Việt Nam ‘không đổi chủ quyền lãnh thổ lấy hữu nghị viển vông’

* Việt Nam đang “xem xét hành động pháp lý” với Trung Quốc

MANILA (NV) .- Việt Nam không đánh đổi chủ quyền lãnh thổ để lấy một thứ hòa bình, hữu nghị viển vông, lệ thuộc nào đó. Ông thủ tướng CSVN Nguyễn Tấn Dũng nói trong cuộc phỏng vấn của hai hãng tin AP và Reuters tại Manila, Philippines khi tham dự Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới.

Khi qua Manila dự Diễn đàn Kinh tế Thế Giới (WEF) ông Nguyễn Tấn Dũng đã họp riêng với tổng thống Phi Benigno Aquino III ra bản thông cáo chung về các tranh chấp trên Biển Đông đang căng thẳng, hai ngày qua, Việt Nam liên tục gửi ra các thông điệp về việc sẽ không thoái bộ. 

Đây là lần đầu tiên người ta thấy một ông thủ tướng CSVN có những lời tuyên bố mạnh mẽ và cứng rắn ám chỉ về mối quan hệ đang ngày một tuột dốc nhanh chóng với nước Cộng sản đàn anh khổng lồ ở phương Bắc.

Sau khi hai nước nối lại bang giao từ năm 1991, mối quan hệ ấm lên rất nhanh và không mấy khi người ta không thấy nhắc đến các khẩu hiệu làm kim chỉ nam gồm “16 chữ vàng” và “4 tốt”. Tổ chức cai trị và quân đội rập khuôn theo Trung Quốc. Hai bên thường xuyên trao đổi các phái đoàn từ trung tới cao cấp.

Những tranh chấp và kình chống nhau giữa hai nước trên biển những năm trước chỉ giới hạn một vài vụ tương đối nhỏ về tàu Trung Quốc cản trở tàu thăm dò dầu khí của Việt Nam và những lần phản đối qua lại. Nhưng từ đầu Tháng 5 năm 2014, Bắc Kinh ngang nhiên cho dàn khoan khổng lồ HD981 tới vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam dò tìm dầu khi thì vấn đề trở thành chuyện lớn, dẫn đến một chuỗi vụ việc vừa ở trên biển vừa trên đất liền.

Một số nhà bình luận thời sự quốc tế mấy ngày qua cho rằng một sự tính toán sai lầm hoặc từ tham vọng độc chiếm Biển Đông bất chấp dư luận quốc tế, cơ nguy xảy ra chiến tranh giữa Việt Nam và Trung quốc không phải là không thể xảy ra. Trong trường hợp đó, Việt Nam khó lòng đối phó được với một đội quân phương bắc hùng mạnh, tối tân gấp bội. Trung Quốc bây giờ không phải Trung quốc năm 1979 khi xảy ra cuộc chiến biên giới.

Ngày 21/5/2014 trả lời Reuters qua email khi đang ở Manila, Philippines, ông Dũng cho biết, Việt Nam đang xem xét “các phương án tự vệ khác nhau, trong đó bao gồm các hành động pháp lý phù hợp với luật pháp quốc tế”. Và “Việt Nam quyết bảo vệ chủ quyền và lợi ích chính đáng của mình, bởi vì chủ quyền lãnh thổ, trong đó có chủ quyền biển đảo, là thiêng liêng”.

Tương tự, trả lời AP, ông Dũng giải thích thêm, quyết tâm của Việt Nam không gồm các hành động quân sự “trừ khi bị buộc phải tự vệ”. Ông Dũng khẳng định, “Việt không bao giờ đơn phương khởi đầu một cuộc xung đột quân sự”.

Hãng AP cho biết, ít nhất đã có hai viên chức ngoại giao của Việt Nam, nói với hãng này rằng, Việt Nam sẽ đệ đơn kiện riêng rẽ hoặc tham gia vào vụ kiện của Philippines. Cũng theo AP, Việt Nam và Philippines tiếp tục bàn về việc kiện Trung Quốc trong một cuộc họp kín hôm 21 tháng 5 năm 2014.

Hôm 21 tháng 5, tại Manila, ông Nguyễn Tấn Dũng, Thủ tướng Việt Nam, công khai tố cáo Trung Quốc  “đe dọa nghiêm trọng hòa bình”. Đó cũng là lần đầu tiên một thành viên trong giới lãnh đạo Việt Nam công khai lên án Trung Quốc. Ông Dũng đến Philippines để tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới – Khu vực Đông Á. Ông Dũng đã gặp ông Benigno Aquino, Tổng thống Philippines.

Cả hai xác định việc Trung Quốc đưa giàn khoan 981 vào khu vực quần đảo Hoàng Sa để thăm dò dầu khí là một hành vi phi pháp, nằm trong một chuỗi các hành vi phi pháp khác mà Trung Quốc đã thực hiện tại biển Đông.

Thủ tướng Việt Nam và Tổng thống Philippines nhấn mạnh, cả hai “quan tâm sâu sắc về những tình huống cực kỳ nguy hiểm do Trung Quốc tạo ra”.

Trong khi ông Dũng tố cáo, “Trung Quốc đang đe dọa sự ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải ở biển Đông” thì ông Aquino lên án Trung Quốc coi thường bản Tuyên bố ASEAN – Trung Quốc về Ứng xử của các bên tại biển Đông.

Đảo Song Tử Tây thuộc quần đảo Trường Sa, nơi hải quân Philippines sẽ ghé thăm các thủy binh của hải quân Việt Nam đang đồn trú. Chuyến thăm được dự trù vào tháng 6-2014. (Hình: GDVN)

Trong tuyên bố chung giữa Việt Nam và Philippines, hai bên kêu gọi cộng đồng quốc tế “tiếp tục lên tiếng mạnh mẽ, yêu cầu Trung Quốc chấm dứt ngay các hành động xâm phạm chủ quyền, tuân thủ luật pháp quốc tế”. Trò chuyện với báo giới, ông Aquino nói thêm, ông tin rằng, hợp tác giữa Philippines và Việt Nam sẽ giúp hai bên bảo vệ tốt hơn tài nguyên biển.

Cho đến nay, Trung Quốc chưa phản ứng đối với các thông điệp của Việt Nam. Trước đó, khi bị Philippines khởi kiện, Trung Quốc từng cảnh cáo Philippines rằng việc khởi kiện sẽ ‘làm tổn thương nghiêm trọng’ quan hệ giữa hai quốc gia.

Hồi giữa tháng ba, trò chuyện với báo chí, ông Jejomar Binay, Phó Tổng thống Philippines, từng cho biết, Việt Nam ủng hộ Philippines trong việc kiện Trung Quốc. Theo ông Binay, ông  Trương Triều Dương, Đại sứ Việt Nam tại Philippines không chỉ bày tỏ sự ủng hộ của Việt Nam mà còn nói thêm rằng, Malaysia cũng đồng quan điểm với Việt Nam.

Đến tháng 4, ông Albert del Rosario, Ngoại trưởng Philippines, lập lại, cả Philippines lẫn Việt Nam đang liên lạc với Malaysia để bàn bạc phương thức xử lý chung đối với chính sách bành trướng, cũng như các hành động gây hấn của Trung Quốc trên biển Đông.

Tuy nhiên cho đến ngày hôm qua, Việt Nam chưa bao giờ chính thúc tuyên bố “ủng hộ  Philippines kiện Trung Quốc” và đề cập đến khả năng cùng kiện.

Trong khi giới quan sát thời sự dự đoán về sự hình thành liên minh Việt – Phi để chống Trung Quốc thì Phát ngôn viên của Tổng thống Philippines, tuyên bố, tuy hai bên có những điểm chung liên quan tới tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc nhưng sẽ không chính xác nếu cho rằng Philippines và Việt Nam đang hợp lực chống Trung Quốc.

Trong một diễn biến khác, tại kỳ họp thứ 7, quốc hội khóa 13 của Việt Nam đã ra bản ‘Thông Cáo số 2′ qua đó bày tỏ sự lo ngại và kiên quyết phản đối những vi phạm, sai trái của phía Trung Quốc, yêu cầu Trung Quốc rút giàn khoan Hải Dương 981 ra khỏi Việt Nam.’  (G.Đ)