Nguyễn Văn Khanh
Sáng nay (Thứ Tư, mùng 10 Tháng Tư, 2013), Tổng Thống Hoa Kỳ sẽ công bố ngân sách của tài khóa 2014.
Từ những ngày cuối tuần, Tòa Bạch Ốc bắn tiếng cho biết Tổng Thống Obama làm việc không ngừng nghỉ, vận động một số vị dân cử Cộng Hòa ủng hộ ngân sách do ông đề nghị.
Tổng Thống Barack Obama. (Hình: Spencer Platt/Getty Images)
Nguyên văn lời ông Cố Vấn Dan Pfeiffer nói trên đài truyền hình FOX, tổng thống sẵn sàng bắt tay làm việc với các chính trị gia Cộng Hòa, những người “không xem chuyện tương nhượng chính trị là điều xấu xa.”
“Ðiều chúng tôi trông chờ là điều tổng thống gọi là ‘một tập thể quy tụ những người đồng ý với nhau về những điểm căn bản phải làm’, tức những người biết rằng một chính phủ chia rẽ chẳng có lợi gì cho quốc gia, chẳng đem lại kết quả mà chính họ đang trông đợi,” ông Pfeiffer nói tiếp. Ông cũng báo tin, “Tổng thống sẽ mời một số thượng nghị sĩ Cộng Hòa ăn cơm tối Thứ Tư,” để bàn thảo tiếp “những gì đã được nói đến trong những bữa cơm trước đó.” Không cho biết chuyện đã đi tới đâu, ông cố vấn Tòa Bạch Ốc chỉ bảo đồng ý ngồi lại với nhau “có nghĩa là đã có dấu hiệu tốt,” vấn đề còn lại là “nếu bên Cộng Hòa vẫn khăng khăng đòi tổng thống phải làm tất cả những gì họ đòi hỏi, lúc đó chuyện chẳng đi tới đâu cả.” “Ai cũng biết điều đó,” nhân vật rất thân cận với Tổng Thống Obama bảo tiếp, “Chúng tôi không muốn thấy điều đó xảy ra.”
Chuyện thương thảo với cánh đối lập được đích thân Tổng Thống Obama, Phó Tổng Thống Joseph Biden và các viên chức cao cấp hành pháp thực hiện đã nhiều tuần lễ, hy vọng sẽ giải quyết được một trong những căng thẳng chính trị đe dọa có thể làm tê liệt guồng máy điều hành chính phủ nếu ngân sách không được Quốc Hội thông qua. Ðến tối Thứ Ba (mùng 9 Tháng Tư 2013), toàn bộ ngân sách 2014 vẫn chưa được hành pháp công bố nhưng những tin rò rỉ từ Tòa Bạch Ốc khiến cả phe bảo thủ Cộng Hòa lẫn phe cấp tiến Dân Chủ đều lên tiếng chỉ trích hoặc chống đối.
Những gì được tiết lộ từ Tòa Bạch Ốc cho thấy trong ngân sách 2014, Tổng Thống Obama sẽ đưa ra kế hoạch cắt giảm 1,800 tỷ dollars trong vòng 10 năm, sửa đổi quy định về số tiền tăng hàng năm cho những người đang hưởng An Sinh Xã Hội (Social Security), đồng thời buộc những người có mức thu nhập cao sẽ phải đóng nhiều thuế hơn.
Chỉ con số 1,800 tỷ cắt giảm đã gây tranh cãi: bên phía Cộng Hòa nói rằng đề mục “đương nhiên cắt giảm đồng bộ ngân sách” (sequester cuts) đã hết 1,200 tỷ, như vậy “trong 10 năm tới ông Obama chỉ cắt có 600 tỷ thôi,” theo giải thích của một nhân viên thuộc cánh Cộng Hòa làm việc cho Ủy Ban Ngân Sách Thượng Viện. Ngoài ra bên Cộng Hòa cũng không chấp nhận chuyện tăng thuế, theo lời ông Chủ Tịch Khối Thiểu Số Mitch McConnell “hai bên đã đồng ý tăng thuế hồi đầu năm nay rồi, không có lý do gì để bắt một tập thể phải chịu 2 lần tăng thuế trong một năm.”
Ðầu năm 2013 hai bên đồng ý chỉ những người có mức thu nhập từ $450,000/năm trở lên mới phải trả mức thuế cao, trong đề nghị ngân sách 2014 ông Obama đề nghị mức thuế cao với những ai có mức thu nhập từ $250,000/năm trở lên. Tòa Bạch Ốc nói số tiền thuế này không thôi “giúp quốc gia thu về thêm 600 tỷ dollars,” bên Cộng Hòa nhất định không đồng ý, bảo “đừng tính đến chuyện thu thêm cho ngân sách, phải chú tâm vào chuyện cắt giảm chi tiêu.”
Ngay chuyện Tổng Thống Obama đồng ý với đảng Cộng Hòa về số tiền tăng hàng năm cho những người đang hưởng trợ cấp an sinh xã hội cũng là đề tài được cả 2 đảng bàn tán. Trước đây hàng năm số tiền người hưởng Social Security được tăng theo lạm phát, phía Cộng Hòa bảo tăng như vậy quá nhiều, đưa đề nghị chỉ tăng theo tiền vật giá gia tăng COLA như khoản tiền dành cho nhân viên chính phủ liên bang hoặc theo chỉ số tiêu dùng (consumer price index), tức sẽ tăng ít hơn. Ông Obama tán thành ý kiến này, nhưng các vị dân cử Dân Chủ không chấp nhận, cho rằng “những người lãnh trợ cấp an sinh xã hội là thành phần nghèo nhất trong nước, cắt giảm của họ vài chục đồng bạc không giúp gì cho ngân sách cả chục ngàn tỷ của quốc gia.” Ông Robert Reich từng điều khiển Bộ Lao Ðộng thời Tổng Thống Bill Clinton cũng lên tiếng chỉ trích ông Obama, nói rằng “khoản tiền tăng cho người hưởng an sinh xã hội không khiến chính phủ thiếu hụt ngân sách,” do đó, “nếu muốn cắt giảm chi tiêu thì nên cắt ở những khoản khác,” không nên đụng vào khoản tiền của những người đang cần sự trợ giúp của chính phủ.
Thượng Nghị Sĩ Bernand Sanders của tiểu bang Vermont gửi email cho mọi người, bày tỏ sự bất bình của ông về điều Tổng Thống Obama muốn làm. Thư email có đoạn viết rằng “ông Obama đã đi ngược lại những gì đã cam kết khi vận động tranh cử là sẽ không cắt giảm an sinh xã hội” Chỉ mỗi ông Chủ Tịch Hạ Viện Cộng Hòa John Boehner hoan nghênh đề nghị của ông Obama, nhưng cũng chua thêm câu “ông ta đồng ý với yêu cầu của chúng tôi chỉ với mục đích để chúng tôi đồng ý cho ông ta tăng thuế.”
