HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Sau thời gian bị “cấm cửa,” Bộ Công Thương Việt Nam đã đề nghị Trung Quốc “xem xét, gỡ khó và dành thời gian quá độ” cho tôm hùm bông Việt Nam nhập cảng vào nước này.
Tại kỳ họp lần thứ 12 Ủy Ban Hợp Tác Kinh Tế, Thương Mại Việt Nam-Trung Quốc, hôm 27 Tháng Mười Một, ông Nguyễn Hồng Diên, bộ trưởng Công Thương Việt Nam, đã phải đánh tiếng như trên.
Tuy nhiên, theo báo VNExpress, đáp lại lời đề nghị trên, ông Vương Văn Đào, bộ trưởng Thương Mại Trung Quốc, nói doanh nghiệp Việt Nam “cần ghi danh cơ sở sản xuất và đóng gói với hải quan nếu muốn xuất cảng mặt hàng này vào Trung Quốc.”
Trung Quốc là thị trường lớn nhất của tôm hùm bông-một mặt hàng đứng đầu giá trị kinh tế trong nhóm thủy sản xuất cảng của Việt Nam. Tính đến hết Tháng Tám vừa qua, tôm hùm xuất sang Trung Quốc đạt $76 triệu, nhưng hiện bị cấm nhập nhiều tháng qua, khiến giá rớt mạnh.
Theo báo Tuổi Trẻ hôm 14 Tháng Mười Một, sau thời gian “cấm cửa” tôm hùm bông của Việt Nam nhưng không nêu lý do, phía Trung Quốc bất ngờ loan báo loài thủy sản này thuộc nhóm “động vật quý hiếm, nguy cấp cần được bảo vệ.”
Theo ông Lê Bá Anh, phó cục trưởng Cục Chất Lượng, Chế Biến và Phát Triển Thị Trường thuộc Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam, nguyên nhân là hồi năm 2021, phía Trung Quốc đã cho sửa đổi danh mục “các loài động vật hoang dã nguy cấp cần được bảo vệ,” trong đó tôm hùm bông được đưa vào “Danh mục loài cần được bảo vệ cấp độ 2.”
Đến Tháng Năm, 2023, phía Trung Quốc đã cho sửa đổi Luật Bảo Vệ Động Vật Hoang Dã, trong đó quy định cấm đánh bắt, sử dụng, kinh doanh, buôn bán đối với tôm hùm bông và các loài trong danh mục “các loài động vật hoang dã nguy cấp cần bảo vệ” nêu trên. Đồng thời, thông báo tới cơ quan Hải Quan địa phương để thực hiện.
Trong quy định mới này, với tôm hùm bông nuôi, phía Trung Quốc yêu cầu “không được đánh bắt trực tiếp từ biển, phải có minh chứng quá trình nuôi rõ ràng và không sử dụng nguồn giống khai thác từ tự nhiên (con giống phải là thế hệ F2).”
Về thủ tục nhập cảng tôm hùm bông nuôi vào Trung Quốc, nhà nhập cảng các nước (gồm Việt Nam) phải xin cấp phép về “bảo vệ động vật hoang dã” từ Cục Ngư Nghiệp, Bộ Nông Nghiệp Trung Quốc.
Các cơ sở đóng gói, nuôi tôm hùm bông xuất cảng “phải ghi danh danh sách kèm theo thông tin cụ thể về cơ sở nuôi tôm hùm.”
Phía Trung Quốc cho biết sẽ gửi cho Việt Nam biểu mẫu ghi danh mới để “tiến hành rà soát, thực hiện ghi danh đối với các cơ sở đóng gói, cơ sở nuôi tôm hùm bông [của Việt Nam] xuất cảng sang Trung Quốc.”
Sau khi nhận được danh sách ghi danh của phía Việt Nam, Trung Quốc sẽ tổ chức kiểm tra trực tuyến và công bố trên website của Tổng Cục Hải Quan Trung Quốc về danh sách các cơ sở được phép xuất cảng tôm hùm bông.
Thế nhưng từ đó đến nay, việc xuất cảng tôm hùm bông của Việt Nam sang Trung Quốc bị ách tắc, khiến nhiều doanh nghiệp xuất cảng thủy hải sản lao đao.
Trong khi đó, người nuôi tôm ở “thủ phủ tôm hùm” như Phú Yên, Khánh Hòa, cũng khốn đốn vì giá bán giảm mạnh sau thông tin xuất cảng mặt hàng này gặp khó. (Tr.N) [kn]
