LOS ANGELES, California (NV) – Xe hơi không ngừng đổi mới trong suốt hai thế kỷ qua, và các kỹ sư vẫn tiếp tục nghiên cứu và phát triển cách để cải thiện hiệu suất động cơ.
Một trong những đặc điểm mà người tiêu dùng quan tâm đến nhất là khả năng tiết kiệm xăng, đặc biệt là trong bối cảnh giá xăng tăng cao kỷ lục hiện nay.
Có rất nhiều phát minh giúp giảm lượng xăng mà xe tiêu thụ, như hệ thống phun nhiên liệu điện tử, hệ thống đánh lửa và các bộ phận động cơ tốt. Phần lớn các phát minh hữu dụng này dần trở thành tính năng cơ bản cho mọi dòng xe.
Hiện nay, trên thị trường tràn lan nhiều sản phẩm được quảng cáo rằng có thể giúp xe tiết kiệm xăng không nhưng không hữu hiệu, mà còn có thể gây hại cho động cơ.
Trang HowStuffWorks.com tổng hợp từ nhiều nguồn như trang FuelSaving.info (Tony’s Guide to Fuel Saving Gadgets), bài phân tích của ông Mike Allen trên trang PopularMechanics.com… để cảnh báo người tiêu dùng về một số thiết bị tiết kiệm xăng không thực sự hữu hiệu.
10-Thiết bị tạo khí hydro (Hydrogen generator)
Việc sử dụng khí hydro làm nhiên liệu thay thế cho xăng là một vấn đề thường gây tranh cãi. Do khí hydro rất phổ biến và có thể tạo ra một lượng năng lượng khổng lồ, các nhà khoa học trong nhiều năm qua rất quan tâm đến khả năng phát triển động cơ đốt trong dùng khí hydro để giúp bảo vệ môi trường.
Tuy nhiên, khí hydro có gây ra một số vấn đề nghiêm trọng khi sử dụng làm nhiên liệu cho động cơ. Khí hydro không tồn tại độc lập trong tự nhiên, mà phải được tách ra từ nước hoặc một số nguồn khác, và quy trình tách hydro này cần rất nhiều năng lượng.
Theo trang Alternative Energy News, rất khó có thể lưu trữ khí hydro để sử dụng làm nhiên liệu cho xe, và khả năng sản sinh năng lượng của khí hydro có thể gây ra nguy hiểm nếu không được sử dụng đúng cách.
Các thiết bị tạo khí hydro trên thị trường ngày nay thường hoạt động theo cùng một nguyên lý: Sử dụng nước từ một bình chứa và năng lượng từ máy phát điện (alternator) của xe để tách khí hydro và bơm khí này vào động cơ.
Một số công ty khẳng định rằng thiết bị này có thể cải thiện hiệu suất xe và giúp tiết kiệm nhiên liệu. Và đúng là thiết bị này có thể tạo ra khí hydro để dùng làm nhiên liệu, nhưng như đã đề cập, quy trình tách hydro khỏi nước tốn rất nhiều năng lượng, nên lượng hydro được tách ra khó có thể bù lại lượng điện tiêu thụ.
Do đó, ngay cả khi lượng khí hydro này được bơm vào động cơ, nó cũng không thể cải thiện hiệu suất và tiết kiệm xăng.
9-Thiết bị điều chỉnh lưu lượng khí nạp (Intake Vortex Device)
Động cơ đốt trong của xe hoạt động giống như một máy bơm hơi cỡ lớn: Chuyển động của các piston hút vào một lượng nhiên liệu và không khí cố định, sau đó đốt hỗn hợp này và loại bỏ khí thải qua hệ thống xả khí (exhaust system). Năng lượng được tạo ra khiến động cơ hút thêm hỗn hợp nhiên liệu-không khí và lặp lại quy trình.
Trong quy trình trên, độ nhiễu loạn trong lưu lượng khí có thể ảnh hưởng tới tỉ lệ nhiên liệu-không khí và hiệu suất động cơ.
Thiết bị điều chỉnh lưu lượng không khí được tạo ra dựa trên hiểu lầm thường gặp về quy trình này. Các công ty sản xuất phụ kiện này khẳng định rằng chúng có thể điều chỉnh lưu lượng khí để cải thiện quy trình đốt và giúp xe chạy được xa hơn với cùng một lượng xăng.
Tuy nhiên, hầu hết các dòng xe tân tiến đều có hệ thống máy tính được lập trình sẵn để tự động kiểm soát lượng nhiên liệu được bơm để duy trì tỉ lệ nhiên liệu-không khí tối ưu cho động cơ.
Khi thiết bị điều chỉnh lưu lượng thay đổi dòng khí nạp vào động cơ, hệ thống trên sẽ điều chỉnh lượng nhiên liệu để duy trì tỉ lệ tối ưu, và việc này có thể khiến xe hoạt động kém hiệu quả hơn.
8-Thiết bị điện li nhiên liệu (Fuel ionizer)
Phía công ty sản xuất cho rằng phụ kiện này, được gắn ở giữa bơm nhiên liệu và vòi phun, có thể phân tách các phân tử diesel hoặc xăng, khiến nhiên liệu bốc hơi nhiều hơn, cháy nhanh và sạch hơn.
Loại thiết bị này trở nên phổ biến do nhiều tài xế không hiểu rõ nguyên lý hoạt động của động cơ xe hiện đại.
Vòi phun nhiên liệu trên động cơ hiện đại được chế tạo tinh vi để phun nhiên liệu ở dạng sương siêu mịn vào buồng đốt. Hệ thống phun nhiên liệu được thiết kế tinh vi đến mức chỉ có rất ít nhiên liệu không được đốt sạch. Do đó, ngay cả khi thiết bị này thực sự có thể cải thiện việc đốt nhiên liệu thì cũng không giúp xe tiết kiệm nhiều xăng như các hãng sản xuất khẳng định.
7-Phụ kiện cải thiện việc đánh lửa (Ignition enhancer)
Loại phụ kiện này, bao gồm một số thiết bị như bugi (spark plug) đặc biệt, thiết bị tăng cường đánh lửa… giúp điều chỉnh lượng nhiên liệu bị đốt trong mỗi chu kì của xilanh động cơ, từ đó giảm tình trạng xilanh bơm nhiên liệu chưa được đốt đến hệ thống xả khí.
Phụ kiện này khá hữu dụng cho các dòng xe động cơ đốt trong đời đầu do chúng có thể gặp vấn đề khiến bugi bị bỏ lửa (misfire).
Nhưng nhờ vào hệ thống máy tính điều khiển động cơ, vấn đề này gần như không xảy ra trên các dòng xe tân tiến, và tình trạng bugi bỏ lửa chỉ xảy ra khi có hư hỏng nghiêm trọng. Hệ thống này cũng duy trì lượng xăng đốt cố định bất kể nhiệt độ của bugi. Vì vậy, thiết bị cải thiện độ ổn định của bugi là không cần thiết, do động cơ đã đảm nhiệm vai trò này.
6-Hệ thống phun nước (Water injection)
Kỹ thuật này từng được áp dụng cho các chiến đấu cơ thời Đệ Nhị Thế Chiến để phòng ngừa tình trạng phát nổ (detonation) – hiện tượng đánh lửa sớm khiến động cơ bị hư hỏng. Hệ thống phun nước sẽ bơm hỗn hợp nước và cồn vào bộ phận nạp khí để làm mát động cơ và bảo đảm đánh lửa đúng lúc.
Sau đó, kỹ thuật này được sử dụng cho một số dòng xe đua hiệu suất cao, nhưng ngày càng ít được sử dụng do chất liệu cao cấp và kỹ thuật động cơ và nhiên liệu mới giúp giảm đáng kể rủi ro xe phát nổ.
Ngày nay, hiện tượng phát nổ chỉ xảy ra ở động cơ dùng xăng nồng độ octane thấp bị điều chỉnh quá nhiều (thường làm tăng áp suất bên trong) và gần như không tồn tại ở các xe thông thường.
Hệ thống phun nước vẫn còn hữu dụng cho một số xe hiệu suất cao đặc biệt, nhưng vô dụng với hầu hết các loại xe khác.
Video: Phục hồi hệ thống bóng đèn xe/AutoNetTV
5-Nam châm gắn ống dẫn nhiên liệu (Fuel-line magnet)
Nhiều hãng sản xuất quảng cáo rằng phụ kiện này giúp nhiên liệu cháy tốt hơn bằng cách dùng từ trường để phân tách nhiên liệu thành các thành phần cơ bản hơn.
Giống với thiết bị điện li nhiên liệu, phụ kiện này chẳng có công dụng gì ngoài gây tốn tiền cho chủ xe.
Xăng là nhiên liệu thông dụng và an toàn do độ ổn định cao, nên một vài cục nam châm gắn trên ống dẫn không thể tạo ra lực đủ mạnh để phân tách xăng. Nếu nam châm có thể tạo ra từ trường đủ mạnh để phân tách nhiên liệu, chúng sẽ bị ảnh hưởng của đường ống và các bộ phận kim loại khác của động cơ hoặc làm hỏng các bộ phận điện tử mỏng manh.
4-Thiết bị điện li động cơ (Engine ionization)
Những thiết bị này được gắn vào bugi hoặc bộ chia điện (distributor) của xe để tạo điện trường xung quanh động cơ và tối ưu quy trình đốt nhiên liệu. Nguyên lý hoạt động này tương tự với thiết bị điện li nhiên liệu, nhưng được gắn gần bộ phận đánh lửa hơn.
Như đã giải thích, không thể phân tách nhiên liệu bằng điện trường. Giả dụ như xăng dễ bị phân tách, thì điện trường từ bugi, máy phát điện hoặc bộ chia điện cũng có thể phân tách xăng chứ không cần đến thiết bị điện li.
Thiết bị điện li động cơ cần kết nối nhiều dây điện, có thể gây đoản mạch hoặc cháy nổ nếu nối dây vào nhầm bộ phận. Hãy tránh xa phụ kiện này.
3-Phụ kiện bơm hơi nhiên liệu (Fuel vapor injector)
Khi bốc hơi, xăng cháy nhanh và mạnh hơn rất nhiều so với khi ở dạng lọng. Một số công ty lợi dụng điều này để quảng bá phụ kiện bơm hơi nhiên liệu, khẳng định rằng chúng có thể khiến xăng bốc hơi trước khi được bơm đến động cơ, từ đó cải thiện hiệu suất đốt.
Vấn đề từ thiết bị này không xảy ra ở giai đoạn đốt, mà ở giai đoạn xả khí. Hệ thống xả khí của xe có cảm biến đo lượng oxy thải ra để xác định tỉ lệ nhiên liệu-không khí.
Việc bơm thêm hơi xăng vào động cơ làm tăng nồng độ nhiên liệu, khiến động cơ phải điều chỉnh lại tỉ lệ. Trong trường hợp tốt nhất, động cơ chỉ hoạt động bình thường, giống như khi không có phụ kiện này. Nhưng trong trường hợp tệ nhất, thiết bị bơm hơi nhiên liệu không được gắn đúng cách có thể ảnh hưởng đến nồng độ nhiên liệu trong dãy xilanh (cylinder bank), làm giảm hiệu suất động cơ.
2-Phụ gia nhiên liệu và nhớt (Fuel, oil additives)
Các cửa hàng phụ tùng xe hơi thường bán rất nhiều loại chất phụ gia với đủ loại công dụng như tăng công suất, giảm mài mòn và cải thiện hiệu suất động cơ. Những sản phẩm này thu hút người mua do chúng có giá thấp và dễ sử dụng, chỉ cần đổ vào bình xăng hoặc bể nhớt (oil pan).
Xe hơi hiện đại đã trải qua vài thế kỷ phát triển và cải tiến. Tuy việc bộ phận bị mòn là không thể tránh khỏi, động cơ xe thường được kỹ sư thử nghiệm trong hàng chục ngàn giờ ở điều kiện vô cùng khắc nghiệt.
Vì vậy, động cơ ngày nay thường được thiết kế tối ưu nhất có thể, nên dù các chất phụ gia hữu hiệu thì cũng không tạo ra khác biệt đáng kể.
Một số quảng cáo phụ gia nhớt khẳng định khi sử dụng phụ gia, sau đó tháo hết nhớt thì động cơ vẫn có thể chạy được. Việc này nghe có vẻ thần kỳ, nhưng trên thực tế, phần lớn các động cơ ngày nay đều được làm từ chất liệu chắc chắn và có thể tạm thời chạy mà không cần nhớt.
Một vài chất phụ gia thực sự có công dụng như quảng cáo, nhưng để xác định sản phẩm nào có thể giúp ích cho xe, tài xế cần có hiểu biết chuyên sâu về động cơ và phụ gia.
1-Bộ xúc tác nhiên liệu (Fuel Catalyst)
Theo các công ty sản xuất, thiết bị này bơm một vài mảnh kim loại vào nhiên liệu để tạo phản ứng xúc tác nhằm loại bỏ tạp chất và giúp nhiên liệu tạo ra nhiều năng lượng hơn.
Rất khó đo lường mức độ hiệu quả của phụ kiện này nếu không có dụng cụ đo phối khổ (mass spectrometer) hoặc các phụ kiện khác.
Nhưng có thể suy luận rằng do động cơ được thiết kế để hoạt động tối ưu với nhiên liệu ở trạng thái thông thường, việc thay đổi nhiên liệu sẽ khiến động cơ hoạt động không tối ưu.
Tuy sự khác biệt chỉ rất nhỏ, nó vẫn sẽ ảnh hưởng đến động cơ và hệ thống điều khiển của xe. Ngay cả khi bộ xúc tác có thể khiến nhiên liệu cháy sạch và nhanh hơn thì động cơ cũng không được thiết kế để tận dụng ưu điểm này, tức xe sẽ không tiết kiệm xăng hơn. (AXT) [qd]
