Một nữ quản trị viên về nghệ thuật tên Renate Raymond, đi mua thực phẩm ở một khu chợ lộ thiên tại Seattle, kể lại kinh nghiệm về một trường hợp hợm hĩnh liên quan đến thực phẩm hữu cơ (organic food). Bà Raymond, 40 tuổi, kể lại trong mục TodayHealth của trang mạng MSNBC:
“Tôi ghé ngang chợ để mua một khay trái cây để tối đến vừa ăn vừa xem phim với bạn bè nhưng không tìm thấy, nên mới hỏi một người đứng bán. Ông này nói: ‘Nếu bà muốn mua khay trái cây thì cứ vào Safeway mà mua. Ở đây chúng tôi chỉ bán đồ hữu cơ thôi.’ Cuối cùng thì tôi mua một miếng bánh ga tô nhỏ và một ít dâu tây. Sau đó tại quầy tính tiền, người bán hàng lại nói: ‘Bà đi chợ mà không mang theo túi đựng sao? Tôi cần phải tính thêm tiền về vụ này.’ Mấy người ở đây sao bộ tịch kiêu kỳ quá.”
Thực phẩm hữu cơ trồng trọt không có phân bón hóa học được bày bán tại chợ nhà nông Union Square ở New York City. (Hình: Monika Graff/Getty Images)
Hóa ra nghiên cứu gần đây nhất cho thấy thái độ kỳ quặc đó là do hậu quả của việc ăn thực phẩm hữu cơ. Một nghiên cứu đăng trên tập san “Psychological and Personality Science” vừa mới phát hành cho thấy, thức ăn hữu cơ có thể làm cho người ta trở nên có hành động khá ngây ngô.
Tác giả Kendall Eskine, phụ tá giáo sư khoa tâm lý học tại Ðại Học Loyola ở New Orleans, nhận định: “Nghiên cứu cho thấy khi người ta chạm đến phần hành vi đạo đức của chính mình, người ta thường trở nên tự mãn. Tôi nhận thấy nhiều đồ ăn hữu cơ đem bán thường có nhãn hiệu mang ngôn ngữ có tính cách đạo đức như Lương Thiện Trà (Honest Tea). Không biết người ăn thức ăn hữu cơ có trở nên vị tha hơn không.”
Ðể tìm hiểu, ông Eskine cùng toán nghiên cứu chia 60 người thành ba nhóm. Một nhóm (organic people) được cho xem hình ảnh của thức ăn có ghi rõ ràng là thực phẩm hữu cơ, như táo và rau dền. Một nhóm khác được xem các thức ăn ngon (comfort food) như bánh chocolate hạnh nhân và bánh quy. Nhóm thứ ba là nhóm có kiểm soát (control group), được cho xem thức ăn không thuộc loại hữu cơ, cũng không phải thức ăn ngon, như cơm, mù tạt và bột oatmeal. Sau khi xem hình xong, mỗi người được yêu cầu đọc một loạt các bài nói về sự đi quá giới hạn về đạo đức.
Ông Eskine nói: “Một bài kể về mấy người anh chị em họ, có quan hệ tình dục với nhau. Bài khác nói về một luật sư lảng vảng trong phòng cấp cứu, dụ dỗ người ta đi kiện về vết thương của mình. Các nhóm này được yêu cầu đánh giá về đạo đức theo thang điểm từ một đến bảy.”
Ông Eskine tiếp: “Chúng tôi nhận thấy nhóm organic phán xét gay gắt hơn nhóm control hay comfort. Theo thang điểm 1 đến 7, nhóm organic cho 5.5 điểm, trong khi 5 đối với nhóm control food và 4.89 đối với nhóm comfort.”
Khi đề cập đến vấn đề giúp đỡ người cần được giúp đỡ, nhóm organic tỏ ra ích kỷ hơn, họ tình nguyện chỉ được 13 phút so với 19 phút của control group và nhóm comfort là 24.
Ông Eskine kết luận: “Có cái gì đó khi tiếp xúc với đồ hữu cơ khiến người ta cảm thấy hài lòng hơn về chính mình. Và điều đó khiến họ trở nên ngây ngô tí chút.”
Tại sao ăn uống lành mạnh hơn lại làm chúng ta có hành vi tệ hơn?
Ông Eskine đáp: “Người ta tự cảm thấy họ đã thực hiện được điều tốt rồi. Giờ đây họ được phép hành xử thiếu đạo đức tí chút. Cái này cũng giống như bạn đi tập thể dục và sau khi chạy bộ được vài dặm, bạn cảm thấy như vậy đã đủ tốt rồi để có thể tự thưởng cho mình một thỏi kẹo ngọt.” (TP)
