CAIRO (Reuters) – Quân đội Ai Cập hôm Thứ Tư lật đổ Tổng Thống Mohamed Morsi, quản thúc ông tại gia, và loan báo tiến trình chuyển tiếp chính trị với sự ủng hộ của nhiều thành phần trong xã hội quốc gia này, kể cả giới chính trị, tôn giáo và giới thanh niên trẻ.
Pháo bông bắn lên bầu trời trong lúc hàng trăm ngàn người tại quảng trường Tarhir ở thủ đô Cairo của Ai Cập vui mừng khi biết quân đội lật đổ tổng thống. (Hình: GIANLUIGI GUERCIA/AFP/Getty Images)
Xem thêm hình ảnh tại đây
Sau một ngày căng thẳng với sự điều động chiến xa và binh sĩ đến gần dinh tổng thống trước khi hạn định 48 tiếng để ông Morsi phải chấp nhận các đòi hỏi của hàng triệu người dân Ai Cập xuống đường đòi ông phải ra đi, tham mưu trưởng quân đội lên đài truyền hình loan báo tổng thống đã “không đáp ứng được đòi hỏi của người dân Ai Cập.”
Với sự hiện diện chung quanh của các nhà lãnh đạo chính trị, tôn giáo và hàng tướng lãnh cao cấp, Tướng Abdel Fattah al-Sisi loan báo việc ngưng thi hành bản Hiến Pháp có khuynh hướng thiên về Hồi Giáo ban hành mới gần đây, đồng thời cũng đưa ra bản lộ trình để có một chính thể dân chủ.
Chủ tịch tòa Hiến Pháp, tòa án cao nhất ở Ai Cập, tạm thời sẽ có trách nhiệm điều hành đất nước, với sự trợ giúp của một hội đồng lãnh đạo và một chính quyền lâm thời cho tới khi có cuộc bầu cử tổng thống và Quốc Hội mới.
“Những người tham dự cuộc họp đã đồng ý về bản lộ trình cho tương lai, bao gồm các bước sơ khởi để hình thành một xã hội Ai Cập vững mạnh, đoàn kết và không loại bỏ bất cứ ai, đồng thời chấm dứt tình trạng chia rẽ và căng thẳng hiện nay,” Tướng Sisi cho hay trong bài diễn văn được phát hình trực tiếp khắp nước.
Trong khi Tướng Sisi đang nói chuyện, hàng trăm ngàn người dân tụ tập biểu tình chống ông Morsi ở quảng trường Tahrir đã hò reo vui mừng. Tuy nhiên, ông Morsi, trong bản thông cáo đưa ra trong trang Facebook của mình, đã gọi hành động này là cuộc đảo chánh và “hoàn toàn bị bác bỏ.”
Tin cho biết ông Morsi và các phụ tá bị quản thúc tại gia. Riêng người đứng đầu đảng Hồi Giáo Huynh Đệ bị bắt. Ngoài ra, thành phần lãnh đạo đảng Hồi Giáo Huynh Ðệ cầm quyền bị cấm ra khỏi nước . Tờ báo nhà nước, Al-Ahram, cho biết quân đội thông báo với ông Morsi lúc 7 giờ tối, giờ địa phương, ngày Thứ Tư rằng ông không còn là tổng thống.
Trong khi đó, đài truyền hình quốc gia bị quân đội kiểm soát, và tất cả chương trình truyền hình do Hồi Giáo Huynh Đệ kiểm soát bị tạm ngưng.
Cuộc đảo chánh cho thấy một tương lai không chắc chắn của Ai Cập, có thể có đối đầu giữa phe ủng hộ ông Morsi và phe phản đối ông.
Mặt khác, nhiều người lo ngại không biết quân đội có thật sự tổ chức một cuộc bầu cử dân chủ và chuyển giao quyền hành cho dân sự.
Tại Hoa Kỳ, Tổng Thống Barack Obama yêu cầu quân đội chuyển giao quyền hành cho dân sự càng sớm càng tốt, nhưng không gọi đây là một cuộc đảo chánh.
Ông Obama nói ông “quan tâm sâu sắc” chuyện quân đội tước quyền tổng thống của ông Morsi và hủy bỏ hiến pháp. Ông ra lệnh chính phủ xem xét hành động của quân đội Ai Cập đối với số tiền viện trợ trị giá $1.5 tỉ của Mỹ mỗi năm, chủ yếu cho quân sự và kinh tế.
Hoa Kỳ không đứng về phía nào, mà chỉ quan tâm đến tiến trình dân chủ và tôn trọng pháp luật tại Ai Cập, nhà lãnh đạo Hoa Kỳ nói. (V.Giang)
