WASHINGTON DC (NV) .- Bộ Thương Mại Hoa Kỳ hôm Thứ Tư, 29 tháng 5, 2013 đã quyết định đánh thuế quan chống bán phá giá đối với tôm nhập cảng từ 5 nước Á Châu trong đó có Việt Nam.
Tôm từ các ao nuôi được tập trung trong một nhà máy chế biến tại tỉnh Sóc Trăng để xuất cảng đông lạnh. (Hình: STR/AFP/Getty Images)
Hai nước Indonesia và Ecuador (Nam Mỹ) cũng bị khiếu nại nhưng Bộ Thương Mại Hoa Kỳ tha phạt vì cho là mức trợ giá không đáng kể để bị áp thêm thuế quan. Năm nước bị cáo buộc đã xuất cảng 258,000 tấn tôm đông lạnh vào Mỹ, trị giá khoảng $2.3 tỉ USD.
Theo quyết định nói trên, tôm nhập cảng từ Việt Nam đánh thuế chống bán phá giá 7.05%. Nước bị đánh thuế chống bán phá giá nặng nhất là Malaysia với 62.74%, kế đến là Ấn Độ với 11.32%, Trung Quốc bị thêm thuế 5.76%, và Thái Lan nhẹ nhất với 2.09%.
Năm 2012, tôm nuôi đông lạnh xuất cảng sang Mỹ từ Việt Nam có trị giá $426.2 triệu USD trên tổng số $2.55 tỉ USD tôm xuất cảng đi nhiều nước trên thế giới.
Ngày 28/12/2012, Liên Minh Tôm Vùng Vịnh (Coalition of Gulf Shrimp Industries) khiếu nại với Bộ Thương Mại là các nhà sản xuất tôm tại 7 nước (nêu trên) “đã xâm chiếm thị phần Hoa Kỳ rất dữ dội bằng cách bán dưới giá tôm nội địa qua các hình thức được nhà cầm quyền của họ trợ giá hàng tỉ đô la.”
Họ tố cáo “các hàng nhập cảng được trợ giá đã đẩy giá bán tôm (đánh bắt) nội địa xuống thấp hơn, tiêu diệt việc làm của người Mỹ, đồng thời làm cho các nhà sản xuất tôm địa phương hết cơ cạnh tranh”.
Tôm đông lạnh nhập cảng vào Mỹ là tôm nuôi trong các ao hồ, chăm sóc bằng thức ăn sản xuất công nghệ và thuốc kháng sinh. Trong khi đó, tôm thiên nhiên, sản xuất nội địa ở Mỹ là tôm đánh trên biển trong vùng vịnh Mexico.
Từ khi tôm nuôi nông nghiệp tại một số nước trong đó có Việt Nam ồ ạt xuất cảng sang Mỹ, Liên Minh Tôm Vùng Vịnh, gồm cả các người đánh tôm và các công ty chế biến trên bờ, đã kiện cáo nhiều lần. Bộ Thương Mại Hoa Kỳ đã mở cuộc điều tra và cũng từng áp đặt thuế chống bán phá giá đối với tôm nhập cảng từ ngoại quốc trong đó có Việt Nam.
Ngoài chuyện đối phó với chống bán phá giá, các nhà sản xuất và xuất cảng tôm nuôi từ Việt Nam còn phải đối phó với những cáo buộc tôm nuôi có những loại kháng sinh bị cấm sử dụng vì dẫn đến ung thư và các loại bệnh tật khác nơi người tiêu thụ.
Trong một bản tin ngày 10/4/2013, báo SGGP nói rằng “Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), trong quý 1-2013, xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 1.2 tỷ USD, giảm gần 8% so với cùng kỳ 2012. Trong đó, 2 mặt hàng chủ lực là cá tra giảm 7.6% và tôm đông lạnh giảm gần 8%. Trở ngại hiện nay là nguồn nguyên liệu trong nước ngày càng thiếu hụt, thị trường xuất khẩu bên ngoài khó khăn, rào cản kỹ thuật ở các nước dựng lên càng nhiều… Chỉ tiêu xuất khẩu thủy sản 6.5 tỷ USD năm 2013 đang bị thách thức nghiêm trọng.”
Trước các khó khăn xuất cảng và nền kinh tế trong nước trì trệ, các ngân hàng quốc doanh đã cho các công ty xuất cảng tôm vay tiền kinh doanh với những điều kiện dễ dãi hơn bình thường, có thể gồm cả lãi suất rất thấp so với thị trường tín dụng, hoặc cho ứng ngoại tệ. Đây có thể là một trong những nguyên nhân của cáo buộc.
Hồi Tháng Hai, báo Thanh Niên nói Hội Chế Biến và Xuất Khẩu Thủy Sản Việt Nam (VASEP) đã thuê một văn phòng luật sư ở Mỹ để đối phó với vụ kiện. Ngày 8 tháng 3, 2013 cũng báo này loan tin Bộ Thương Mại Mỹ “quyết định không đánh thuế chống bán phá giá đối với tôm xuất xứ từ Việt Nam đưa vào Mỹ từ 1 tháng 2, 2011 đến ngày 21 tháng 1, 2012 vì cho rằng “không có bán phá giá”.
Sản phẩm tôm nhập cảng từ Việt Nam đã bị Mỹ đánh thuế chống bán phá giá kể từ năm 2004 và đã trải qua 7 lần điều tra. Khoảng 30 công ty chế biến và xuất cảng tôm đông lạnh của Việt Nam đang bị Mỹ đánh thuế chống bán phá giá ở nhiều mức độ khác nhau, lên đến 26%. (TN)
