DHAKA, Bangladesh (NV) – Trong khi đội tuyển quốc gia của Bangladesh không thi đấu ở Qatar, các công dân của họ đóng một vai trò quan trọng trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng cho World Cup 2022, theo tạp chí The Diplomat hôm 1 Tháng Mười Hai.
Tại một quán trà nhỏ, đầy ắp mứt ở quận Noakhali, phía Đông Nam Bangladesh, người dân địa phương dán mắt vào màn hình TV, theo dõi trận đấu bóng đá World Cup của các đội họ yêu thích. Họ cổ vũ cho triển vọng của đội thích, la hét trước lỗi lầm của cầu thủ đối phương, và đôi khi chọc ghẹo đối thủ.
Trong số đó có ông Nurul Hasan, một người ở độ tuổi trung niên, có vẻ không rành về bóng đá nhưng lại rất tò mò và hiểu biết tỉ mỉ về công trình xây dựng của một sân vận động nơi trận đấu đang diễn ra, Sân Vận Động 974. Ông rất thích thú khi nói về sân vận động và khu vực này, nơi dành cho các công nhân nhập cư, những người đồng hương Bangladesh, sang Qatar làm việc.
Ông Hasan cho biết đã ở Qatar bốn năm qua, làm công nhân nhập cư xây dựng sân vận động.
Những sân vận động xa hoa đó ở Qatar hiện đang náo nhiệt với những người hâm mộ bóng đá và các trận đấu sôi nổi của các đội tuyển quốc gia tranh tài, khiến giới hâm mộ bóng đá thế giới lên cơn sốt, quay cuồng theo sự kiện thể thao quốc tế này. Làn gió rộn ràng của World Cup cũng đang thổi qua mọi ngóc ngách của Bangladesh, một quốc gia nhỏ bé ở Nam Á – từ những đô thị lớn đến những vùng nông thôn, từ thủ đô Dhaka đến thành phố cảng Chittagong, từ những khách sạn năm sao đến những quán chè đầu làng.
Trong mỗi dịp World Cup bốn năm một lần, sự cường điệu về bóng đá ở đây sôi sục đến mức hoàn toàn không tương xứng với lịch sử thể thao truyền thống của đất nước hoặc tầm vóc của nó trên sân bóng đá quốc tế. Thật vậy, mức độ nhiệt tình dành cho World Cup có thể khiến những người đã quen thấy những cảnh ảm đạm, ít khán giả tại các trận bóng đá trong nước. Đội tuyển quốc gia Bangladesh xếp thứ 192 trong số 209 đội của FIFA, Bangladesh chưa bao giờ vượt qua nổi vòng loại World Cup.
Mặc dù vậy, cả nước hiện đang tràn ngập không khí lễ hội, điều mà nhật báo The Washington Post mô tả là “sự tò mò điên cuồng.”
Ngay cả chính FIFA cũng nhấn mạnh niềm đam mê của người hâm mộ Bangladesh trong một dòng tweet để thể hiện “sức mạnh của bóng đá.”
Mặc dù không có mặt trên sân, nhưng về bản chất, Bangladesh có liên quan đến Qatar World Cup theo nhiều cách, đáng chú ý là sự đóng góp công sức của lực lượng lao động di trú Bangladesh cho các dự án xây dựng khổng lồ được thực hiện kể từ khi Qatar được trao quyền đăng cai World Cup 2022.
Hiện tại, hơn 7.5 triệu người Bangladesh đang làm việc ở các nước Trung Đông, trong đó có khoảng 400,000 người ở Qatar, theo một ước tính không chính thức. Con số đó đã tăng lên trong vài năm qua do sự gia tăng của các hoạt động xây dựng ở Qatar. Hàng trăm ngàn người Bangladesh đã làm việc cả ngày lẫn đêm cho các dự án cơ sở hạ tầng thiên văn – từ sân vận động đến khách sạn cho đến các cơ sở giải trí – được thực hiện để mang lại thành công cho World Cup.
Trong suốt 10 năm kể từ khi Qatar giành được quyền đăng cai World Cup đến khi trận khai mạc diễn ra, hàng trăm người Bangladesh đã chết ở Qatar, mặc dù không phải tất cả những cái chết đó đều liên quan trực tiếp đến các dự án liên quan đến World Cup.
Ngoài ra, hơn 400 người Bangladesh hiện đang tích cực phục vụ tại Qatar với tư cách là tình nguyện viên chính thức của FIFA và những người khác đang làm việc với vai trò hỗ trợ quan trọng, chẳng hạn như 8,000 tài xế taxi.
Trở lại câu chuyện của ông Nurul Hasan. Là một người cha có hai con đáng tự hào, ông hiện đang sống cùng gia đình sáu người trong một ngôi nhà với đầy đủ tiện nghi thiết yếu – đủ để duy trì một cuộc sống tạm ổn. Chỉ bốn năm trở lại đây, ông thực sự gặp khó khăn, sống một cuộc sống bên lề trong cuộc chiến liên tục để chống lại cái nghèo không thể chịu nổi. Nhưng trong bốn năm sống xa xứ, số tiền ông kiếm được từ Qatar gửi về cho gia đình đã thay đổi đáng kể cuộc đời ông.
Bangladesh được hưởng lợi đáng kể từ việc xuất cảng lao động và lượng kiều hối mà người lao động nhập cư gửi về nước, lên tới hơn $24.7 tỷ trong năm tài chính 2020-21. Điều này có tác động tích cực đáng kể trong việc giảm bớt áp lực thị trường lao động của Bangladesh và khôi phục cán cân thanh toán của đất nước. Giống như việc di cư và dòng kiều hối sau đó đã nâng cao cuộc sống của gia đình ông Hasan, lượng kiều hối trị giá hàng trăm triệu đô la, chủ yếu từ quốc gia Trung Đông như Qatar, đang góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội của Bangladesh. Điều đó cho phép đất nước được nâng lên từ một quốc gia có thu nhập thấp thành một quốc gia có thu nhập trung bình mới nổi.
Nhưng câu chuyện không phải toàn màu hồng.
Khi được hỏi cuộc sống ở nước ngoài như thế nào, ông Hasan trả lời: “Cuộc sống ở nước ngoài thật khốn khổ.” Ông kể chi tiết những thử thách mà ông đã trải qua trên đường đi, ví dụ như lệ phí tuyển dụng cắt cổ, ăn cắp tiền lương, điều kiện sống tồi tàn, v.v… Câu chuyện dài của ông ngụ ý rằng chính quyền Qatar không phải chịu trách nhiệm duy nhất về tất cả những thiếu sót tồn tại trong chính cấu trúc của quá trình lao động nhập cư kéo dài, bắt đầu từ chính Bangladesh đến ngôi nhà tạm thời của ông ở một vùng đất xa lạ.
Một điều may mắn là chính phủ Qatar đã coi World Cup như một cơ hội để khắc phục các vấn đề vốn đã trở thành một hệ thống lâu dài ở trong nước, từ việc đại tu hệ thống Kafala đến tái cấu trúc mức lương tối thiểu cho người lao động nhập cư. “Kafala” là một hệ thống được sử dụng để giám sát lao động nhập cư, chủ yếu làm việc trong lĩnh vực xây dựng và nội địa ở các quốc gia thành viên Hội Đồng Hợp Tác Vùng Vịnh và một số quốc gia lân cận, cụ thể là Bahrain, Kuwait, Lebanon, Qatar, Oman, Saudi Arabia, và Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất.
Quan điểm của ông Hasan về việc lần đầu tiên một quốc gia Trung Đông đăng cai tổ chức giải vô địch bóng đá thế giới và về sự đóng góp của ông và những người Bangladesh khác cho sự kiện trọng đại như vậy là có ý nghĩa.
“Qatar là một quốc gia Hồi Giáo, và người Qatar là anh em của chúng tôi. Đó là một niềm vui lớn đối với chúng tôi,” ông nói với đôi mắt tràn ngập niềm vui và sự hân hoan.
Lời phát biểu chân thành của ông Hasan phù hợp với cảm nhận của hàng triệu người Bangladesh về Qatar World Cup như một phần của lịch sử thể thao vĩ đại. Người ta có thể hy vọng rằng Qatar sẽ ghi nhớ sự đóng góp của Bangladesh và làm nhiều hơn nữa trong tương lai cho người dân đất nước Nam Á này. (KV) [đ.d.]