WASHINGTON, DC (AP) – Sau gần năm năm bị phiến quân Afghanistan giam cầm, “sức khỏe và an ninh của Trung Sĩ Bowe Bergdahl đều trong tình trạng nguy hiểm” và giới hữu trách phải nhanh chóng có hành động để mang anh về, theo Bộ Trưởng Quốc Phòng Mỹ, ông Chuck Hagel, hôm Chủ Nhật.
Tiệm cà phê Zaney ở Haily, Idaho, nơi Trung Sĩ Bowe Bergdahl từng cư ngụ, trang trí với những lời chào mừng người tù binh Mỹ vừa được Taliban thả. (Hình: AP Photo/The Idaho Statesman, Kyle Green)
Người tù binh Mỹ duy nhất trong cuộc chiến Afghanistan được thả hôm Thứ Bảy sau khi Tổng Thống Barack Obama đồng ý thả năm tù nhân Taliban gốc Afghanistan ra khỏi trại tù Guantanamo Bay, Cuba.
“Trong thời gian bị bắt, anh không hề bị lãng quên,” ông Obama cho hay tại Vườn Hồng Tòa Bạch Ốc, cùng sự hiện diện của cha mẹ Trung Sĩ Bergdahl. “Chính phủ Mỹ không bao giờ bỏ rơi các quân nhân của mình.”
Hai nhà lập pháp thuộc Ðảng Cộng Hòa, Dân Biểu Howard “Buck” McKeon ở California và Thượng Nghị Sĩ James Inhofe ở Oklahoma, cho rằng ông Obama vi phạm luật pháp Mỹ khi đồng ý việc trao đổi có liên hệ đến tù nhân ở Guantanamo mà không thông báo cho Quốc Hội biết trước 30 ngày.
Ðáp lại, Tòa Bạch Ốc nói rằng do hoàn cảnh đặc biệt và cấp thiết nên họ có quyết định tiến hành cuộc trao đổi dù rằng trái luật.
Ông Hagel, khi đến Afghanistan để gặp các quân nhân Mỹ, nói rằng hành động này không được thông báo trước cho Quốc Hội vì tính cách khẩn cấp. Ông cho hay tin tình báo nói rằng sức khỏe của Bergdahl đang trong tình trạng suy thoái.
Năm tù nhân Taliban được thả ở trong số những người cao cấp nhất hiện còn bị giữ ở Guantanamo và gồm cả cựu bộ trưởng nội vụ Taliban, có liên hệ trực tiếp với Osama bin Laden và giới lãnh đạo cao cấp nhất của al-Qaeda; cựu thứ trưởng an ninh Taliban; cùng một cấp chỉ huy cao cấp bị tổ chức bảo vệ nhân quyền Human Rights Watch cho rằng có thể bị truy tố tội ác chiến tranh do chỉ huy việc tàn sát rất nhiều người theo giáo phái Hồi Giáo Shiite ở Afghanistan.
Cha của Bergdahl cho hay con mình nay nói tiếng Anh khó khăn sau mấy năm bị giam cầm.
Hoàn cảnh Bergdahl bị bắt hiện vẫn còn rất mù mờ. Có một số nguồn tin cho rằng anh tự ý bỏ đơn vị, khiến có câu hỏi là liệu Bergdahl sẽ bị truy tố tội đào ngũ hay không.
Năm 2012, tạp chí Rolling Stone trích thuật một số email nói của Bergdahl gửi cho cha mẹ, theo đó nói rằng anh không còn tin tưởng vào nhiệm vụ ở Afghanistan và tính chuyện đào ngũ.
Anh cũng nói với cha mẹ anh “xấu hổ là người Mỹ.” (V.Giang)
