Ngành Mai
Ở sân khấu sàn diễn nghệ sĩ không gắn râu mà thường đeo râu, kẹp râu. Những bộ râu dài, râu xồm, râu rìa… nghệ sĩ dùng kẽm móc râu vào tai. Vì sợ bị rớt khi diễn nghệ sĩ phải quấn chặt kẽm vào tai rất đau.
Trong một cảnh của tuồng, nữ diễn viên giả trai, gắn… râu. (Hình: Bộ sưu tập của Ngành Mai)
Với loại râu cá chốt, râu quặp… nghệ sĩ dùng móc kẽm kẹp râu vào mũi. Nghệ sĩ Mỹ Châu nói: Mỗi lần đóng vai đào giả trai có gắn râu là cô lại sợ, không phải sợ vai diễn mà sợ bị râu… kẹp. Như trong vở “Long Phụng Châu báu quốc” vai Phụng Châu của Mỹ Châu có lớp giả trai phải gắn râu, cô kẹp râu vào mũi, móc cọng kẽm quá chặt đau đến nỗi chảy nước mắt. Diễn xong vở thì cái mũi của Mỹ Châu cũng bị trầy. Dù khổ sở vì râu như vậy, nhưng khi bước ra sân khấu Mỹ Châu dường như quên đi nỗi đau, trước mắt chỉ còn vai diễn.
Ở sân khấu vidéo, quay cận cảnh đòi hỏi hình ảnh chân thật nên nghệ sĩ không đeo râu mà phải gắn râu bằng keo. Các loại keo, kể cả keo… vá xe từng được nghệ sĩ sử dụng để gắn râu trong các vở hát. Loại keo nào càng ít dính, gắn râu không đau, càng dễ bị rớt khi diễn. Dùng keo tốt gắn râu chắc chắn nghệ sĩ yên tâm khi diễn, nhưng diễn xong rồi gỡ râu ra là cả một vấn đề nan giải: Mặt, cằm thường bị bỏng rát. Vở vidéo thường quay hai ba ngày nên nghệ sĩ bị phỏng vì… râu là chuyện thường. Lần quay phim vở “Tô Hiến Thành xử án”, Thanh Tòng đóng vai Tô Hiến Thành, suốt một tuần lễ anh gắn râu mặt bị đau rát kinh khủng. Vết bỏng rát ngày hôm trước chưa lành, ngày hôm sau lại dùng keo gắn râu vào đến nỗi quay xong vỡ mặt anh bị sưng. Ðó là chưa kể diễn lâu keo bị khô, râu rớt ra lại phải ngưng quay để nghệ sĩ gắn râu lại.
“Tai nạn” phổ biến nhất ở sân khấu là rớt râu, quên đeo râu. Dường như trong đời nghệ sĩ nào từng gắn râu trên sân khấu cũng bị ‘tai nạn’ này. Ðeo râu trên sân khấu dễ bị rớt nhất là khi nghệ sĩ say sưa múa vũ đạo. Có lúc râu bị vướng vào “mắt gà”, mão, kiếm, đao… Lúc đó nghệ sĩ chỉ còn biết ứng biến thật nhanh đeo râu vào. Cũng có lúc một chòm râu lại lọt vào trong miệng, nghệ sĩ tự dưng… á khẩu.
Còn nhớ danh hài Bảo Quốc được mời đóng vai Bao Công trong vở “Bao Công xử án Công Tôn Sách”. Ðể vào vai Bao Công, Bảo Quốc đã tỉ mỉ hóa trang gần một tiếng, chưa yên tâm, anh còn nhờ đến bàn tay gắn râu tài hoa của Trường Quang. Ðã cẩn thận thế, lúc quay vở hát, một chòm râu của Bao Công rớt lúc nào Bảo Quốc cũng không hay. Ðến khi đạo diễn la lớn: “Cắt phim” anh mới hay râu bị rớt.
Nghệ sĩ Thanh Tòng, người vốn được tiếng rất cẩn trọng trong nghề cũng có lần quên râu. Thời ấy Thanh Tòng còn nhỏ mà lại đóng vai lão Cao Hoài Ðức trong vở “Trảm Trịnh Ân”. Nhân vật của Thanh Tòng mang râu năm chòm. Hát xong một lớp, anh vào hậu trường uống nước. Nóng nực quá anh tháo chòm râu trên ra. Tới lớp diễn nghe tiếng trống dồn dập, Thanh Tòng cứ thế phóng ra sân khấu múa vũ đạo rất điệu nghệ. Bên trong bạn diễn la lớn:
“Thanh Tòng, hàm râu trên của mày đâu?” Quá say sưa diễn Thanh Tòng không nghe gì cả. Ðến khi anh nghe một tiếng chát chúa trong hậu trường như có ai đó vừa đập vỡ cái trống, Thanh Tòng mới sực tỉnh liếc mắt vào trong cánh gà – Ba anh – nghệ sĩ Minh Tơ đang trừng mắt nhìn anh đầy giận dữ, trên tay ông cầm chòm râu của Thành Tòng. Chính ông vừa mới đập nát cái trống nhỏ. Tối ấy “ông lão” Thanh Tòng bị nghệ sĩ Minh Tơ đánh cho một trận nhớ đời. Từ lần ấy không bao giờ Thanh Tòng còn dám quên râu.
