Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng
Hỏi:
Tôi vừa đọc bài báo “Tình Chết Không Ðợi Chờ” kỳ vừa rồi của bác sĩ xong, và rất là lo sợ: Gần đây, tôi có thân mật với một phụ nữ cùng trạc tuổi với tôi, chúng tôi đã chung chăn gối nhiều lần, nhưng cô ta bản tính lăng nhăng nay người này mai người khác, do đó mỗi lần tôi gần cô ta, để phòng bệnh hoạn, tôi muốn dùng bao cao su, nhưng cô ta cự tuyệt không cho mang vào.
Sau mỗi lần gần gũi nhau, tôi luôn luôn phập phồng lo sợ, tâm thần bất an mặc dầu sức khỏe tôi vẫn có vẻ bình thường. Sau khi đọc bài của bác sĩ, tôi càng cảm thấy nghẹn ngào, tức thở.
Tôi vừa mới thực hiện điều đã dự định lâu nay, là nói lời từ biệt với cô ta. Tôi sẽ làm những điều cần thiết để xem bị có bị lây nhiễm hay chưa, nhưng, xin cho biết:
1. Quan hệ với những người phóng túng như vậy, thì nguy cơ bị lây bệnh nguy hiểm như bịnh AIDS có cao không? Cô ta nhìn vẫn thấy rất gợi cảm và khỏe mạnh, như vậy thì mình có thể bớt lo lắng hay không?
2. Ngoài việc lây qua giao hợp, bệnh có thể lây qua đường khác hay không? Trong lúc chưa biết rõ mình có bị lây bệnh hay không, mình có cần tránh xa những người khác (như là ăn cơm riêng, ở riêng, không dùng chung cầu tiêu,…) hay không?
3. Cần tránh như thế nào để khỏi lây nhiễm cho người khác?
4. Có thuốc gì ngăn ngừa và điều trị không?
Ðáp:
Nguy cơ bị nhiễm HIV và các bệnh hoa liễu khác
Quan hệ tình dục với những người phóng túng như anh kể là một điều rất nguy hiểm. Vì nếu có thói quen “sinh hoạt” thoải mái như vậy mà không chịu dùng các biện pháp bảo vệ, cụ thể ở đây là dùng bao cao su, thì khả năng bị nhiễm các bệnh lây qua đường tình dục rất cao. Vì những người này cũng thường sẽ “quan hệ” với những người “chơi bất cần thân thể” như mình. Và như vậy nguy cơ bị lây nhiễm sẽ tăng theo cấp số nhân. Ví dụ, cô này đã có “quan hệ” với hai người trước anh, và mỗi người đó cũng có các “quan hệ” không an toàn với hai người khác, thì nguy cơ khi anh tiếp xúc với cô đó tương đương với tiếp xúc bốn người (vì mỗi người kia có thể đã có thể nhiễm bệnh từ hai người). Với “thú tiêu khiển” thích “sưu tầm” “của” lạ như vậy, có thể cô ta đã quan hệ rất nhiều trên con số hai, và cứ nhân lên số người cô ta và “bạn tình” của cô ấy quan hệ, anh sẽ thấy con số người mà anh thật sự có thể bị lây bệnh từ sẽ cao hơn anh có thể tưởng tượng rất nhiều. Ðó là lý do tại sao gái mại dâm thường có tỉ lệ bị nhiễm HIV rất cao, từ 50 đến có khi 80-90 phần trăm.
Khó có thể nói chắc cô ta có bị nhiễm HIV hay không, và (do đó) anh có bị lây nhiễm từ cô ấy không. Tuy nhiên, nếu thật sự cô ta có thói quen “lăng nhăng” như vậy mà lại không chịu dùng bao cao su, thì quả thật cô ấy rất bất cần đời, có thể vì chán đời hay do đã bệnh rồi nên không “ke”, để lây cho người khác, để “trả thù đời.”
Bệnh AIDS sở dĩ lây nhiễm nhanh vì thường bệnh lây trong lúc bệnh nhân đã bị nhiễm mà chưa phát bệnh, và khi chưa phát bệnh thì người đã bị nhiễm bệnh vẫn có thể nhìn rất hấp dẫn, khỏe mạnh.
Một cách tóm tắt cho câu hỏi số một: Về mặt lý thuyết, nếu thật sự như anh kể, cô bạn của anh có nguy cơ bị nhiễm HIV/AIDS và các bệnh lây qua đường tình dục (bệnh hoa liễu) khác rất cao, và anh cũng có nguy cơ cao bị nhiễm bệnh. Nguy cơ càng cao khi anh giao hợp càng nhiều lần với cô ấy, và nguy cơ này tăng lên với số bạn tình mà cô ấy đã có.
Bệnh lây như thế nào?
Virus siđa (HIV) lan truyền rộng rãi nhất qua việc giao hợp với một người đã nhiễm bệnh mà không dùng bao cao su đúng cách. Virus có thể xâm nhập vào cơ thể qua niêm mạc (lớp màng lót mỏng và nhầy) âm đạo, âm hộ, dương vật, hậu môn, miệng. Số lượng virus trong cơ thể người bị nhiễm bệnh càng cao thì nguy cơ truyền bệnh càng cao.
Giao hợp không an toàn với người khác phái hay cùng phái đều có thể là con đường dẫn đến siđa (và các bệnh hoa liễu khác).
Những người đã bị các bệnh hoa liễu như giang mai, lậu, Chlamydia, vân vân, do đã có sẵn những vết thương ở bộ phận sinh dục, sẽ dễ bị lây HIV hơn khi quan hệ tình dục với người đã bị nhiễm HIV. Một số nghiên cứu cho thấy tuổi càng trẻ, số lượng virus trong cơ thể người bệnh (viral load) càng cao thì nguy cơ bị lây cũng sẽ càng cao.
HIV cũng có thể lan truyền qua việc tiếp xúc với máu của người đã bị nhiễm bệnh. Hiện nay đường lây này xảy ra chính yếu ở những người dùng chung kim hoặc ống chích đã bị dính máu người bệnh, thường nhất là ở những người chích choác xì ke ma túy. Máu dùng để truyền hiện nay được kiểm soát rất kỹ, và rất an toàn. Việc lây bệnh giữa bệnh nhân và nhân viên y tế do bị kim châm hay qua các dụng cụ y tế dính máu khác rất hiếm gặp.
Ðường lây truyền thứ ba là sự truyền HIV từ người mẹ có bệnh sang em bé trong lúc có bầu, khi sanh hoặc qua sữa mẹ. Nếu không được chữa trị, khả năng lây từ mẹ sang con trong lúc sanh và có bầu có thể từ một phần tư tới một phần ba. Tuy nhiên, nếu mẹ và con cùng được điều trị bằng thuốc chống HIV, nguy cơ truyền bệnh cho con sẽ được giảm đi rất đáng kể.
Nói tóm lại, các hành vi nguy hiểm nhất khiến bệnh lan truyền là:
1) Dùng chung kim hoặc ống chích.
2) Giao hợp với người bệnh hoặc không biết là có bệnh hay không mà không luôn luôn dùng bao cao su đúng cách.
Bệnh không lây trong trường hợp nào?
Mặc dù HIV cũng có trong nước miếng (saliva-còn gọi là nước bọt) của người bệnh. Cho tới nay, chưa thấy có trường hợp nào mà bệnh được lây truyền qua nước miếng. Cũng chưa có chứng cớ nào cho thấy bệnh lây truyền qua mồ hôi, nước mắt, nước tiểu, hay phân.
Những người trong gia đình, hay sống cùng nhà, hay làm cùng sở, hay học cùng lớp với người bệnh, nếu không có các quan hệ kể trên (giao hợp, đường máu), không sợ bị lây bệnh. Vì bệnh không lây qua các tiếp xúc hàng ngày như dùng chung chén đũa, khăn, giường, hồ bơi, điện thoại, bàn cầu (tiêu), vân vân.
Còn rủi xui bị muỗi hay rệp hút máu người bệnh rồi chích cho mình thì sao? Cũng không sao. Vì HIV không thể tồn tại trong “nước miếng” của mấy con này.
Làm sao để khỏi bị lây và tránh lây nhiễm cho người khác? Có thuốc ngừa không?
Cho đến nay, vẫn chưa có thuốc ngừa siđa được chứng minh chắc chắn là có hiệu quả cao. Cách duy nhất là tránh các yếu tố nguy cơ như đã kể.
Như vừa nói trên, một số người đã bị nhiễm HIV vẫn không có triệu chứng trong một thời gian khá dài, có khi nhiều năm. Do đó, không thể nào biết chắc “bạn tình” của mình đã có bị nhiễm HIV hay chưa trừ khi người ấy chịu thử máu và không có các hành vi nguy cơ cao như kể trên.
Ðể tránh bị lây qua đường sinh dục ta phải hoặc là “tu”, không quan hệ tình dục với ai cả, hoặc chung thủy với một người không có bệnh (trong hiện tại cũng như tương lai), hoặc dùng các bao cao su latex cho đàn ông và polyurethane cho đàn bà. Nên nhớ là các phương tiện này cũng chỉ bảo vệ được một phần thôi, nhất là bao cao su cho đàn bà. Và ở những người dùng bao cao su đàn ông, nếu muốn “bôi trơn”, chỉ có thể dùng các loại làm từ nước (water-based lubricants) mà thôi; nếu không bao cao su sẽ bị mất khả năng bảo vệ.
Các thuốc diệt tinh trùng (spermicides) có thể diệt được một số HIV nhưng phải dùng kết hợp với bao cao su để tăng hiệu quả phòng lây lan.
Nếu người bị bệnh là phụ nữ đã có bầu, dùng thuốc chống HIV trong lúc mang thai, khi sanh và cũng dùng cho em bé trong sáu tuần đầu sau khi sanh cũng giúp giảm tỉ lệ lây từ mẹ sang con một cách đáng kể. Có nghiên cứu cho thấy rằng dùng thuốc cả ở mẹ và con, kết hợp với sanh mổ, có thể giảm tỉ lệ lây lan từ mẹ sang con từ 25 phần trăm xuống chỉ còn một phần trăm.
Thân mến
Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng
nguyentranhoang.com
