SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Giới hữu trách ở Sài Gòn đã thông qua kế hoạch dời điểm lấy nguồn nước thô để lọc thành nước máy về phía thượng nguồn của sông Sài Gòn, do vị trí hiện tại bị ô nhiễm nặng.
Theo báo VNExpress, Ủy Ban Nhân Dân Thành Phố đã phê duyệt “Đề án cấp nước sạch giai đoạn 2020-2050 và chương trình cung cấp nước sạch, giảm khai thác nước ngầm giai đoạn 2020-2030,” trong đó dự kiến dời điểm lấy nước thô trên sông Sài Gòn về phía thượng nguồn.
Vị trí khai thác nguồn nước mới cách trạm bơm Hòa Phú khoảng 20 cây số, và cách ngã ba sông Thị Tính-Sài Gòn khoảng 15 cây số. Điều này “giúp hạn chế tối đa các ảnh hưởng từ nước thải sinh hoạt, sản xuất, nông nghiệp từ phía tỉnh Bình Dương đổ ra sông Thị Tính rồi chảy vào sông Sài Gòn.” Ngoài ra, thành phố “sẽ khảo sát xây dựng cụm hồ chứa nước thô để tăng khả năng dự trữ nước thô.”
Theo tổng công ty Cấp Nước Sài Gòn (Sawaco), hiện 94% nguồn nước thô ở Sài Gòn lấy từ hệ thống sông Sài Gòn-Đồng Nai, thông qua hai trạm bơm Hòa Phú (huyện Củ Chi) và Hóa An (tỉnh Đồng Nai). Từ các trạm bơm này, nước được dẫn về cụm nhà máy nước Tân Hiệp và nhà máy nước Thủ Đức xử lý và cung cấp hơn ba triệu khối mỗi ngày cho người dân.
Tuy nhiên, do Sài Gòn nằm ở cuối lưu vực nên “không thể kiểm soát nguồn nước đang bị ô nhiễm nặng và nhiễm mặn. Chưa kể giải pháp lấy nước thô gặp bất lợi do phụ thuộc vào việc kiểm soát phẩm chất nước thải của các tỉnh, thành phố trong lưu vực hệ thống sông Đồng Nai.”
Theo cơ quan hữu trách, dù “tăng cường nhiều giải pháp bảo vệ nguồn nước” nhưng phẩm chất nước mặt sông Đồng Nai, đặc biệt là sông Sài Gòn bị ô nhiễm vi sinh “rất nghiêm trọng,” bên cạnh ô nhiễm dầu mỡ nhẹ. Các chỉ tiêu như Ammonia, hữu cơ, vi sinh, Mangan… ngày càng tăng.
Ngoài ra, nguồn nước sông đang chịu tác động lớn bởi “đặc tính thời tiết, thủy văn và ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu” dẫn đến nguy cơ xâm nhập mặn và thiếu nước vào mùa khô. Cụ thể hồi năm 2010 và 2016, một số nhà máy nước như Bình An, Tân Hiệp phải tạm ngưng lấy nước thô trong một số thời điểm, khiến người dân thiếu nước sạch sinh hoạt trầm trọng.
Giải pháp dời trạm cũng chỉ nhằm hạn chế tình trạng trước mắt, nếu nhà nước không có biện pháp mạnh để ngăn chặn vấn nạn gây ô nhiễm nguồn nước từ các tác nhân do con người gây ra. Theo báo Môi Trường và Cuộc Sống, nước sông Đồng Nai hiện cũng đang ô nhiễm nặng, cụ thể hàm lượng Amoni, TSS (tổng rắn lơ lửng), DO (lượng oxy hòa tan trong nước), vi sinh nguồn nước sông… “không đạt quy chuẩn cho phép của tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về phẩm chất nước mặt.”
Tương tự, ở các khu vực giáp ranh giữa Đồng Nai với các tỉnh Lâm Đồng; Bình Thuận và Bà Rịa-Vũng Tàu, phẩm chất nước mặt của sông, suối cũng đang bị suy giảm do ô nhiễm bởi vì hàm lượng hữu cơ, dinh dưỡng, tổng dầu mỡ và vi sinh “đều vượt xa so với quy chuẩn cho phép.”
Ngoài việc nguồn nước thô bị ô nhiễm, tình trạng khai thác nước ngầm quá mức cũng đang báo động là “gây mất cân bằng nước.” Nhiều nơi ở thành phố Sài Gòn mực nước ngầm hạ thấp vượt quá mức cho phép, phẩm chất nước “không đạt chuẩn và xâm nhập mặn gia tăng.” Trong khi đó, tình trạng bêtông hóa, san lấp kênh rạch của quá trình đô thị hóa làm hạn chế khả năng bổ sung nước nhân tạo tự nhiên cho các tầng nước ngầm. (Tr.N) [qd]
