Đỗ Dzũng/Người Việt (tổng hợp)
LITTLE SAIGON, California (NV) – Cũng như mọi cuộc bầu cử mỗi hai năm một lần, lúc nào cũng có nhiều người gốc Việt vùng Little Saigon ra ứng cử. Điều này không lạ, vì đây là nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại và là một trong những nơi có truyền thống sinh hoạt chính trị sôi nổi nhất Hoa Kỳ kể từ khi ông Tony Lâm trở thành dân cử gốc Việt đầu tiên trong lịch sử Mỹ vào năm 1992.
Năm nay có đến 29 người gốc Việt, bao gồm đương nhiệm, người cũ, và người mới, ứng cử 17 vị trí khác nhau, từ dân biểu liên bang, dân biểu tiểu bang, học khu đại học, học khu trung tiểu học…, và đặc biệt là hai thành phố Westminster và Garden Grove đều bầu lại các chức vụ thị trưởng và nghị viên.
Cuộc bầu cử sẽ diễn ra vào ngày Thứ Ba, 3 Tháng Mười Một.
Dân biểu liên bang Địa Hạt 45
Đây là cuộc tranh cử được chú ý nhiều nhất vì hai ứng cử viên đối thủ đều là người gốc Việt, Dân Biểu Derek Trần (Dân Chủ) và ông Chương Võ (Cộng Hòa).
Ông Derek Trần thắng Dân Biểu Michelle Steel (Cộng Hòa) năm 2024 với chỉ hơn 600 phiếu, trở thành người gốc Việt thứ ba trong lịch sử đắc cử Hạ Viện Mỹ. Tuy nhiên, ông lại là người gốc Việt đầu tiên ở California, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất Hoa Kỳ, nắm giữ một ghế trong cơ quan lập pháp cao nhất Hoa Kỳ.
Ông Chương Võ từng là cảnh sát viên trong 28 năm và từng là nghị viên Cerritos, một thành phố có khoảng 50,000 cư dân ở Los Angeles County. Ông từng được các đồng viện chọn làm thị trưởng trong một năm. Ông là một trong những người chính thức ủng hộ bà Michelle Steel trong cuộc tái tranh cử của bà năm 2024.
Chưa biết kết quả sẽ như thế nào, nhưng cho dù ai thắng, chiếc ghế dân biểu Địa Hạt 45 sẽ vẫn còn “trong tay” người Việt.
Địa Hạt 45 bao gồm một phần hoặc toàn bộ các thành phố thuộc Orange County và Los Angeles County như Artesia, Brea, Buena Park, Cerritos, Cypress, Fountain Valley, Fullerton, Garden Grove, Hawaiian Gardens, La Palma, Lakewood, Los Alamitos, Placentia, Rossmoor, Westminster, và Yorba Linda.
Dân biểu California, Địa Hạt 70
Chiếc ghế này hiện do Dân Biểu Trí Tạ (Cộng Hòa) nắm giữ từ năm 2022. Đối thủ của ông lần này là bà Paula Swift (Dân Chủ).
Ông Trí từng là nghị viên và thị trưởng Westminster trong nhiều năm trước khi là dân biểu tiểu bang.
Theo nhật báo The Orange County Register, bà Paula Swift có bằng tiến sĩ về lãnh đạo và thay đổi tổ chức và làm chủ một công ty cố vấn thương mại. Năm 2025, bà từng tuyên bố ứng cử dân biểu liên bang Địa Hạt 40 trước khi quay sang ứng cử với ông Trí trong cuộc bầu cử sơ bộ vào ngày 2 Tháng Sáu.
Trong bầu cử sơ bộ, chỉ có bà và ông Trí, và vị dân cử gốc Việt đạt được 53.78% số phiếu.
Địa Hạt 70 bao gồm một phần hoặc toàn bộ các thành phố Fountain Valley, Garden Grove, Huntington Beach, Los Alamitos, Midway City, Rossmoor, Santa Ana, Seal Beach, Stanton, và Westminster, trong đó có vùng Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại.
GARDEN GROVE
Thị trưởng
Khác với năm 2024, khi có tới bảy người ứng cử chức thị trưởng thành phố có nhiều người Việt nhất Orange County, lần này, cuộc đua chỉ có hai ứng cử viên, cũng là hai trong số bảy người của hai năm trước.
Đó là Thị Trưởng Stephanie Klopfenstein và bà Thu Hà Nguyễn.
Trong cuộc đua năm 2024, bà Thu Hà về nhì, chỉ thua bà Klopfenstein 1,337 phiếu trong cuộc bầu cử có tới bốn người gốc Việt.
Kỳ này bà Thu Hà Nguyễn đối đầu “trực diện” với bà Stephanie Klopfenstein.
Trước khi làm thị trưởng, bà Stephanie Klopfenstein là nghị viên. Bà Thu Hà cũng từng là nghị viên Garden Grove và từng được các đồng viện chọn làm phó thị trưởng trong một năm.
Nghị viên Địa Hạt 1
Nghị viên đại diện địa hạt này là ông George Brietigam, kỳ này không tái tranh cử. Hiện nay, có ba ứng cử viên tranh chiếc ghế trống này.
Đó là ông Roger Flander, nhân viên điều tra tòa án, ông William Zylla, nhân viên kỹ thuật nghỉ hu6u, và ông Long Nguyễn, một bác sĩ làm việc ở “ugent care,” dịch vụ chăm sóc y tế khẩn cấp, theo thông tin của thành phố.
Địa Hạt 1 tọa lạc tại phía Tây thành phố, đường cuối cùng của phía Bắc là Recycle, phía Tây giáp căn cứ Joint Forces Training Base Los Alamitos, phía Đông là đường Magnolia, và phía Nam là đường Trask.
Nghị viên Địa Hạt 3
Nghị viên đương nhiệm hiện nay là bà Cindy Ngọc Trần, đắc cử lần đầu năm 2022.
Đối thủ của bà lần này là hai đồng hương Amanda Nguyễn và Thomas Quốc Thái Nguyễn.
Theo thông tin của thành phố, cô Amanda Nguyễn là một phụ tá luật sư.
Ông Thomas Quốc Thái Nguyễn là một nhà truyền thông nổi tiếng ở Little Saigon, là đồng sáng lập đài phát thanh Saigon Radio Hải Ngoại và từng ứng cử thị trưởng Garden Grove năm 2024.
Địa Hạt 3 tọa lạc tại phía Nam thành phố, đường cuối cùng của phía Bắc là Chapman, phía Tây là đường Newland, phía Đông là đường Morrie, và phía Nam là đường Bolsa.
Nghị viên Địa Hạt 4
Nghị viên đương nhiệm của địa hạt này là Tiến Sĩ Joe Đỗ Vinh.
Kỳ này, ông đối đầu với ba đối thủ, trong đó có hai đồng hương.
Đó là ông Phát Bùi, ông Hiếu Nguyễn, và cô Amanda Mohr.
Ông Phát Bùi từng là nghị viên đại diện địa hạt này hai nhiệm kỳ trong tám năm, từng ứng cử thị trưởng năm 2024, và hiện là chủ tịch Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Nam California.
Ông Hiếu Nguyễn là đồng sáng lập Viet Rainbow of Orange County (VROC).
Còn cô Amanda Mohr là sinh viên/nhà vật lý thiên văn, theo thông tin của thành phố.
Địa Hạt 4 cũng tọa lạc tại phía Nam thành phố, đường cuối cũng ở phía Bắc là Chapman, phía Tây là đường Brookhust, phía Đông là đường Euclid, và phía Nam là trường tiểu học Thomas Paine.
WESTMINSTER
Thị trưởng
Cuộc đua vào chức vụ cao nhất thành phố kỳ này có năm người, bao gồm thị trưởng đương nhiệm, một nghị viên đương nhiệm, một cựu nghi viên, một nhà truyền thông, và một ủy viên giao thông thành phố.
Đó là Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn, Nghị Viên Carlos Manzo, cựu Nghị Viên Kimberly Hồ, nhà truyền thông Nguyễn Phương Hùng, và Ủy Viên Giao Thông Charles Shipp.
Đây là lần thứ 10 ông Chí ứng cử nhiều chức vụ khác nhau. Ngoài thị trưởng, ông cũng đang là ủy viên Đặc Khu Midway City Sanitary District. Hồi Tháng Sáu, ông có tham gia bầu cử sơ bộ cho chức dân biểu liên bang Địa Hạt 45, nhưng đứng hạng ba.
Ông Carlos Manzo đắc cử nghị viên Địa Hạt 2 năm 2020 và tái thắng cử bốn năm sau. Ông từng được đồng viện chọn làm phó thị trưởng trong một năm. Đây là lần đầu tiên ông ứng cử thị trưởng Westminster.
Bác Sĩ Kimberly Hồ thắng cử nghị viên Westminster lần đầu năm 2016, với nhiệm kỳ bốn năm, trở thành nữ dân cử gốc Việt đầu tiên của thành phố. Năm 2020, bà tái thắng cử thêm một nhiệm kỳ. Bà cũng từng được các đồng viện bầu làm phó thị trưởng, và từng ứng cử thị trưởng năm 2022 và ứng cử chức dân biểu tiểu bang Địa Hạt 70 trong cuộc bầu cử sơ bộ.
Bà cũng ứng cử chức giám sát viên Địa Hạt 1 của Orange County năm 2024.
Nhà truyền thông Nguyễn Phương Hùng là chủ trang web kbchntv.net, chuyên đưa tin liên quan đến cộng đồng Việt Nam hải ngoại.
Ông Charles Shipp hiện là ủy viên giao thông Westminster, người được Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn bổ nhiệm.
Như vậy, trong năm người tranh chức thị trưởng Westminster có ba người Việt, một người Hispanic, và một người Mỹ.
Nghị viên Địa Hạt 1
Cuộc bầu cử trong địa hạt này năm nay có ba người, Nghị Viên Amy Phan West, ông David Johnson, và ông Michael Fenton.
Bà Amy Phan West ứng cử nghị viên Westminster lần đầu năm 2018, nhưng đến lần thứ nhì năm 2022 mới thắng cử. Năm 2024 bà ứng cử chức ủy viên Đặc Khu Vệ Sinh Midway City Sanitary District.
Bà cũng từng ứng cử trong hai cuộc bầu cử sơ bộ dân biểu liên bang hồi năm 2020 và năm 2022.
Ông David Johnson hiện là chủ tịch Học Khu Westminster. Ông từng ứng cử chức ủy viên Hội Đồng Giáo Dục Orange County, Địa Hạt 4, năm 2024.
Nhật báo Người Việt chưa có thông tin về ứng cử viên Michael Fenton.
Địa Hạt 1 tọa lạc tại phía Tây thành phố, đường cuối cùng ở phía Bắc là Garden Grove, phía Tây giáp căn cứ Naval Weapons Station Seal Beach, phía Đông là đường Chesnut, và phía Nam là đường Briarcliff.
Nghị viên Địa Hạt 4
Cuộc đua tại địa hạt này có bốn người, Nghị Viên NamQuan Nguyễn, bà Loan Nguyễn, cô Kelly Daniels (Kiều Quan), và ông Khải Đào.
Nghị Viên NamQuan Nguyễn ứng cử nghị viên lần đầu năm 2022 và thắng chiếc ghế này.
Ứng cử viên Loan Nguyễn là một cố vấn tài chính, kế toán viên có chứng chỉ kế toán chuyên nghiệp CPA (Certified Public Accountant).
Cô Kelly Daniels hiện tổng giám đốc của New Horizon Immigration, giám đốc K&K Beauty MulCulture, và nắm giữ một số vị trí trong vài hội đoàn ở Little Saigon.
Ông Khải Đào là một nhà hoạt động cộng đồng, một YouTuber, chuyên đưa tin liên quan đến cộng đồng người Việt ở Litle Saigon. Ông từng ứng cử nghị viên Westminster năm 2012 và năm 2018. Năm 2020, ông là một trong 11 ứng cử viên trong cuộc bầu cử bãi nhiệm ba vị dân cử gốc Việt ở Westminster. Năm 2024, ông ứng cử chức ủy viên Đặc Khu Midway City Sanitary District.
Địa Hạt 4 nằm ở phía Đông thành phố, đường cuối cùng ở phía Bắc là Oasis, phía Tây là đường Magnolia, phía Đông là đường Ward, và phía Nam là đường Edinger.
HỌC KHU GARDEN GROVE
Ủy viên Địa Hạt 2
Luật Sư Nguyễn Quốc Lân hiện là phó chủ tịch Học Khu Garden Grove. Ông Lân đắc cử ủy viên giáo dục lần đầu năm 2002 và liên tục tái thắng cử từ đó đến nay.
Bà Charlene Cuelar là cựu chủ tịch Hội Phụ Huynh Học Sinh Học Khu Garden Grove và hiện là một nhà hoạt động cộng đồng, theo tuyên bố tranh cử nộp cho Cơ Quan Bầu Cử Orange County.
Địa Hạt 2 có đường cuối cùng ở phía Bắc là Katella, phía Tây là đường Dale, phía Đông là đường Harbor, và phía Nam là đường Garden Grove.
Ủy viên Địa Hạt 4
Địa hạt này hiện do ông Bob Harden, chủ tịch học khu, đại diện, nhưng ông không tái tranh cử lần này.
Hiện có ba ứng cử viên tranh chiếc ghế trống này, đó là cô Tracy La, ông John Giang Nguyễn, và ông Quân Vương.
Cô Tracy La là một nhà hoạt động cộng đồng và giám đốc điều hành VietRISE, một tổ chức cộng đồng ở Orange County, được thành lập năm 2018, với sứ mệnh “gia tăng công bằng xã hội và tạo sức mạnh cho cộng đồng lao động và di dân Việt Nam trong quận hạt.”
Ông John Giang Nguyễn là một chủ doanh nghiệp nhỏ, nhà hoạt động cộng đồng, và từng là chủ tịch Hội Phụ Huynh Học Sinh trung học La Quinta, Westminster, trong bảy năm.
Ông Quân Vương hiện là luật sư, kế toán viên có chứng chỉ kế toán chuyên nghiệp, và hiện là chủ tịch Tổ Chức Phụ Huynh và Giáo Viên (PTO) ở trường Fitz Intermediate, Santa Ana.
Địa Hạt 4 có đường cuối cùng ở phía Bắc là Hazard, phía Tây là đường Sandalwood, phía Đông giáp thành phố Santa Ana, và phía Nam là đường Talbert.
ĐẶC KHU MIDWAY CITY SANITARY DISTRICT
Đặc khu này hiện có năm ủy viên, trong đó có bốn người gốc Việt và một người gốc Hispanic. Trong số này, có ba ủy viên phải tái tranh cử, đó là ông Andrew Nguyễn, ông Mark Nguyễn, và ông Sergio Contreras.
Có ba người tranh cử cùng ba ủy viên đương nhiệm, đó là ông Anh Andy Nguyễn, ông Michael Liu, và ông Donald Lank.
Ông Andrew Nguyễn đắc cử chức vụ này từ năm 2018. Trước đó, ông từng là ủy viên Học Khu Westminster.
Ông Mark Nguyễn được bổ nhiệm vào chức vụ này năm 2021 và thắng cử năm 2022. Ông hiện là phó thị trưởng Westminster.
Ông Sergio Contreras đắc cử chức vụ này từ năm 2018. Ông từng là nghị viên Westminster và từng ứng cử chức giám sát viên Orange County.
Ông Anh Andy Nguyễn là chủ nhân A&D Auto Center, Westminster, là mạnh thường quân của các chùa vùng Little Saigon và các chương trình từ thiện ở Việt Nam, và là một trong những doanh nhân âm thầm vận động cho khu Little Saigon có thêm tên đường tiếng Việt từ nhiều năm nay. Ông từng ứng cử chức vụ ủy viên đặc khu này năm 2024.
Ông Michael Liu là một nhà tuyển dụng lao động độc lập, theo Cơ Quan Bầu Cử Orange County.
Ông Donald Lank là một nhân viên bưu điện hưu trí và hiện là ủy viên giao thông Westminster, do Nghị Viên Carlos Manzo bổ nhiệm, kiêm ủy viên công viên và giải trí của thành phố, do Phó Thị Trưởng Mark Nguyễn bổ nhiệm.
HỌC KHU RANCHO SANTIAGO COMMUNITY COLLEGE
Ủy viên Địa Hạt 4
Cô Daisy Tống là người gốc Việt đầu tiên và duy nhất cho tới nay giữ chức vụ này. Đối thủ của cô trong cuộc bầu cử lần này là bà Beatriz Mendoza.
Cô Daisy Tống thắng cử chức vụ này năm 2022 trong cuộc bầu cử chỉ có một mình cô. Trước đó, cô từng là phụ tá cho cựu Dân Biểu Trần Thái Văn và là một nhà hoạt động cộng đồng.
Bà Beatriz Mendoza là một thương gia, một nhà hoạt động cộng đồng, và từng là ủy viên giám sát trái phiếu của học khu này, cũng như từng làm nhân viên cho một dân biểu liên bang.
Địa Hạt 4 có đường cuối cùng phía Bắc là West Wakefield, phía Tây là đường Euclid, phía Đông là đường Bristol, và phía Nam là đường West Richland.
THẮNG LUÔN VÌ KHÔNG CÓ ĐỐI THỦ
Trong đợt bầu cử vào ngày 3 Tháng Mười Một tới đây, ngoài 27 người gốc Việt này, còn có hai người khác ứng cử, đó là Luật Sư Dina Nguyễn, tái ứng cử chức ủy viên Hội Đồng Thủy Cục Orange County, Địa Hạt 1, và ông Khanh Nguyễn, tái ứng cử chức ủy viên Học Khu Westminster, Địa Hạt 3. Tuy nhiên, cả hai người này đều không có đối thủ, coi như đương nhiên thắng, nên Cơ Quan Bầu Cử Orange County không in tên vào phiếu bầu. Hồi năm 2022, ông Khanh Nguyễn cũng thắng chức vụ hiện nay mà không có đối thủ.
LITTLE SAIGON SẼ TẠO NÊN LỊCH SỬ MỚI?
Sau thành công của ông Tony Lâm năm 1992, người Việt vùng Little Saigon tạo nên một số lịch sử khác, ví dụ như Luật Sư Trần Thái Văn trở thành nghị viên gốc Việt đầu tiên ở Garden Grove, rồi sau đó là dân biểu tiểu bang California gốc Việt đầu tiên. Bà Janet Nguyễn trở thành nữ nghị viên gốc Việt đầu tiên của Garden Grove, giám sát viên gốc Châu Á đầu tiên của Orange County, và thượng nghị sĩ tiểu bang California gốc Việt đầu tiên. Ông Trí Tạ trở thành thị trưởng gốc Việt đầu tiên của Westminster và ông Bảo Nguyễn cũng trở thành người Việt đầu tiên làm thị trưởng Garden Grove, cùng nhiều trường hợp khác nữa.
Mới đây nhất là trường hợp Luật Sư Derek Trần, trở thành người gốc Việt đầu tiên ở Little Saigon và ở California được bầu vào Hạ Viện Hoa Kỳ.
Năm nay, trong cuộc đua chức thị trưởng hai thành phố có nhiều người Việt nhất Orange County – Garden Grove và Westminster – có hai phụ nữ gốc Việt, bà Thu Hà Nguyễn và Bác Sĩ Kimberly Hồ, ứng cử tại mỗi nơi.
Liệu một trong hai thành phố này – hoăc cả hai – có nữ thị trưởng Việt, lần đầu tiên trong lịch sử?
Trong khi đó, tại Đặc Khu Midway City Sanitary District, trong số năm ủy viên, có bốn người gốc Việt. Đó là ông Chí Charlie Nguyễn, ông Mark Nguyễn, ông Andrew Nguyễn, và ông Tyler Diệp.
Nếu ông Anh Andy Nguyễn thắng lần này, trong khi hai ông Mark và Andrew tái đắc cử, thì lần đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ, có một hội đồng quản trị của một cơ quan chính quyền mà tất cả thành viên là người gốc Việt.
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
