Ngô Ðồng
Hoa Kỳ (NV)- Một số bản tường trình tình hình thị trường địa ốc thời gian gần đây đưa ra những con số thống kê theo hướng đi lên đã tạo phấn khởi trong nhận định của một số chuyên viên phân tích.
Ngay cả những tờ báo lớn hàng đầu như New York Times, Wall Street Journal cũng vui vẻ viết các bản tin “thị trường địa ốc bắt đầu hồi phục.” Thậm chí còn có những lời cả quyết “sự tuột dốc của ngành địa ốc đã qua rồi.”
Nhưng cũng có những nhận định khác bày tỏ sự thận trọng vì thị trường địa ốc không leo dốc giống nhau ở mọi nơi. Bên cạnh đó là những bất định trong nền kinh tế.
Bản tường trình của Bộ Thương Mại giữa tuần qua cho biết kỹ nghệ xây nhà mới đã tiến hành chuẩn bị nền nhà để xây cất với nhịp độ nhanh nhất kể từ hơn ba năm nay. Nhưng giấy phép xin làm nhà mới, chưa được như mong đợi. Số lượng nhà bắt đầu xây cất tổng cộng 760,000 đơn vị hồi Tháng Sáu thì quá thấp so với lúc xây cất dồn dập hồi năm 2005 với hơn 2 triệu đơn vị.
Ðược công bố vào ngày Thứ Ba tuần trước, một chỉ số đo lường niềm tin của các công ty xây cất cho thấy họ cảm thấy vững tin hơn trong mùa Hè nhưng họ vẫn còn tâm trạng lo âu. Nhất là tin tức trong tuần cũng cảnh cáo số lượng nhà bị ngân hàng xiết nợ có thể gia tăng trong thời gian ngắn trước mặt.
Nhiều chuyên viên kinh tế nhìn vào các con số thống kê của thị trường địa ốc rồi dự báo với những nhận định tích cực, nhưng cũng còn phải chờ thêm một thời gian nữa để biết những tín hiệu đó có bền vững hay không.
Giá nhà gia tăng tại nhiều khu vực
Giá nhà trung bình được niêm yết trên thị trường trong Tháng Sáu 2012 trên nước Mỹ là $195,000 hay khoảng 2.7% cao hơn cũng tháng này năm ngoái, theo bảo tin của realtor.com. Theo nguồn tin này, so với một năm trước, giá nhà niêm yết ở Phoenix (Arizona) tăng 32.2%, San Francisco (California) tăng được 15.4%, Miami (Florida) tăng được 14.3%, thủ đô Hoa Thịnh Ðốn tăng được 13.6% là một số khu vực có giá nhà niêm yết bán trên thị trường tăng được hai con số.
Dĩ nhiên, giá niêm yết (list price) của căn nhà không nhất thiết là giá căn nhà sẽ bán được. Nhưng có nhiều bản tin khác nhau cho biết người mua nhà đã phải tranh nhau trả giá mới mua được căn nhà mình muốn tại một số khu vực thị trường. Ngay như quận Cam, Los Angeles, vùng Vịnh San Francisco người mua nhà phải cạnh tranh lẫn nhau để mua nhà không phải họa hiếm.
Nhà bán nhanh hơn
Theo realtor.com, từ khi căn nhà xuất hiện trên thị trường cho đến khi bán xong, thời gian mất khoảng 84 ngày. Dù vậy, cũng đã nhanh hơn hẳn năm ngoái. Có một số khu vực thị trường nhà bán khá nhanh, theo NAR, như ở Denver (Colorado), trung bình người ta chỉ cần 33 ngày là bán xong. Thành phố Anchorage (Alaska) chỉ cần 43 ngày. Seattle chỉ cần 45 ngày, Detroit cần 45 ngày và Phoenix cũng chỉ cần 48 ngày để bán xong.
Một phần của lý do nhà bán nhanh hơn năm ngoái vì số lượng nhà tồn đọng trên thị trường ít hơn, người mua ít cơ hội lựa chọn hơn. Lãi suất đang ở lúc cực thấp nên nhiều người cố gắng mua sớm để số tiền trả hàng tháng nhẹ hơn.
Hoạt động mua bán vẫn còn yếu
Coi vậy, hoạt động mua bán nhà trên thị trường cũng vẫn còn yếu hơn điều người ta mong đợi. Ngoài yếu tố ít nhà bán hơn, sự vay tiền khó khăn cũng là một yếu tố khác đang trì kéo thị trường địa ốc.
Bản chỉ số đo lường hoạt động thị trường xây cất do ngân hàng Wells Fargo thực hiện chung với Hiệp Hội Xây Nhà Toàn Quốc (NAHB) cho thấy khả quan hơn nhiều so với năm 2007 tức sau một năm thị trường địa ốc sụp xuống. Tuy vậy, chỉ số 35 của Tháng sáu cũng vẫn còn thấp hơn rất nhiều so với mức chỉ số 50 để có thể diễn tả sự lạc quan bình thường của kỹ nghệ này.
10 triệu nhà trị giá thấp hơn thị trường
Theo các con số thống kê gần đây nhất, hiện vẫn còn khoảng 6 triệu đơn vị gia cư ở trong một giai đoạn nào đó từ không trả nợ đến đã bị xiết nhà. Bên cạnh đó, khoảng 10 triệu ngôi nhà khác vẫn có trị giá thấp hơn số tiền chủ nhà còn đang thiếu ngân hàng. Bởi vậy, rất nhiều người trong số này muốn bán nhà mà bán không được.
Muốn xin ngân hàng chủ nợ bán nhà dưới số tiền đang thiếu cũng không phải dễ dàng. Nếu chủ nhà có công ăn việc làm, đủ sức trả nợ, khó lòng được chấp thuận. Ðây là lý do thúc đẩy một số không ít chủ nhà ngưng trả nợ, bỏ căn nhà cho chủ nợ lấy bán lại trên thị trường.
Với các yếu tố như trên, thị trường địa ốc vẫn còn khá mong manh. Chính phủ Liên bang, qua Ngân Hàng Trung Ương (Fed) đã cố gắng kềm giữ lãi suất tài trợ địa ốc ở mức thấp nhất có thể để kích thích tiêu thụ.
Lãi suất tài trợ địa ốc đang ở những ngày tháng thấp kỷ lục. Phần lớn các công ty tài trợ địa ốc có chương trình tài trợ 30 năm lãi suất cố định là 3.375%. Còn chương trình tài trợ 15 năm lãi suất cố định chỉ có 2.75%. Ðây là các mức lãi suất không thể nào tưởng tượng lại có được trên thị trường nếu nghĩ lại thời gian mấy năm trước.
