SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Một trong các nguyên nhân quan trọng khiến chi phí vận chuyển tại Việt Nam cao hơn thế giới là do “có nhiều trạm thu phí (BOT) từ Bắc vào Nam,” một bài trên báo Pháp Luật TP.HCM hôm 10 Tháng Bảy cho hay.
Cụ thể, báo Pháp Luật TP.HCM dẫn lời ông Lê Văn Quang, chủ tịch Hội Đồng Quản Trị Tập Đoàn Minh Phú: “Hiện vận chuyển một container từ Việt Nam sang Mỹ chi phí hết khoảng 41 triệu đồng ($1,759), sang Nhật Bản hết 16 triệu đồng ($686). Thế nhưng nghịch lý là cũng container đó, vận chuyển từ Sài Gòn ra Hà Nội mất 80 triệu đồng ($3,433), nghĩa là gấp nhiều lần so với vận chuyển quốc tế. Tương tự, vận chuyển một container từ Cà Mau lên Sài Gòn mất 18 triệu đồng ($772).”
Cũng theo báo này, hiện chi phí chuẩn bị đang chiếm đến 29.5% trong sản xuất nông sản, nhất là những sản phẩm như rau quả. Trong 29.5% này, chi phí vận tải chiếm 60%.
Trong một diễn biến khác, báo VOV của Đài Tiếng Nói Việt Nam hồi giữa Tháng Năm cho biết, các chủ đầu tư BOT “đang gặp nhiều khó khăn khi phải bổ sung kinh phí để trả nợ ngân hàng theo kế hoạch” trong lúc họ chưa được tăng phí theo lộ trình trong hợp đồng BOT theo chỉ đạo của chính phủ CSVN để ổn định kinh tế vĩ mô.
Báo này trích lời ông Khương Kim Tạo, cựu phó chánh văn phòng Ủy Ban An Toàn Giao Thông Quốc Gia: “Trong hợp đồng BOT chắc sẽ có những điều khoản điều chỉnh về những vấn đề khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện. Tuy nhiên, việc điều chỉnh theo hướng nâng giá thu phí thì không ổn và bất hợp lý. Bởi nâng giá thì sẽ kéo theo giá thành vận tải và các sản phẩm sẽ đội lên thì người dân vẫn là người phải trả. Trong khi chúng ta đang phải trợ giúp toàn dân để phục hồi kinh tế.”
Lâu nay, công luận suy đoán rằng đằng sau việc thiết lập mỗi trạm BOT ở Việt Nam là “lợi ích nhóm” của Bộ Giao Thông Vận Tải CSVN, giới chức địa phương và doanh nghiệp là “sân sau” của lãnh đạo. Giới tài xế khi qua những trạm này không có chọn lựa nào khác ngoài việc ngoan ngoãn trả phí, vì nếu phản đối, họ sẽ bị nhà cầm quyền CSVN cáo buộc “Chống đối, gây rối trật tự công cộng.”
Tính đến thời điểm hiện tại, đã có khoảng 10 công dân tham gia đấu tranh chống BOT “bẩn” đã phải trả giá bằng việc họ bị kết án tù: Ông Hà Văn Nam bị tuyên phạt 2 năm rưỡi tù, bà Đặng Thị Huệ (tức Huệ Như) 1 năm rưỡi tù, ông Bùi Mạnh Tiến 1 năm 3 tháng tù, ông Văn Ngọc Hoàng 1 năm rưỡi tù… Sau khi đã trấn áp giới đấu tranh, nhà cầm quyền CSVN công bố dự thảo Luật Giao Thông Đường Bộ sửa đổi với mục tiêu cho các trạm BOT được quyền “thu phí cả đời, kể cả các dự án đã hết.”
Do “làm giàu không khó” theo kiểu trấn lột tiền giới tài xế, các trạm BOT được ghi nhận “mọc lên như nấm sau mưa.” Báo Thanh Niên hồi Tháng Tư, 2019, cho biết chỉ tính riêng địa bàn một tỉnh nghèo như Bình Phước đã có đến chín trạm BOT.
“Mỗi sản phẩm sản xuất ở Bình Phước từ đầu vào, đầu ra phải chịu 24 lần phí khi đi từ Bình Phước qua Bình Dương đến Sài Gòn và ngược lại. Cụ thể, doanh nghiệp nhập hàng về phải qua sáu trạm thu phí phải chịu mất phí tới 12 lần (đi và về). Hàng sản xuất xong và chở đi tiêu thụ lại chịu thêm 12 lần phí nữa,” tờ báo tường thuật.
Facebooker Phạm Minh Vũ bình luận trên trang cá nhân: “Bao nhiêu năm qua chính phủ CSVN không thể gỡ được vướng mắc vì sao hàng qua Mỹ lại rẻ hơn chính người trong nước, vì những cây BOT của các quan trồng, chúng ăn chia nhau mỗi cây cả ngàn tỷ đồng thì gỡ sao được bài toán tưởng chừng nghịch lý này, nhưng tiền ngập mồm các quan nên vướng lắm chưa gỡ được. Mà đó chỉ là BOT thôi, chưa tính tiền làm luật cho áo vàng áo xanh đứng đầy đường như chó chực xương. Và đương nhiên nó lại tính vào giá vận chuyển, rồi đè dân ra mà trả.” (N.H.K) [qd]
