Ngô Ðồng/Người Việt
Lãi suất tài trợ địa ốc lập kỷ lục thấp nhất từ trước đến nay giữa những tin tức xác nhận thị trường địa ốc có vẻ đã hồi phục thật sự.
Giá nhà tăng lên vì người ta tranh nhau mua nhà ở khắp nơi. Lãi suất tài trợ cực thấp là một sự hấp dẫn không mấy ai muốn bỏ qua. Trước tình hình thuận lợi như thế, các công ty xây cất nhà cửa đã hối hả xây thêm nhà để bán.
Bản tường trình hàng tuần của Freddie Mac ngày 18 tháng 10, 2012 nói lãi suất tài trợ địa ốc chương trình 30 năm lãi suất cố định trung bình trên cả nước là 3.37%, nhích xuống từ 3.39% của tuần lễ trước đó. Ðây là mức lãi suất thấp nhất từ trước đến nay của chương trình này. Cùng thời gian này năm ngoái, lãi suất 30 năm cố định trung bình là 4.11%, như thế đã xuống 0.74%.
Chương trình tài trợ 15 năm lãi suất cố định tuần vừa qua trung bình là 2.66%, xuống chút ít từ 2.70% của tuần trước đó.
Từ đầu năm đến nay, chưa bao giờ lãi suất tài trợ địa ốc lên tới 4% dù lãi suất 4% đã được coi là vô cùng thấp rồi. Tháng 9 vừa qua, để kích thích nền kinh tế tăng trưởng tốt hơn, Ngân Hàng Trung Ương Hoa Kỳ loan báo mua gấp đôi lượng chứng khoán bảo đảm bằng thế chấp địa ốc, lãi suất trung bình trên cả nước đang ở khoảng 3.55% đã từ từ đi xuống thấp hơn.
Trên thực tế, lãi suất tài trợ địa ốc ở khu vực phía Nam California và quận Cam đang có mức lãi suất chỉ có 3% cho chương trình 30 năm lãi suất cố định và chỉ có 2.375 cho chương trình 15 năm lãi suất cố định. Tuy nhiên, muốn vay được với các mức lãi suất cực thấp như thế, người xin vay phải có điểm số tín dụng thuộc loại rất cao. Nếu không, phải vay với lãi suất cao hơn.
Theo một cuộc khảo cứu của hãng thông tấn Reuters phối hợp với Ðại Học Michigan, chỉ số niềm tin của giới tiêu thụ trong tháng 10, 2012 là 83.1% tăng lên từ 78.3% của tháng 9 trước đó. Ðây là mức độ tin tưởng vào sự hồi phục kinh tế cao nhất kể từ năm 2007 đến nay.
Giải thích trước Quốc Hội về việc tăng gấp đôi lượng tiền bơm vào thị trường, ông Ben Bernanke, chủ tịch Fed giải thích rằng nền kinh tế có dấu hiệu khựng lại nên ông phải hành động. Việc Fed làm đã đem lợi ích đầu tiên đến cho thị trường địa ốc và thị trường tài trợ địa ốc. Hành động mua bán nhà nhộn nhịp hơn, vay tiền nhộn nhịp hơn kích thích dây chuyền sang các ngành khác, đẩy nền kinh tế chạy nhanh hơn.
Dù vậy, các nhà tài trợ vẫn không chịu nới lỏng các tiêu chuẩn cho vay mà một số nhà kinh tế cho rằng cần phải dễ dãi hơn hầu nền kinh tế có thể tăng trưởng nhanh như ước muốn.
Theo một bản phúc trình của Ellie Mae, cơ quan cung cấp kỹ thuật điện toán cho các nhà tài trợ, điểm số tín dụng FICO mà người vay tiền được chấp thuận cho vay trong tháng 8, 2012 vừa qua là 750, một mức khá cao không phải dễ có. Ðã vậy, các người xin vay tiền mua nhà phải trả trước trung bình 21%. Nhưng nếu chỉ nhìn về phía những người vay tiền qua các công ty tài trợ bán lại món nợ cho hai định chế Fannie Mae và Freddie Mac (thường được gọi là conforming loans hay conventional loans) phải có điểm số tín dụng trung bình 763 điểm. Trong khi đó, vay tiền qua các chương trình được Tổng Cục Gia Cư (FHA) bảo đảm chỉ cần 700 điểm nhưng lại phải trả các loại lệ phí và tiền bảo đảm món nợ cao hơn. Tuy được vay dễ dãi hơn nhưng lại tốn tiền nhiều hơn.
Các nhà tài trợ đã siết chặt các tiêu chuẩn cho vay sau cơn sụp đổ 6 năm trước đã làm cho hơn một trăm công ty tài trợ lớn nhỏ sập tiệm. Trước đó, họ đã cạnh tranh nhau, cho vay bừa bãi đến độ không cần kiểm chứng việc làm, không cần kiểm chứng tiền bạc mua nhà từ đâu tới và có bao nhiêu. Người ta khai trên lá đơn xin vay thế nào, tin thế vậy. Hậu quả, khi giá nhà tuột dốc, những người vay qua các chương trình tài trợ lãi suất thả nổi không chịu thấu số tiền hàng tháng đã buông tay cho ngân hàng xiết nợ. Nhiều ngân hàng và công ty tài trợ ham lợi nhanh đã chết chùm cùng với con nợ.
Nay thì các nhà tài trợ co cụm lại. Chính phủ liên bang đã phải bơm hàng trăm tỉ đô la cứu hai định chế Freddie Mac và Fannie Mae (mua các món nợ thế chấp nhà trên thị trường tài trợ thứ nhì). Các nhà tài trợ đã bị buộc “nuốt lại” các món nợ thế chấp mà con nợ ỳ ra không trả. Ðây là một trong những lý do chính đã khiến kỹ nghệ tài trợ trở nên khó khăn.
Một số chuyên viên kinh tế kêu gọi các nhà tài trợ nới lỏng tiêu chuẩn nhưng nếu hai định chế Fannie Mae và Freddie Mac không bớt gắt gao thì người ta sẽ không hy vọng mấy.
Trong tình thế như hiện nay, người nào có nhu cầu vay tiền hãy cố giữ cho bản tiểu sử tín dụng của mình đừng bị tì vết xấu, ảnh hưởng tới chuyện vay nợ. Sự sơ sẩy nhỏ, thí dụ, quên trả đúng hạn một món tiền của thẻ tín dụng chỉ vài trăm đô la, ảnh hưởng xấu đến chuyện vay nợ hàng trăm ngàn đô la.
