HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ngay khi nguồn cung ứng tại đảo Hải Nam, Trung Quốc, hồi phục, giá cau xuất cảng tại Việt Nam nhanh chóng rớt giá.
Giá cau Việt Nam từ 95,000 đồng ($3.7)/kg vào Tháng Mười, thì nay chỉ còn khoảng 25,000 đồng (98 cent)/kg, khi Trung Quốc ngừng mua sau thời gian tăng giá cao “chưa từng thấy.”
“Biến động giá cau xuất cảng của Việt Nam rơi vào tình trạng như trên là do khi sản lượng lớn cau trồng ở đảo Hải Nam, Trung Quốc, bị thiệt hại do bão Yagi đã được phục hồi.” Đây là nguyên nhân mà theo Cục Xúc Tiến Thương Mại thuộc Bộ Công Thương lý giải tại hội thảo “Tiềm năng xuất cảng các sản phẩm rau củ quả chính ngạch sang thị trường Trung Quốc,” diễn ra hôm 12 Tháng Mười Một tại Hà Nội.
Báo VietNamNet hôm 13 Tháng Mười Một dẫn lời ông Nguyễn Trung Kiên, vụ thị trường Châu Á-Châu Phi thuộc Bộ Công Thương, cho biết cau là một trong số 29 loại thực phẩm dùng để bào chế thuốc Đông Y được xuất cảng sang thị trường Trung Quốc.
Thương nhân Trung Quốc nhập cau Việt Nam về làm thuốc vì chúng có hàm lượng chất giảm đau cao, có thể bào chế được nhiều sản phẩm.
Trước đây, người Trung Quốc thường sử dụng cau trồng ở đảo Hải Nam. Tuy nhiên năm nay, nhiều cơn bão tấn công đã khiến sản lượng lớn cau ở đảo này bị thiệt hại. Vì vậy, họ tăng giá mua để thu gom sản lượng cau Việt Nam nhập cảng.
Ngoài ra, theo ông Đặng Phúc Nguyên, tổng thư ký Hiệp Hội Rau Củ Quả Việt Nam, người Trung Quốc dùng cau không chỉ để làm kẹo ngậm mà còn để ăn trầu. Hiện có khoảng 50-60 triệu người Trung Quốc ăn trầu.
“Tuy nhiên, ngay sau khi sản lượng cau nội địa phục hồi, họ không mua cau của Việt Nam nữa, vì thế giá cau Việt xuất cảng giảm mạnh. Sang năm, giá cau xuất cảng có tăng hay không thì cũng ‘hên xui,’ phụ thuộc thời tiết,” ông Nguyên nói.
Câu chuyện tương tự từng xảy ra với mặt hàng bắp cải: Bất ngờ xảy ra bão, Trung Quốc tăng mạnh sản lượng nhập cảng bắp cải Việt Nam. Không có bão, nhu cầu nhập cảng gần như bằng 0.
Ông Nguyên lưu ý, với những mặt hàng rau quả mà người Trung Quốc cũng sản xuất được thì hàng Việt Nam rất khó cạnh tranh. Bên cạnh chi phí logistics thấp, hàng Trung Quốc còn có sự hậu thuẫn lớn là tinh thần ủng hộ hàng nội của người dân và chính phủ Trung Quốc luôn ưu tiên bảo đảm lợi nhuận cho nông dân.
Ông dẫn chứng thêm mặt hàng thanh long Việt Nam đang bị thanh long Trung Quốc cạnh tranh rất quyết liệt.
Cụ thể, từ năm 2022 về trước, xuất cảng thanh long Việt Nam sang thị trường Trung Quốc luôn đạt giá trị cả tỷ đô la, nhưng từ năm 2022 đến nay sụt dần, giờ chỉ còn khoảng $500 triệu.
Ví dụ, mùa Đông lạnh, không trồng được nhiều thanh long thì phía Trung Quốc sẵn sàng nhập cảng lượng lớn từ Việt Nam. Nhưng từ Tháng Năm đến Tháng Mười Hai, họ tự chủ được nguồn cung ứng nội địa thì sẽ giảm lượng mua hoặc ngừng mua hàng của Việt Nam.
Theo phúc trình của Hải Quan Trung Quốc, chín tháng đầu năm nay lượng thanh long Việt Nam nhập vào Trung Quốc giảm 40% so với năm 2023.
Tương tự, ngoài cau, thanh long thì chuối cũng bị hàng Trung Quốc “cạnh tranh rất đáng sợ.”
“Tuy nhiên, nông dân Việt Nam không tìm hiểu thông tin, cứ thấy năm trước bán được giá thì năm nay lại trồng nhiều, cuối cùng chuối đổ đầy đồng, rớt giá, lỗ nặng,” ông Nguyên dẫn chứng những bài học “xương máu.” (Tr.N) [kn]
