WASHINGTON (AP) – Hôm Thứ Tư, từ tòa Bạch Ốc, Tổng Thống Obama trình bày một loạt những đề án về việc hạn chế sử dụng súng đạn.
Tổng Thống Barack Obama ký 23 sắc lệnh liên quan đến quy định kiểm soát súng đạn, tại tòa Bạch Ốc hôm Thứ Tư, 16 Tháng Giêng. Ðứng bên là Phó Tổng Thống Joe Biden, một số các trẻ em đã gởi thư cho tổng thống đề nghị cấm dùng súng và đại diện gia đình các nạn nhân ở trường tiểu học Sandy Hook. (Hình: Chip Somodevilla/Getty Images)
Những điểm chính trong các dự án này là cấm loại súng trường tấn công có khả năng tác xạ nhanh, chỉ được dùng băng đạn dưới 10 viên, kiểm tra lý lịch và quá trình của người mua súng cùng với sự gia tăng theo dõi hành vi của những người có bệnh tâm thần.
Ðây là nỗ lực mạnh mẽ nhất về việc cải tổ luật kiểm soát súng đạn từ hai thập niên gần đây. Bốn năm nhiệm kỳ đầu của Tổng Thống Obama không có thay đổi gì về luật dùng súng nhưng sau vụ thảm sát ở trường tiểu học Sandy Hook thành phố Newtown, Connecticut, ông muốn nhanh chóng thúc đẩy mục tiêu này trong lúc niềm xúc động trong tâm lý quần chúng chưa bị phai lạt vì thời gian.
Những đề án đã được ủy ban đặc nhiệm của Phó Tổng Thống Joe Biden đưa ra sau các cuộc điều tra, tham khảo ý kiến từ cả hai phía bênh và chống dùng súng cũng như với các giới kỹ nghệ sản xuất vũ khí và ngành giải trí.
Sau lời phát biểu trong buổi lễ có sự hiện diện của một số trẻ em và đại diện gia đình nạn nhân vụ nổ súng ở trường Sandy Hook, Tổng Thống Obama ngồi xuống ký 23 sắc lệnh có hiệu lực thi hành tức khắc. Ông nói thêm rằng Quốc Hội cần phải chấp thuận thông qua nhiều biện pháp khác nữa để ban hành thành luật.
Với quyền được giữ vũ khí đã quy định trong Tu chính án số 2 của Hiến Pháp, sự kiểm soát và hạn chế từ lâu vẫn là một vấn đề hết sức phức tạp về chính trị. Hiệp Hội Súng NRA và “Gun Owners of America,” một tổ chức quá khích hơn, đều tỏ ra phản ứng thù nghịch đối với các biện pháp của chính quyền. NRA tuyên bố đang chuẩn bị “trận đấu tranh của thế kỷ” để chống lại bất kỳ quy định mới nào “vi phạm đến quyền công dân của người dân Mỹ.” Phó chủ tịch NRA nói: “Tôi từng báo cho quý vị biết là ngày này sắp tới và bây giờ đã tới. Vấn đề không phải là bảo vệ con em chúng ta. Cũng không phải là chấm dứt tội phạm. Ðây là sự cấm súng của chúng ta… Hết!”
Trước đó NRA đã đưa lên truyền hình một đoạn video quảng cáo phê phán Tổng Thống Obama là kẻ vị kỷ khi ông cho nhân viên đặc vụ bảo vệ hai con gái của mình mà không đồng ý để nhân viên võ trang canh gác tại các trường học. Tòa Bạch Ốc cực lực phê phán việc này là đem các con của tổng thống vào chuyện tranh chấp chính trị.
Tổng Thống Obama nhìn nhận là sẽ còn nhiều khó khăn để đi tới các đạo luật kiểm soát súng đạn và minh định rằng ông sẵn sàng đương đầu với NRA mặc dầu tổ chức này được sự ủng hộ rộng rãi của những người Cộng Hòa và sự tán trợ đáng kể từ phía người Dân Chủ. Tuy nhiên ông tỏ ra thận trọng với cách lý giải là phải chăng phim ảnh và trò chơi điện tử đóng góp vào sự gia tăng bạo lực súng đạn, bởi vì vấn đề này liên hệ tới quyền tự do phát biểu theo Tu chính án số 1 của Hiến Pháp. Nhưng ông cam kết sẽ sử dụng tất cả khả năng của mình để vận động Quốc Hội sớm quyết định các đạo luật mới về kiểm soát súng đạn. Theo lời ông, trong một tháng sau vụ ở trường Sandy Hook, đã có 900 người Mỹ chết vì bạo hành bằng súng, và do đó nhu cầu có luật mới về súng rõ ràng là khẩn cấp.
Phản ứng đầu tiên từ Hạ Viện là không tỏ ra vội vã đưa ra hứa hẹn gì ngay lúc này. Michael Steel, phát ngôn viên của văn phòng Chủ Tịch Hạ Viện John Boehner tuyên bố: “Các ủy ban pháp quy Hạ Viện sẽ duyệt xét lại những đề án này. Và nếu Thượng Viện thông qua dự luật, chúng tôi cũng sẽ chú ý tới.” Chủ tịch toàn quốc đảng Cộng Hòa Reince Priebus chỉ trích những biện pháp của tổng thống là “sự lạm quyền của Hành pháp.”
Theo thủ tục của Quốc Hội, Thượng Viện sẽ đề xuất dự luật. Chủ tịch Ủy Ban Tư Pháp Thượng Viện, TNS Patrick Leahy – Dân Chủ, Vermont – nói rằng những đề án của tổng thống là rất tường tận, tuy nhiên có thể một vài điều chưa chắc sẽ được Thượng Viện thông qua, như việc cấm vũ khí tấn công, “nhưng chắc chắn sẽ có nhiều điểm được chấp thuận.” Luật cấm loại súng tấn công được ban hành thời Tổng Thống Bill Clinton năm 1994, tới 2004 hết hiệu lực nhưng chưa được tái lập.
Chương trình siết chặt luật lệ súng đạn do Tổng Thống Obama đề xuất tốn kém $500 triệu còn bao gồm nhiều biện khác khác. Công tác kiểm tra người mua súng sẽ được tổ chức lại, trước đây vẫn có một lỗ hổng là những người mua súng tại hội chợ triển lãm súng hay trên Internet không qua sự kiểm tra. Sẽ bãi bỏ lệnh cấm liên bang nghiên cứu các trường hợp bạo hành bằng súng. Tăng cường ngăn chặn các tổ chức buôn lậu súng. Cũng có kế hoạch tăng cường khoảng 1,000 cảnh sát bảo vệ an ninh cho các trường và huấn luyện thêm chuyên viên bệnh tâm thần để tìm hiểu trợ giúp cho các thanh thiếu niên có vấn đề. Cơ quan Phòng Chống Dịch Bệnh được cấp ngân khoản $10 triệu cho nhiệm vụ này.
Ngoài ra, Tổng Thống Obama cũng chính thức chỉ định B. Todd Jones, quyền giám đốc ATF làm giám đốc cơ quan chống rượu, ma túy, súng đạn và chất nổ này. Từ 2011, Andrew Traver đã được chỉ định làm giám đốc nhưng việc chấp nhận bị trì hoãn nhiều lần. (HC)
