Nguyệt Cầm
Trong đời mỗi một con người ai mà chẳng phải trải qua bốn giai đoạn “Sinh-Lão-Bệnh-Tử” này. “Sinh” – là cái lẽ chạm ngõ đầu tiên của một con người được đặt mình vào sự sống của vũ trụ.
“Lão” – là cái lẽ tất yếu của một quá trình biến chuyển phù hợp với quy luật tạo hóa. Và “Bệnh” – cũng là một yếu tố đan cài, thường trực (rình rập) trong mỗi con người từ lúc sinh ra cho tới khi trút hơi thở cuối cùng. Vẫn có thiểu số người từ lúc sinh ra cho tới lúc lìa dương thế, họ chưa một lần nếm phải bệnh tật và cơn đau, chưa một lần phải uống thứ thuốc nào gọi là “thuốc bệnh.” Song dù có là như vậy thì ai dám chắc rằng con người đó hoàn toàn không mang bệnh, nếu không là căn bệnh của thể xác thì hẳn cũng sẽ là căn bệnh của tâm lý, tinh thần. Như vậy, “Bệnh” cũng là một “ải quan” mà mỗi người đều phải trải qua. Rồi với “Tử” thì sao? “Tử” là một “ải quan cuối cùng” trong vòng đời của mỗi người, để rồi đưa họ về một thế giới khác, cái “thế giới không là thế giới,” thế giới mà người ta gọi là nơi “sự sống vĩnh viễn.” Tuy nhiên, vòng “tử” ứng với mỗi con người lại với một nghiệp không ai giống ai. Lẽ “tử” ứng với mỗi con người là một dấu ba chấm tha hồ mà luận bàn.
Nếu trừ xuất đi ba cái vòng “Sinh,” “Lão,” “Tử” thì hãy thử suy ngẫm xem “tâm lý” và “thể trạng” của người đang mang bệnh sẽ như thế nào?
Như đã phác gợi ở phần trên, “tâm lý” và “thể trạng là hai trạng thái khác nhau trong mỗi một con người, nó vừa tách biệt nhau lại vừa như móc nối và cộng sinh với nhau. Giữa chúng là một mỗi quan hệ tất yếu và mang tính biện chứng của logic khách và chủ quan.
Trở lại vấn đề, khi xét về bệnh tật của một con người, ở đó sẽ diễn ra một chuỗi những phức tạp, hay nói cách khác, ở đó như một phức thể của một vấn đề.
Bệnh ư? bệnh thì tồn tại ở hai dạng chính. Ðó là bệnh thể xác và bệnh tinh thần. Ở mỗi dạng lại có nhiều hệ, tiểu loại khác nhau. Tuy nhiên, ở đây tôi đang muốn tìm hiểu quan hệ song đôi, mỗi liên hệ, tác động, cộng sinh giữa hai dạng bệnh này trong mỗi một con người.
Trước hết, xin nói về dạng bệnh thể trạng.
Khi một con người đang mang phải trong mình một căn bệnh nào đó thì bản thân họ luôn phải đương đầu, đối chọi với cơn đau, bệnh tật đó. Nội tại của cơn đau thể xác ít nhiều kéo theo nỗi đau hay chấn động lớn nhỏ về tâm lý, tinh thần. Ðó là một thực tế hợp với quy luật logic tâm lý. Dù chúng ta có yêu đời, có lạc quan đến mấy chăng thì vẫn không thể không bị chấn tâm về tâm lý, tinh thần. Bệnh tật đang chặn lấy cuộc sống mà chúng ta đang yêu, thì làm sao mà không ảnh hưởng được chứ? Như vậy, từ căn bệnh thể xác dù muốn hay không, ở mức độ ít nhiều, đã có ảnh hưởng đến tâm lý, tinh thần.
Ðể chiến thắng được nó thì cần đến thuốc, đó là phương tiện của khoa học và duy vật. Ở một phương diện khác của siêu nhiên, duy tâm, tinh thần thì cần đến một tâm lý tốt, một tâm lý thư thái, tin yêu, đón đợi, hy vọng. Có như vậy căn bệnh của thể xác họa may mới được đẩy lùi.
Tiếp theo xin được bàn về dạng bệnh “tâm lý,” “tinh thần”
Ở dạng bệnh “tâm lý,” “tinh thần” trong mỗi một con người đều có những khởi nguyên hoàn toàn không giống nhau.
Song, chúng đều có một điểm quy chiếu chung, đó là đều xuất phát từ những chấn động của các mỗi quan hệ từ cuộc sống. “tương tư” là bệnh, “trầm cảm” là bệnh, “stress” là bệnh, “tâm thần” lại càng là bệnh… Chúng là những hệ, những tiểu loại của dạng bệnh tâm lý, tinh thần.
Ðiều đáng nói ở dạng bệnh tâm lý, tinh thần này đó là: các dạng phát nguyên của chúng thường gây ảnh hưởng kéo theo đến các bệnh thể xác. Ví như: đơn cử như “stress” thường kéo theo triệu chứng loạn nhịp tim, huyết áp tăng hoặc giảm v.v… Ở trường hợp ngược hướng, một số dạng bệnh tâm lý, tinh thần chỉ tồn tại ở chính nó, tức không kéo theo đến các bệnh thể xác. Trường hợp này có thể là do kháng thể, sức khỏe của người nào đó tốt nên không bị kéo theo. Tuy nhiên trường hợp này chỉ rơi vào thiểu số người.
Suy cho cùng “bệnh” là một “ải quan” mà con người phải trải qua. Trong “bệnh” có dạng bệnh thể xác (thể trạng), có dạng bệnh tâm lý, tinh thần. Song, giữa hai dạng bệnh này đều có mỗi quan hệ, tác động, cộng sinh với nhau. Nguyên nhân của dạng bệnh này có thể là kết quả của dạng bệnh kia và ngược lại.
“Ải quan” “bệnh” mà mỗi con người đều phải trải qua tựa hồ như một chi tiết trong một cỗ máy, một móc xích trong một hệ thống vận hành của quy luật nhân sinh quan, tạo hóa, chứa đựng trong nó quan niệm triết học và tôn giáo.
Chung quy lại: “Sinh” – “Lão” – “Bệnh” – “Tử” nào có chừa một ai!
