HÀ TƯỜNG CÁT/Người Việt
Bao giờ năm mới cũng mang đến cho người ta những niềm hy vọng tốt đẹp và được may mắn. Nhưng từ ngày Thứ Ba 1 tháng 1 năm 2013, tại 50 tiểu bang Hoa Kỳ có hơn 400 quy định được nâng cấp giá trị lên thành luật. Không ít các đạo luật và quy định mới ấy chưa hẳn là dễ chịu, hợp lý cũng như có thể gây phiền toái cho sinh hoạt của người dân.
Jon Kuhi, phát ngôn viên nghị hội toàn quốc về lập pháp tiểu bang nói rằng: “Những luật của tiểu bang tác động trực tiếp đến sinh hoạt hàng ngày của dân chúng. Dù là luật tu chính hay luật mới, năm 2013 rõ ràng là năm có thêm nhiều luật lệ”. Theo lời ông: “Hơn 29,000 dự luật đã được Quốc Hội các tiểu bang thông qua trong đó nhiều dự luật liên quan đến bảo hiểm y tế, giáo dục, quyền của người đồng tính, an toàn cho trẻ em và Internet”.
Riêng tiểu bang California có hàng trăm luật lệ mới hay sửa đổi, trong đó có những cái dễ dãi hơn, có cái khó khăn hơn và cũng có những cái chẳng có liên hệ đến mấy ai. Nhật báo Người Việt trong số ra ngày cuối năm đã loan tin một số luật lệ này nhưng hãy còn rất nhiều luật cần lưu ý nữa.
Chẳng hạn nên biết xe hơi đời từ 2000 trở lại đây sẽ không bị California DMV đòi hỏi phải nạp chứng chỉ thử nghiệm khói (tail pipe emission test), nhiều người sẽ được hưởng sự dễ dàng và bớt tốn tiền với luật này.
Người gác tù hay nhân viên nhà tù không được phép làm tình trong nhà tù cũng như khi áp tải tù nhân trên xe, quy định này chẳng có ảnh hưởng đến bao nhiêu người!
Trong khi California bãi bỏ việc gắn máy thu hình chụp những xe vượt đèn đỏ thì Illinois còn đưa ra một luật lệ dễ dãi hơn cho người đi motorcycle. Do những xe này quá nhỏ không làm cho bộ nhạy cảm khởi động nên nếu không có xe hơi đi tới, những người lái xe hai bánh có thể phải chờ đèn đỏ quá lâu, luật mới cho phép nếu đợi quá 2 phút và đường trống thì họ được phép vượt đèn đỏ.
Việc Concord, Massachusetts là thành phố đầu tiên ở Hoa Kỳ cấm dùng chai lọ plastic, tuy có ý nghĩa về bảo vệ môi trường nhưng chắc chắn gây phiền toái với nhiều du khách tới nơi đây.
Y tá có giấy phép của tiểu bang California có thể phát thuốc ngừa thai cho bệnh nhân không cần bác sĩ viết toa hay đã khám nghiệm. Nhưng New Hampshire quy định hơn chẽ hơn về phá thai, cấm phá thai trễ nếu không phải để cứu sinh mạng người mẹ và khi đó phải có 2 bác sĩ thuộc hai bệnh viện khác nhau đồng ý.
Theo đạo luật AB 1103 của California, chủ nhân khi bán, cho thuê hay sang nhượng cơ sở thương mại phải cung cấp hồ sơ sử dụng năng lượng trước đó. Ðòi hỏi này có thể cần thiết nhưng tất nhiên thêm giấy tờ phiền phức.
Di dân bất hợp pháp tuổi thanh niên thuộc quy chế tạm hoãn điều chỉnh hồ sơ hợp lệ theo một quyết định trước đây của Tổng Thống Obama, bây giờ có thể lấy bằng lái xe California.
Các tu sĩ không đồng ý hôn nhân đồng tính được quyền từ chối làm lễ cưới cho những cặp này ở California. Trong khi đó Maryland là thêm một tiểu bang chính thức chấp nhận hôn nhân đồng tính.
Mức lương tối thiểu được tăng ở nhiều tiểu bang tuy rằng có những ý kiến cho là việc này có tác động giảm số việc làm. Mức lương gia tăng không giống nhau ở các tiểu bang: Tại San Francisco mức lương tối thiểu là $10.55/giờ, ở tiểu bang Washington chỉ có $9.19; chín tiểu bang khác sự gia tăng tự động: Arizona, Colorado, Florida, Missouri, Montana, Ohio, Oregon Rhode Island, Vermont, mức lương tối thiểu là $12/giờ.
Cùng với California, Illinois ban hành luật cấm chủ nhân đòi hỏi nhân viên của mình tiết lộ mật mã Facebook cũng như các trang mạng xã hội và e-mail hay mạng điện toán sử dụng riêng. Tiểu bang Michigan cấm các trường học đòi hỏi sinh viên học sinh cho biết mật mã họ dùng. Tuy nhiên chủ nhân vẫn được sử dụng những thông tin công khai trên mạng và như vậy nếu nhân viên cũng như sinh viên đưa ra những hình ảnh hay ngôn ngữ không thích đáng sẽ có thể chịu hậu quả. Nhiều tiểu bang khác trong đó có Maryland, New Jeysey, Delaware luật này đã được thi hành.
Không ít những quy định tại các tiểu bang liên quan đến thú vật. Kansas giới hạn mỗi nhà chỉ được nuôi dưới 4 con mèo. California cũng như một số tiểu bang khác cấm thả chó rượt đuổi gấu và méo rừng. Trong khi đó thì do số lợn nuôi làm ‘pet’ gia tăng, một số tiểu bang có luật phạt những ai thả lợn ra đi hoang. Illinois cấm giữ hay mua bán vi cá (mập).
Tại Kentucky có những vụ trộm đồng và đồ kim loại bán cho những nơi thu mua vật liệu tái chế. Vì vậy theo luật mới nếu đem bán sẽ không được nhận tiền ngay mà chỉ có thể nhận ngân phiếu gởi tới nhà sau khi trung tâm thu mua đã kiểm tra.
Bạo hành bằng súng là vấn đề nghiêm trọng trong năm 2012, nhất là vụ bắn chết người hàng loạt ở trường Sandy Hook, Massachusets hồi cuối năm, nhưng chỉ có rất ít luật lệ mới về sử dụng súng được đưa ra ở các tiểu bang để áp dụng từ năm 2013.
Tại Michigan, theo định nghĩa mới “súng ngắn” (súng lục) bao gồm tất cả những loại hỏa khí chiều dài dưới 26 inches. Như vậy những súng trường có thể gấp lại cũng chỉ chịu quy định hạn chế như súng ngắn.
Theo luật của tiểu bang Illinois, một số loại súng như súng hơi (paintball gun) không coi là hỏa khí và các thành viên tham gia diễn lại những trận đánh trong lịch sử được miễn hạn chế trong luật dùng súng.
Trong khi California và Oklahoma do tình hình khó khăn của ngân quỹ, chú trọng đưa ra những quy định chặt chẽ hơn về việc quản lý quỹ hưu bổng thì một vài luật lệ ở các tiểu bang khác chỉ có tính cách ngăn ngừa phạm pháp hay ít có tầm mức phổ biến.
Ở New York bán loại thuốc lá điện tử cho thiếu niên là phạm pháp.
Tại Illinois, những phạm nhân có tiền án xâm phạm tình dục bị cấm phát kẹo trong ngày lễ Halloween hay đóng vai Ông Già Noel.
Tiểu bang Oregon, chủ nhân không được phép quảng cáo có chỗ làm trống nếu chưa xét hết đơn xin việc.
Những loại xe đa dụng với bánh lớn chạy được trên mọi địa thế kể cả đầm lầy không được coi là “xe hơi” (motor vehicle). (H.C.)
