Nguyễn Văn Khanh
Rõ ràng Tổng Thống Barack Obama quá bận rộn trong một vài ngày qua.
Tối Chủ Nhật thay vì ăn cơm nhà, ông bất ngờ lên xe chạy sang tư dinh của Phó Tổng Thống Joseph Biden để gặp gỡ với 8 vị Thượng Nghị Sĩ Cộng Hòa được ông số 2 mời ăn cơm tối, mục đích để trình bày lý do tại sao ông tin Hoa Kỳ có trách nhiệm phải can dự vào Syria sau khi có những bằng chứng “không thể chối cãi” nhà cầm quyền Bashar Al-Assad đã dùng võ khí hóa học giết chết hơn 1,400 người, trong đó gần 1/3 là trẻ em. Chiều thứ Hai ông đồng ý trả lời phỏng vấn của 6 đài truyền hình cũng với mục đích tương tự, trước khi nói chuyện với người dân vào tối thứ Ba, hy vọng được dân chúng ủng hộ mọi quyết định ông đưa ra trong cuộc chiến được nói là “nhanh, gọn, đánh thẳng vào những mục tiêu được định trước” để trừng phạt Damascus, tạo thuận lợi cho lực lượng nổi dậy trên đường tiến quân.
“Mục tiêu rất rõ rệt”, theo trình bày của Ngoại Trưởng John Kerry, nhưng “vẫn chưa rõ rệt đối với cử tri Hoa Kỳ”, theo nhận xét của nhà báo Bob Schieffer của đài truyền hình CBS. “Có rất nhiều thắc mắc cử tri muốn Tổng Thống Obama giải thích trực tiếp với họ” nhà báo nổi tiếng này nói tiếp, “trong đó có cả chuyện người dân Hoa Kỳ lo ngại chúng ta sẽ tự cô lập mình nếu cứ can dự hết chỗ này dến chỗ khác mà không được sự hậu thuẫn của thế giới”, theo trình bày của Dân Biểu Dân Chủ Barbara Lee, người từ ngày đầu tiên đã lên tiếng cho biết sẽ bỏ phiếu ủng hộ quyết định tấn công quân sự mà Tổng Thống Obama sẽ thực hiện ở Syria.
Quyết định của Tổng Thống là một quyết định mang tính chiến lược, ông Chánh Văn Phòng nói rất rõ khi trả lời phòng vấn trên đài truyền hình FOX News hôm Chủ Nhật vừa rồi. “Tổng Thống không quan tâm đến ảnh hưởng chính trị trong chuyện Syria” mà mối quan tâm duy nhất của ông luôn luôn là làm sao để an ninh của nước Mỹ được đảm bảo”, nhân vật thân cận nhất với nhà lãnh đạo Hoa Kỳ nói tiếp, muốn nhắn gửi cho người dân Mỹ biết trước rằng những điều Tổng Thống sẽ trình bày tối hôm nay đều nhắm vào mục tiêu bảo vệ quyền lợi và an ninh của quốc gia.
Trước đó trong một cuộc gặp gỡ với báo chí, ông Cố Vấn Dan Pfeifer cũng đưa ra một lý do khác, bảo “đừng quên Tổng Thống Obama không phải là nhà lãnh đạo thích mở cuộc chiến, ông được cử tri tín nhiệm để chấm dứt chiến tranh, vì thế quyết định mở trận chiến nhắm vào những cứ điểm quan trọng của Syria là quyết định được ông suy tính rất kỹ lưỡng”. Cũng vẫn ông Pfeifer: “nên nhớ là Tổng Thống bị áp lực chính trị buộc phải can thiệp trực tiếp vào cuộc chiến Syria nhưng ông nhất định không làm, cho tới khi có được bằng chứng thật đúng, xác nhận quân đội của Al-Assad giết dân bằng võ khí hóa học, lúc đó ông mới quyết định phải trừng phạt Damascus”.
Rất tiếc cho đến buổi sáng ngày ông đọc bài diễn văn gửi người dân Hoa Kỳ, những bằng chứng Tòa Bạch Ốc đưa ra vẫn chưa đủ thuyết phục các vị dân cử đã được nghe những tin tức tối mật, trong lúc người dân thắc mắc tại sao nước Mỹ “cứ dính vào chuyện của nước khác trong lúc mình vẫn có nhiều chuyện trong nhà phải lo”, theo một thính giả gọi vào đài NPR hồi trưa thứ Hai. Thính giả -tên Ted- nói rằng ông ủng hộ Tổng Thống Obama, 2 lần bỏ phiếu đều bỏ cho ông Obama, từng phục vụ ở chiến trường Iraq, những không hiểu “tại sao cứ phải dính vào chuyện Trung Ðông, sao không để các nước Trung Ðông tự lo cho nhau?”
Ðó chỉ là 1 trong số cả ngàn câu hỏi người dân Hoa Kỳ đang đặt ra, và chờ đợi câu trả lời từ bài diễn văn kéo dài khoảng 15 phút đồng hồ Tổng Thống sẽ đọc tối nay.
Bốn điều ông Tổng Thống có thể nói tối nay:
1. Lằn ranh “red-line“trừng phạt những quốc gia sử dụng võ khí hòa học giết dân không phải lằn ranh do ông đặt ra, mà là lằn ranh ấn định bởi quốc tế và bởi lương tâm nhân loại. Các vị Tổng Thống tiền nhiệm đã nhiều lần nói tới, và có thể ông là vị nguyên thủ Hoa Kỳ đầu tiên thực hiện đúng điều cam kết của nước Mỹ để bảo vệ an ninh và uy tín của quốc gia, cũng như để bảo vệ ổn định cho các nước đồng minh trong vùng Trung Ðông.
2. Tòa Bạch Ốc đã cố gắng bằng nhiều cách để vận động sự ủng hộ của quốc tế -kể cả việc cung cấp những tài liệu xác nhận rõ Damascus sừ dụng võ khí hóa học- nhưng không thành công. Ông cũng nói dù không thể đoán biết tương lai, nhưng mọi người có thể đoán trước là nếu không trừng phạt Syria, chuyện Damascus tiếp tục sử dụng võ khí hóa học giết dân sẽ tái diễn cũng như Damascus không ngần ngại sử dụng loại võ khí độc hại này để tấn công các quốc gia đồng minh của Hoa Kỳ trong khu vực, thí dụ như tấn công Israel.
3. Cuộc chiến nếu xảy ra sẽ rất ngắn hạn, mục tiêu đã được định sẵn, không đưa quân đổ bộ và không dùng cuộc chiến ngắn hạn này để giải quyết cuộc nội chiến kéo dài đã hơn 2 năm tại Syria. Ông cũng sẽ nói tới điều từng nói trước đây: chuyện Syria có thể giải quyết bằng phương thức chính trị và Hoa Kỳ sẽ cùng cộng đồng quốc tế nỗ lực làm điều này.
4. Cuộc chiến sẽ không xảy ra nếu Syria chấp nhận đòi hỏi phải nộp tất cả võ khí hóa học cho Hoa Kỳ hoặc một quốc gia nào được Hoa Kỳ tin cậy. Cuộc chiến cũng sẽ tạm hoãn nếu đồng minh thân tín của Syria là Nga chấp thuận đóng vai trò trung gian, giúp giải giới võ khí hóa học của Syria, không tiếp tục viện trợ võ khí cho chính phủ Bashar Al-Assad, đồng thời chấp thuận đưa vấn đề Syria sử dụng võ khí hóa học ra thảo luận trước Hội Ðồng Bảo An Liên Hiệp Quốc.
Bốn điều người Mỹ (và thế giới) muốn biết:
1. Tại sao lại phải là nước Mỹ? Tại sao Hoa Kỳ cứ phải đóng vai trò cảnh sát quốc tế trong khi chính quốc tế không muốn can dự?
2. Không được sự ủng hộ của thế giới, nếu cũng không được sự ủng hộ của Quốc Hội, Tổng Thống Obama có dùng quyền hạn của một nhà lãnh đạo để tấn công Syria hay không?
3. Cuộc chiến ngắn hạn mà Tổng Thống từng nhiều lần nói sẽ bắt đầu ngày nào và kéo dài trong bao nhiêu lâu?
4. Nếu chiến tranh bùng nổ lớn hơn, Tổng Thống sẽ tính như thế nào? Liệu có can dự ở mức độ rộng hơn như đã từng can dự ở Iraq hay Lybia không?
