xa Nga vì Nga đang xâm lăng Ukraine như Mỹ đang lên án.
Báo South China Morning Post hôm Thứ Ba, 17 Tháng Năm, dẫn lời một số viên chức của chính phủ Mỹ phát biểu sau các buổi họp giữa Tổng Thống Joe Biden và tám lãnh đạo ASEAN, gồm cả Việt Nam, đến Washington họp thượng đỉnh với chủ đích thúc đẩy tăng cường quan hệ nhiều mặt vì lợi ích chung.
Bản tuyên bố chung phổ biến sau các cuộc họp không hề đề cập tới cuộc chiến tranh do Nga xăm lăng Ukraine mà chỉ nói “Chúng tôi tái khẳng định sự tôn trọng của chúng tôi về chủ quyền, độc lập chính trị và toàn vẹn lãnh thổ.” Đồng thời, bản tuyên bố chung kêu gọi phải chấm dứt ngay “tất cả mọi hành động thù nghịch” tại Ukraine.
Sau khi cuộc chiến nổ ra, một số nước, đặc biệt là Singapore, lên án Nga xâm lăng Ukraine. Tuy nhiên, Indonesia sẽ tổ chức cuộc họp thượng đỉnh G20 dự trù cuối năm nay lại vẫn mời nước Nga tham dự.
Ngày 7 Tháng Tư, Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc đã bỏ phiếu trục xuất Nga ra khỏi cơ chế này với 93 phiếu thuận, 24 phiếu chống (gồm có phiếu của CSVN) và 58 phiếu trắng. Trước đó, ngày 24 Tháng Ba, CSVN đã bỏ phiếu trắng khi Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc họp ra nghị quyết lên án Nga gây ra thảm họa tại Ukraine.
Hôm 17 Tháng Năm, ông Edgard Kagan, phụ tá đặc biệt của Tổng Thống Biden và cũng là giám đốc Đông Á và Châu Đại Dương tại Hội Đồng An Ninh Quốc Gia Mỹ, cho hay Tổng Thống Biden đã thảo luận với các lãnh tụ ASEAN về một phản ứng mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế đối với cuộc chiến tranh đang diễn ra tại Ukraine.
Tuy nhiên theo ông nói “Tôi không nghĩ có sự chú trọng đặc biệt nào nhằm thuyết phục các nước (ASEAN) phải xa lánh (nước Nga). Tôi nghĩ, cũng đã có sự chú trọng nhằm tin chắc là các nước hiểu quan điểm của Mỹ.”
Trong số các nước ASEAN, CSVN có thể là nước có mối quan hệ chặt chẽ nhất với Nga về nhiều mặt từ chính trị, quân sự đến kinh tế. Dù Nga không còn là nước Cộng Sản như CSVN, nhưng Hà Nội từng là một chư hầu của đế quốc đỏ Liên Xô, nay vẫn giữ quan hệ chặt chẽ mọi mặt. Hầu hết các trang bị quốc phòng của CSVN đều mua của Nga.
“Theo tôi, chúng tôi nhìn nhận rằng mỗi nước ở khu vực có lịch sử riêng. Một số nước có quan hệ chặt chẽ với Nga,” ông Kagan nói với nhà báo qua điện thoại.
Khi họp với các lãnh tụ ASEAN hôm 13 Tháng Năm, Tổng Thống Biden cam kết mở ra một kỷ nguyên mới trong quan hệ giữa nước Mỹ với khu vực ASEAN, đối lập với các nỗ lực tạo ảnh hưởng của Trung Quốc. Ông cam kết tăng cường hợp tác với khu vực từ kinh tế đến an ninh Biển Đông.
Theo ông Kagan, tổng thống Mỹ rất hiểu là không thể quá chú trọng đến cuộc chiến tranh tại Ukraine mà lại bỏ quên khu vực ASEAN. Chính phủ Biden cần tiếp tục chủ trương đã hình thành từ khi bắt đầu chấp chính, tức là chú trọng vào khu vực Á Châu-Thái Bình Dương và mở rộng, củng cố mối quan hệ với khu vực.
Một số nhà phân tích thời sự, nhân cuộc họp thượng đỉnh tại Washington vừa diễn ra, cũng cho rằng nước Mỹ cần làm nhiều hơn nữa để củng cố cũng như cải thiện mối quan hệ. Nhà cầm quyền CSVN ngày 15 Tháng Năm cho tờ Tuổi Trẻ ca ngợi cuộc họp Mỹ-ASEAN ở Washington tuần qua là “Nền móng hợp tác trong tương lai.” (TN) [qd]
