Nguyễn Văn Khanh
“Chẳng ngạc nhiên khi nghe ổng nói chuyện với dân chúng”, blogger Gil Stein viết trên mạng sau khi được tin Tổng Thống Hoa Kỳ Barack Obama sẽ đọc bài diễn văn vào tối Thứ Ba tới để trình bày với người dân Mỹ những lý do dẫn đến việc ông muốn trừng phạt Syria bằng giải pháp quân sự. “Ổng là người vẽ lằn ranh, và khi đã vẽ rồi thì chính ông là người phải bảo vệ lằn ranh tự tay ổng đã vẽ”.
Những điểm blogger Gil Stein trình bày là những điều được nói đến ở Washington từ sáng ngày Thứ Sáu, sau khi tin từ Quốc Hội cho thấy chuyện chưa xong, đi kèm với tin từ Thượng Ðỉnh G-20 diễn ra ở St. Petersburg nói rằng nhà lãnh đạo Hoa Kỳ bị nhiều nước áp lực, muốn ông bỏ ý định can dự vào Syria. Chính ông Obama cũng nhìn nhận “đã không thuyết phục được đại đa số dân chúng”, nên cách cuối cùng mà ông sẽ làm là “nói chuyện với mọi người”, giải thích cặn kẽ lý do tại sao chuyện Syria sử dụng võ khí hóa học giết dân của họ mà lại “ảnh hưởng đến an ninh nước Mỹ”.
Thông báo sẽ nói chuyện với dân chúng được Tổng Thống Obama đưa ra chỉ vài giờ đồng hồ sau khi có những dấu hiệu dồn dập cho thấy khả năng Quốc Hội bỏ phiếu chống đối mỗi ngày một lên cao hơn. Ở Thượng Viện, dù ông Chủ Tịch Khối Ða Số Harry Reid vẫn “tin tưởng sẽ thành công” khi các vị nghị sĩ trở lại làm việc vào ngày Thứ Hai, nhưng các vòng kiểm phiếu sơ khởi cho thấy vẫn chưa có được 60 phiếu -theo đúng thủ tục- để có thể đưa vấn đề ra thảo luận trong cuộc họp khoáng đại. Sáng sớm Chủ Nhật (mùng 8 Tháng Chín 2013), văn phòng ông Reid cho hay “Chúng tôi sẽ chính thức đếm phiếu vào chiều Thứ Tư”, nếu mọi chuyện ổn thỏa, cuộc bỏ phiếu sẽ diễn ra trễ nhất vào ngày Thứ Sáu. Tin này được thông báo đi kèm với ông ông Ried “đã nói chuyện rất nhiều lần với Tổng Thống Obama”, nhưng chính dàn cố vấn chính trị của người lãnh đạo khối đa số cũng ngập ngừng, không cho biết Tổng Thống và sếp của họ phải làm gì để được sự ủng hộ của các vị dân cử chưa quyết định sẽ bỏ phiếu chống hay đồng ý, hoặc để lay chuyển ý kiến của những các nghị sĩ Dân Chủ lẫn Cộng Hòa nhất quyết lắc đầu.
Bên Thượng Viện gặp khó khăn, bên Hạ Viện gặp trở ngại.
Ngay sau phiên họp của Ủy Ban Ngoại Giao để nghe các viên chức cao cấp hành pháp trình bày những lý do tại sao Hoa Kỳ phải trừng phạt Syria, Chủ Tịch Ủy Ban là Dân Biểu Ed Royce cho biết “vẫn còn nhiều câu hỏi chưa được trả lời”. Ðầu tiên ông Royce “chào đón” việc Tổng Thống muốn đánh Syria và hỏi ý kiến của Quốc Hội, nhưng nêu thắc mắc “nếu cuộc chiến lan rộng thì sao? Washington đã có kế hoạch cho chuyện này hay chưa?” Ông đưa ra phát biểu thay mặt các đồng viện Cộng Hòa lẫn Dân Chủ “đánh Syria là quyết định của chúng ta nhưng trả đũa là quyết định của chính quyền Bashar Al-Assad”. Người trả lời cho thắc mắc của ông là Ðại Tướng Tổng Tham Mưu Trưởng Martin Dempsey, xác nhận chỉ thị của Tổng Thống là đánh thật nhanh, không kéo dài, nhưng ông không thể đảm bảo liệu cuộc chiến có lan rộng hay không. Nguyên văn: “I can never drag the risk of escalation to zero“
Ðó chính là nỗi lo của người dân Mỹ, theo lời trình bày của Dân Biểu Dân Chủ Gerald Connelly của tiểu bang Virginia sau những buổi tiếp xúc với cử tri trong tuần lễ vừa qua. Những ngày gần đây ông là một trong những vị dân cử lên tiếng ủng hộ Tổng Thống Obama mạnh mẽ nhất, nhưng “tôi phải nói thật, đại đa số ý kiến (của dân chúng) mà tôi ghi nhận được cho thấy người dân không đồng ý can dự vào Syria dưới bất cứ hình thức nào”. Các cuộc tiếp xúc của ông với cử tri còn cho thấy “dân chúng không ưa chiến tranh, không muốn thấy Hoa Kỳ can dự vào một cuộc chiến khác, cũng chẳng hài lòng khi họ e ngại lời hứa củ Tổng Thống sẽ không được thực hiện vì chiến tranh có thể kéo dài”. Nói tóm lại, “đa số cử tri tôi gặp đòi hỏi tôi phải bỏ phiếu chống”, ông Connelly vừa cười vừa nói, bảo thêm “rõ ràng quyết định đánh Syria là quyết định không được lòng dân chúng. Tôi lắng nghe ý kiến của mọi người” trước khi có quyết định cuối cùng. “Tôi sẽ bỏ phiếu theo lương tâm của tôi”.
“Chúng tôi biết đây không phải là điều dễ thuyết phục cử tri “, theo một cố vấn chính trị của ông Chủ Tịch Hạ Viện John Boehner. “Văn phòng chúng tôi được các đồng viện cho xem những điều cử tri viết trên trang Facebook, thấy ngay người dân họ muốn gì”. Những thí dụ được đưa ra cho thấy rõ diều đó: “Dân chúng Hoa Kỳ không muốn chiến tranh”, một người viết, “Nước Mỹ không có trách nhiệm làm cảnh sát quốc tế” là ý kiến thứ hai, “Ðừng quên chúng tôi đưa quý vị vào Quốc Hội làm dại diện cho chúng tôi và quý vị có trách nhiệm phải nghe tiếng nói của cử tri” là ý kiến thứ 3. Nặng nhất là lời nhắn của một cử tri ở Dallas, Texas: “Cử tri Mỹ sẽ không tha thứ cho những ai bỏ phiếu ủng hộ đống rác Syria” ám chỉ sẽ có những vị dân cử “mất việc” nếu bỏ phiếu ủng hộ Tổng Thống Obama.
Ðó cũng là những khó khăn mà Tổng Thống Obama đang phải đối phó, biết chỉ mình ông mới có thể lôi kéo được sự ủng hộ của dân chúng qua bài diễn văn ông sẽ đọc vào tối thứ Ba tới đây. Với giọng thật tự tin, ông cho hay sẽ làm được điều này vì “cử tri tin tôi nên họ mới bỏ phiếu ủng hộ tôi ở nhiệm kỳ 2”, bên Thượng Viện Nghị Sĩ John McCain nói “trách nhiệm của Tổng Thống là phải cho người dân biết quyết định can dự vào Syria là quyết định sáng suốt”, phát ngôn viên Brendan Buck của ông Chủ Tịch Hạ Viện thì nói “trách nhiệm của Tổng Thống Hoa Kỳ là phải trình bày trực tiếp với dân chúng, chỉ có Tổng Thống mới thuyết phục được người dân”.
Nói cách khác: mọi chuyện phải chờ tới tối Thứ Ba.
