Duy Thức/Người Việt
Người đàn ông đi bán bong bóng ở các nẻo đường Sài Gòn. Không phải tôi thấy anh lần đầu, không phải vì nhìn anh có dấp dáng của một nghệ sĩ phong trần mà thật ra tôi lưu ý đến những thứ treo đầy trên chiếc xe đạp cũ kỹ mà anh đẩy đi.
Anh ta đổi món hàng luôn. Có khi anh bày đồ chơi nhựa
Trên khúc nhựa gắn trước xe đính đầy bong bóng.
Có lúc anh ta không đi xe đạp bán chong chóng và bong bóng thì thấy anh bày các con thú màu vàng rực, vặn chốt thì chúng kêu và chạy lật bật dưới đất con nít khoái lắm. Lúc đó anh ta đầu đội mũ lưỡi trai mặc cái áo ba túi màu xám và chiếc quần kaki đã bạc màu ngồi sắp hàng mấy con thú nhựa trước trạm y tế bán cho lũ trẻ đi khám bệnh định kỳ rất đông.
Bán bong bóng ở khu trung tâm Sài Gòn. (Hình: Duy Thức/Người Việt)
Đó là thứ bán thêm, còn chính vẫn là bong bóng. Đặc biệt cũng vì tôi rất mê các loại bong bóng. Trước kia bong bóng đơn giản nhưng bây giờ kiểu dáng và màu sắc phong phú và bán cũng nhiều nơi chứ không phải chỉ cho con nít chơi. Từ khi nhà nước cấm đốt pháo thì trong bữa tiệc, người ta hay chích vào chùm bong bóng để phát ra các tiếng nổ dòn tan như tiếng pháo.
Bong bóng cắm vào chiếc sào dài, đi từ xa đã nhìn thấy sặc sỡ. Đủ hình thù lớn nhỏ, nào tròn, dài, trái tim, trái xoan, nào cá bay, siêu nhân, nào là hình con rồng màu hồng, bươm bướm màu xanh. Còn lủng lẳng một cái bàn bơm hơi để bơm bong bóng.
Mỗi lúc hàng gần cạn thì anh ta lại để bàn đạp xuống mặt đất xì xụp bơm bong bóng móc lên xe, thường là cắm vào que dài, khi đưa lên cao nó vừa bay dặt dìu theo gió lộng, chứ không thắt vào sợi dây dài như ngày xưa, bóng rất dễ tuột tay bay cao mất. Cũng có thứ bong bóng dài ngoằng như ruột tượng đủ màu, anh ta vừa bơm vừa vặn chéo vào nhau thành nhiều hình dạng bắt mắt người nhìn.
Anh chàng này tôi thấy đi bán bong bóng đã lâu, mỗi lần nhìn anh ta đẩy bộ đi qua, tôi thường chú ý ngắm những chiếc bong bóng đủ kiểu. Lần này anh chạy từ đường cái vào khu cư xá mới xây lên gần bờ sông. Vùng này đông dân, có chợ chồm hổm, có trường học và hàng quán ăn dưới những cây bàng trồng lâu năm.
Trước cổng trường học nhiều hàng quà, anh ta vào đó để bán cho các lớp học sắp tan ra về, hay bán vào lúc sáng sớm, bán nhanh đến khi học sinh vào lớp thì anh ta quày quả đẩy xe đạp, hoặc leo lên chạy mau qua ngôi trường khác bên kia đường.
Hôm qua lại nhìn thấy chiếc xe bán bong bóng của anh đạp thoáng nhanh qua, rồi khuất vào các hẻm nhỏ có mấy lớp mầm non là những nơi anh ta đảo qua không bỏ sót chỗ nào.
Tôi vì không chỉ ngắm chùm bong bóng nhiều hình thù ngộ nghĩnh mà còn muốn mua hai cái cho hai đứa cháu ngoại cứ vòi hoài mấy bữa nay.
Mấy lần kêu hụt, vì anh ta từ đường lớn vào chưa kịp gọi thì đã vụt mất. Anh chuyên bán trước cổng trường nơi tập trung nhiều trẻ con hơn là đi rong từ từ qua các xóm hẻm
Lần này tôi tình cờ bước ra để nhìn qua trạm y tế gần đó. Trạm y tế chỉ độc có một bà bác sĩ mà gần như một tuần bác sĩ làm việc chỉ có một hai ngày. Té ra hôm nay là đợt chích ngừa. Đông đúc các bà mẹ đưa con tới trạm. Tôi quay về thì tình cờ thấy anh chàng bán bong bóng trờ tới, tình cờ chiếc xe trợt bánh, buông cho xe đổ như thế nào cũng cóc cần, anh ta đứng lên rồi dựng xe vào cột đèn đường gần đó.
Tôi ngó chăm chăm vào đủ loại bong bóng rồi lấy hai cái nhỏ màu xanh mướt hình con cá và con rồng.
Anh ta mắc bóng vào hai cái que lớn đưa tôi. Giờ chiều tan học, phụ huynh đi đón con em về. Đám trò nhỏ nhìn thấy xe bong bóng bu lại đòi mẹ mua.
Hai người phụ nữ có vẻ công chức đến gần lựa chọn. Tùy cái nhỏ 10 ngàn, lớn hơn 15 ngàn một cái, 30 ngàn to nhất. Bong bóng dài xoắn lại rẻ nhất chỉ năm đến bảy ngàn.
Lũ trẻ cầm bong bóng nhảy nhót hò reo nói cười rộn rã. Các bà mẹ quen tính trả giá cò kè bớt một, hai ngàn.
Nhưng anh chàng bán bong bóng nói dứt khoát, tôi đi bán bong bóng để chơi thôi. Không đáng bao nhiêu mà nói thách làm gì với đám con nít.
Còn một bong bóng hình con ngựa cũng vừa được bán luôn
Anh ta bện bong bóng, quấn lại như cái khăn choàng qua đầu của thằng cuội có sừng hai bên.
Con nít mua nhiều. Anh chàng bán cứ phải xì xụp bơm thêm loại bong bóng ruột tượng rẻ tiền bán chạy đó.
Lát sau, đám học sinh cầm bong bóng tản đi hết.
Anh chàng lúc này mới thảnh thơi dựng lại chiếc xe ngay ngắn, sửa lại mấy cái giỏ đựng bong bóng chưa bơm, rồi từ từ lấy trong túi ra một gói thuốc ba con mèo hay lại ba số 5 loại dỏm quấn ra bán ở các sạp trên đường phố!
Anh thong thả đốt thuốc, hút vài hơi. Thấy tôi vẫn đứng nhìn, anh ta đon đả:
-Bác mở hàng buổi chiều tốt lắm.
Tôi cười nói:
-Anh bán như vậy mỗi ngày kiếm được bao nhiêu?
Anh ta không dấu diếm, kể ngay:
-Mỗi ngày kiếm độ sáu, bảy chục ngàn đủ ăn cơm, khá hơn là một trăm. Gặp lúc ế thì chẳng có đồng nào cả.
Tôi nhận xét:
-Nghề bán bong bóng kiếm ăn khá lắm, ở gần nhà tôi có thằng Vui, nó ngọng nghệu tật nguyền, nhưng mấy ngày lễ thường đẩy xe đặt bình hơi to như quả bom đi bán bong bóng, lời cả triệu.
Anh ta trả lời:
-Đó là lễ nên đặc biệt đắt hàng, cực lắm, bán suốt không nghỉ. Các xe bong bóng bay ưa có bình ga lớn, tôi không xài loại đó.
-Tại sao anh phải xài thứ ống bơm xịt xì như vậy mỏi chân mỏi tay?
-Tôi không dùng loại ga và bình hơi đó vì nguy hiểm lắm. Đã nhiều lần bình ga nổ tung làm chết người đứng gần. Trường hợp đó, người bán bong bóng chỉ có hốt thịt mà thôi. Tôi chịu khó bơm chân thế này tuy mệt nhưng an toàn, và lại tôi bán bữa được bữa không, trung bình đủ ăn thôi.
Tôi hỏi tiếp:
-Thấy anh chỉnh tề, không có vẻ gì lam lũ.
Tôi nhìn cái đầu tóc cắt ngắn gọn, anh ta lại bỏ áo gọn vào quần, lời nói dứt khoát và không cần xin xỏ chút tình cảm hay lòng yêu thương của khách hàng.
Tôi hỏi:
-Trước đây anh làm gì?
-Tôi đi lính. Tôi là lính cũ, lính quốc gia ở Quảng Nam, tù cải tạo năm 75, về năm 77.
Thấy giọng nói hơi cứng, tôi hỏi tiếp:
-Về anh làm gì?
-Đủ nghề. Tôi vá xe đạp, bán sữa đậu nành, phụ hồ, cũng có khi làm thợ hớt tóc, cuối cùng thấy bán bong bóng vui nên đi bán chơi đến nay.
Rồi anh ta phì phà khói thuốc, tựa hẳn lưng vào chiếc cột điện mà nói:
-Thực ra thì bán bong bóng có bao nhiêu lời đâu. Nghề chơi mà, chỉ tội mấy đứa con nghèo làm lụng đủ nghề không đủ nuôi thân, lại không có tiền nên thành dốt cả. Cứ đi bán thế mà thực ra có tự do.
Muốn bán thì bán, muốn nghỉ thì dựa xe vào bờ tường của trường học nào đó, rồi vào quán cóc uống cà phê. Thích thì làm vài bài thơ chơi!
Tôi ngạc nhiên thích thú:
-Anh cũng thích làm thơ ư?
-Phải! Tôi làm cũng tới hai trăm bài rồi, cũng là một cách giải khuây.
Tôi gật đầu:
-Thế thì hay rồi. Hôm nào có thơ đem tới đọc cho tôi nghe chơi. Tôi cũng thích thơ lắm.
Rồi tôi thắc mắc hơn, tò mò hơn nên hỏi tiếp:
-Anh bị cải tạo mấy năm?
-Hai năm… ở Hiệp Đức Quảng Nam. Trước đây tôi là đại đội phó đại đội 2 tiểu đoàn 103, Quảng Nam. Thời này có ông Ngô Quang Trưởng ở vùng Hai.
Tôi hỏi:
-Còn bà xã anh. Ờ, có được mấy con rồi.
-Tôi có sáu đứa làm đủ mọi thứ để sống qua ngày, Chúng lớn cả rồi tự lo thân được. Tôi không thích bi quan. Đời còn nước còn tát mà, lo gì phải không bác! Bà vợ tôi vẹo cột sống nên chẳng làm ăn gì được cả. Đôi khi tôi cũng nghĩ có người nghĩ tới mình, giúp chút ít vốn làm ăn thì cũng tốt quá!
Rồi anh ta cười lớn:
-Cùng quá nghĩ quẩn. Chứ thời này có ai tự nhiên cho mình đâu.
Người bán bong bóng hút xong mấy hơi thuốc, quăng tàn thuốc ra ngoài đường, trong điếu thuốc tàn còn chút lửa ánh sáng lên lần cuối.
Tôi nói:
-Nhà tôi ở hẻm này, khi nào rảnh thì đem thơ lại đọc chơi nghe anh bạn.
Anh ta leo lên xe đạp, khập khễnh đạp xe đi về hướng cầu. Có lẽ chiều nay anh ra tụ với đám bán bong bóng ở các công viên nơi người ta mang con cái ra hóng gió.
Tôi nhìn theo. Một con người khá lạc quan, tin tưởng ngày mai sẽ tươi sáng và biết đâu lại bay bổng như mấy quả bong bóng bay.
Còn bây giờ cuộc sống của anh có lẽ đang chôn chân như mấy que bóng cắm chặt trước xe đạp này, có thả ra cũng chỉ rơi lăn vài vòng trên mặt đất mà thôi.
