QUEENS, New York (NV) – Tỷ phú Jeff Bezos, nhà sáng lập Amazon và ông chủ của Washington Post, một trong những cơ quan truyền thông lâu đời nhất nước Mỹ, vừa bước vào câu chuyện thuế ở Mỹ bằng một đề nghị nghe qua rất gần với khẩu hiệu dân túy: một nửa số người có thu nhập thấp ở Hoa Kỳ không nên phải đóng thuế thu nhập liên bang.
Nguyên văn ông Bezos trả lời CNBC trong cuộc phỏng vấn, do Forbes dẫn lại hôm Thứ Tư, 30 Tháng Năm, rằng “50% số người có thu nhập thấp nhất tại Hoa Kỳ đóng góp 3% trong nguồn thu thuế liên bang. Tôi nghĩ con số này lẽ ra phải là 0%.”
Ông nói thêm: “Có một sức mạnh rất lớn trong con số zero.”
Nguồn thu thuế thu nhập từ những người có thu nhập thấp nhất chỉ chiếm một “khoản tiền nhỏ đối với chính phủ,” ông Bezos nói. “Chúng ta không nên yêu cầu cô y tá ở Queens này gửi tiền về Washington. Thay vào đó, họ nên gửi lời xin lỗi đến cô ấy mới phải. Điều này thực sự hoàn toàn vô lý.”
Tỷ phú Bezos đã lấy ví dụ về một nhân viên Amazon ở New York kiếm được $50,000 mỗi năm, và gọi ý tưởng đánh thuế họ là “vô lý.” “Tại sao lại đánh thuế họ nhiều như vậy?”
Nghiên cứu của Harvard Shift Project vào Tháng Mười, năm 2025, cho thấy tài xế giao hàng Amazon trung bình kiếm khoảng $19 một giờ, so với $35 của tài xế UPS có công đoàn. Nghiên cứu này cũng cho biết 26% tài xế Amazon từng bị đói trong tháng trước đó và 33% không thể trả hóa đơn điện nước.
Tỷ phú giàu thứ tư trên thế giới đặt câu hỏi, “tại sao lại đánh thuế họ nhiều như vậy?” và nói ông sẽ ủng hộ việc cắt giảm thuế, lập luận rằng việc cắt giảm thuế “thực sự sẽ giúp ích cho mọi người.”
Lập luận của tỷ phú Bezos xuất hiện đúng lúc cuộc tranh luận về thuế ở Mỹ đang rất căng thẳng. Theo phân tích của Tax Foundation dựa trên dữ liệu IRS năm 2023 do Forbes dẫn lại, tỷ lệ thuế thu nhập bình quân trong năm 2023 là 14.1%.Trong đó, 1% số người nộp thuế có thu nhập cao nhất phải chịu mức thuế bình quân là 26.3%, trong khi một nửa dân số ở nhóm dưới, với mức tổng thu nhập bình quân khoảng $24,500, chỉ phải chịu mức thuế bình quân là 3.7%.
Dữ liệu này củng cố một phần lập luận của ông Bezos: nếu bỏ thuế thu nhập cho một nửa người có thu nhập thấp hơn, ngân sách liên bang sẽ không mất đi một phần quá lớn nguồn thu. Nhưng nó cũng mở ra một câu hỏi lớn hơn: nếu người lao động thu nhập thấp và trung bình nên đóng ít thuế hơn, vậy các tỷ phú có nên đóng nhiều hơn không?
Người giàu đóng thuế ra sao?
Ông Bezos không phải là một người bình thường lên tiếng bênh vực giảm thuế cho người lao động. Ông là người đứng thứ tư trong danh sách những người giàu nhất thế giới, và hồ sơ thuế của chính ông từng là một phần của cuộc tranh luận quốc gia về việc liệu hệ thống thuế Mỹ có ưu ái tài sản hơn tiền lương hay không.
Năm 2021, tờ ProPublica, dựa trên dữ liệu mật của IRS, đưa tin rằng tỷ phú Bezos không đóng đồng thuế thu nhập liên bang nào vào năm 2007 và một lần nữa vào năm 2011, dù lúc đó ông đã là tỷ phú. ProPublica cũng tính rằng từ năm 2006 đến 2018, tài sản của ông Bezos tăng $127 tỷ, trong khi ông đóng $1.4 tỷ thuế liên bang cá nhân. Theo cách tính của ProPublica, khoảng 1.1% trên phần gia tăng tài sản của ông.
Cuộc điều tra đó của ProPublica cũng cho biết tỷ phú Elon Musk không đóng thuế thu nhập liên bang vào năm 2018. Cơ quan này còn phát hiện rằng 25 người giàu nhất nước Mỹ chứng kiến tài sản tăng thêm $401 tỷ trong giai đoạn từ năm 2014 – 2018, trong khi họ đóng $13.6 tỷ thuế thu nhập liên bang.
Thuế của Tổng Thống Donald Trump cũng đã trở thành một “biểu tượng” trong cuộc tranh luận chưa bao giờ chấm dứt về thuế. Năm 2020, tờ The New York Times đưa tin ông Trump chỉ đóng $750 thuế thu nhập liên bang vào năm 2016, năm ông đắc cử tổng thống, và thêm $750 vào năm 2017, năm đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ nhất. Ông Trump bác bỏ bài báo, cáo buộc là “fake news.”
Đề nghị của tỷ phú Bezos xuất hiện trong lúc nhiều tiểu bang và một số nhà lập pháp liên bang đang tranh luận về việc đánh thuế trực tiếp hơn vào khối tài sản lớn. Ở California, đề xướng đánh thuế tỷ phú đã vấp phải phản đối mạnh từ một số cư dân giàu có và lãnh đạo doanh nghiệp, những người cảnh báo rằng chính sách này có thể đẩy vốn và các nhà sáng lập rời khỏi tiểu bang.
Nhưng không phải tỷ phú công nghệ nào cũng phản ứng giống nhau. Đó là trường hợp của tỷ phú Jensen Huang, nhà sáng lập, chủ tịch và CEO của Nvidia, gần đây đưa ra một thông điệp rất khác. Tờ Wall Street Journal trích dẫn phát biểu của ông Huang tại Stanford Graduate School of Business, kêu gọi các lãnh đạo doanh nghiệp đừng rời California.
“Hãy chuyển đến California, đừng rời đi,” ông Huang nói. “Đây là nơi có thuế cao nhất thế giới, nhưng không sao cả.” Trước đó, ông nói với Bloomberg rằng ông “hoàn toàn ổn” với thuế tỷ phú và nói: “Tôi thậm chí chưa từng nghĩ về chuyện đó.” Ông Huang lập luận rằng Nvidia ở lại Silicon Valley vì đó là nơi có nhân tài: “Ở đâu có nhân tài, chúng tôi có văn phòng ở đó.”
Câu hỏi sâu xa không phải là liệu y tá, tài xế hay công nhân kho hàng có nên được giảm gánh nặng thuế liên bang như đề nghị của tỷ phú Jeff Bezos hay không, mà là liệu nước Mỹ có sẵn sàng đánh thuế tài sản nghiêm túc như cách nước này đánh thuế tiền lương hay không. (K.L)
