Trúc Phương/Người Việt
Trong chưa đầy hai năm, hồ sơ tham nhũng nội các Trump chất như núi. Trưởng khối phe Dân Chủ tại Hạ Viện, ông Hakeem Jeffries, thề “sẽ buộc những kẻ gian trá phải chịu trách nhiệm” một khi tái chiếm Hạ Viện sau cuộc bầu cử giữa kỳ. Dân Biểu Jamie Raskin (Dân Chủ-Maryland) – người có thể trở thành chủ tịch Ủy Ban Tư Pháp Hạ Viện – nói rằng việc giám sát “tình trạng tham nhũng mang tính hệ thống” thời Trump là một nhiệm vụ “khổng lồ,” và có quá nhiều hồ sơ cần được khui lại, trong đó có hồ sơ Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth.
Financial Times tiết lộ gì?
Trong nội các Trump, không nhân vật nào “lấc cấc” bằng ông Pete Hegseth. Các ông nghị Cộng Hòa cũng “chịu không nổi” cung cách ngang ngược của đương sự. Đầu Tháng Chín, Thượng Nghị Sĩ Thom Tillis (Cộng Hòa-North Carolina) kêu gọi ông Trump sa thải Bộ Trưởng Hegseth. Gần hai tuần sau, Dân Biểu Thomas Massie (Cộng Hòa-Kentucky) đề nghị “lôi cổ” ông Hegseth ra sàn Hạ Viện để đàn hặc. Massie nói:
“Những vi phạm Hiến Pháp của Bộ Trưởng Hegseth không chỉ dừng lại ở cuộc chiến bất hợp pháp tại Iran. Ông ấy đang lạm quyền khi phớt lờ các nghị quyết Quốc Hội về quyền hạn chiến tranh, bắt cóc các nhà lãnh đạo nước ngoài và dọa trả đũa những người chỉ trích chính quyền Trump chỉ bởi họ thực thi quyền tự do ngôn luận. Nếu muốn giữ đúng lời thề ‘ủng hộ và bảo vệ Hiến Pháp Hoa Kỳ,’ Quốc Hội không được phép nhắm mắt làm ngơ trước những hành động vi hiến và bất hợp pháp của Bộ Trưởng Hegseth.”
Liên quan đến ông Hegseth, không chỉ là những vụ thanh trừng gây hỗn loạn Ngũ Giác Đài mà còn là nghi án “bán máu Iran để trục lợi” mà phe Dân Chủ có thể khui lại những ngày sắp tới. Tất cả bắt đầu từ bài báo gây sốc của Financial Times (FT) đăng ngày 30 Tháng Ba, (“Pete Hegseth’s broker looked to buy defence fund before Iran attack”).
Theo FT, ông Hegseth dính dáng một giao dịch nội gián, trong đó nhà môi giới đại diện cho ông, làm việc tại Morgan Stanley, có kế hoạch đầu tư hàng triệu đô vào các công ty quốc phòng lớn (trong đó có Lockheed Martin và Northrop Grumman) vào thời điểm cuộc chiến Iran sắp khai hỏa. Một cách dễ hiểu, phải có thông tin mật nội bộ người ta mới dám đánh một cú lớn khi bỏ ra hàng triệu đô vì biết chắc kiếm lời dễ dàng khi cổ phiếu các công ty quốc phòng tăng vọt lúc chiến tranh nổ ra. Bài báo điều tra của FT dẫn nguồn từ “ba người am hiểu vấn đề.”
Điều mà cả ba nguồn tin trên (được giấu tên vì sự an toàn cá nhân họ) cùng xác nhận là vài tuần trước ngày 28 Tháng Hai – thời điểm chiến dịch oanh tạc Iran bắt đầu, nhà môi giới của Hegseth tại Morgan Stanley đã liên hệ BlackRock với đề xuất đầu tư hàng triệu đô vào quỹ ETF chuyên về công nghiệp quốc phòng của BlackRock.
ETF (Exchange-Traded Fund) là loại quỹ đầu tư tập trung vào một lĩnh vực công nghiệp hoặc chỉ số cụ thể. Thay vì bán lẻ từng cổ phiếu hay trái phiếu, ETF gộp lại thành một công cụ tài chính duy nhất được giao dịch giống như cổ phiếu. Các công ty mà quỹ ETF của BlackRock đầu tư gồm RTX (công ty quốc phòng hình thành từ sự sáp nhập Raytheon Company và United Technologies); Lockheed Martin; Northrop Grumman; và Palantir. Cổ phiếu tất cả công ty quốc phòng trên đều tăng vọt vào đầu Tháng Ba, chỉ vài ngày sau khi bom đổ xuống Teheran.
Trả lời phỏng vấn FT, nguồn tin nội bộ Morgan Stanley cho biết, gói giao dịch của đại diện Hegseth có giá trị khoảng $9.4 triệu, trong đó có việc mua cổ phần trong quỹ ETF iShares U.S. Aerospace & Defense của BlackRock và cổ phần trực tiếp trong Lockheed Martin và Northrop Grumman. Nhà môi giới đại diện cho ông Hegseth là James Halvorsen. Nguồn của FT tiết lộ thêm, thông tin liên lạc điện tử nội bộ giữa ông Halvorsen và nhân viên Morgan Stanley có chứa “những tham chiếu rất cụ thể” đến các quyết định sắp tới của nhánh hành pháp. Một tin nhắn thậm chí đề cập việc “cửa sổ hành động sẽ mở vào giữa Tháng Giêng.” Đó có thể là thông tin ám chỉ lệnh ném bom Iran cùng với việc dàn quân đội Mỹ trên khắp Vùng Vịnh.
Dù thận trọng kết luận rằng “không có bằng chứng trực tiếp nào cho thấy ông Hegseth đích thân chỉ đạo hoặc thảo luận các giao dịch này” nhưng FT nói thêm, ba nguồn tin “gần gũi với văn phòng cá nhân của bộ trưởng” xác nhận rằng, ông Hegseth đã “liên lạc gần như hàng ngày” với ông James Halvorsen trong suốt thời gian được đề cập, liên quan cả các cuộc họp liên ngành tuyệt mật về chiến dịch tấn công Iran. FT trích lời một cựu quan chức cấp cao: “Mọi thứ về thời điểm, nội dung các tin nhắn và bản chất các khoản đầu tư đều cho thấy rõ rằng, có thông tin nội bộ về kế hoạch chiến tranh sắp tới… Đây không phải là phỏng đoán. Đây là những giao dịch có định hướng.”
Vụ “chơi lớn” của Bộ Trưởng Hegseth cuối cùng không thực hiện được. Không phải bởi ông Hegseth cảm thấy “cắn rứt” mà chỉ bởi quỹ ETF của BlackRock vốn không được phép nhận nguồn đầu tư từ khách hàng của Morgan Stanley. Dù vậy, sự việc cũng đã bại lộ. Bằng chứng là đề nghị đầu tư của nhà môi giới đại diện cho Hegseth (James Halvorsen) đã bị hệ thống nội bộ của BlackRock “đánh dấu cảnh báo.” Điều đó có nghĩa, dù chưa kiếm được đồng nào từ “máu Iran” nhưng rõ ràng Hegseth đã có kế hoạch cho một thương vụ kiếm chác từ cuộc chiến.
Tất nhiên ông Hegseth phủ nhận. Ngay sau khi bài báo FT xuất hiện, người phát ngôn Ngũ Giác Đài Sean Parnell viết trên X (Twitter): “Cáo buộc này hoàn toàn sai sự thật và bịa đặt. Cả Bộ Trưởng Hegseth lẫn bất kỳ đại diện nào của ông đều không liên hệ với BlackRock về bất kỳ khoản đầu tư nào như thế. Đây lại là một chiêu bôi nhọ thiếu trung thực và không có cơ sở, nhằm mục đích đánh lừa công chúng. Chúng tôi yêu cầu phải rút lại thông tin này ngay lập tức. Bộ Trưởng Hegseth và Bộ Chiến Tranh vẫn kiên định với cam kết tuân thủ các tiêu chuẩn đạo đức cao nhất cũng như chấp hành nghiêm ngặt mọi luật lệ và quy định hiện hành.”
Cần nói thêm, việc ông Hegseth có ý định kiếm chác có lẽ xuất phát từ tình trạng “bức xúc tài chính” của đương sự. Theo Forbes, tài sản ròng của ông Hegseth chỉ vào khoảng $3 triệu. Thời còn làm “nhà bình luận” cho Fox News, ông Hegseth được trả đến $4.6 triệu trong chưa đầy ba năm – theo hồ sơ tài chính công khai. Năm 2022, vợ chồng ông Hegseth mua căn nhà trị giá $3.2 triệu ở Tennessee với khoản trả góp hàng tháng lên tới hơn $19,000. Ngoài ra, ông Hegseth hiện vẫn phải chu cấp cho hai bà vợ cũ. Tờ The New Republic viết: “Có lẽ vụ việc bị cáo buộc âm mưu giao dịch nội gián là nỗ lực tuyệt vọng cuối cùng của một người đang chật vật xoay xở tài chính.”
Trump sẽ tống cổ Hegseth?
Trở lại với ông Pete Hegseth. Liệu có khả năng Tổng Thống Trump tống khứ đương sự sau cuộc bầu cử giữa kỳ? Điều đó có thể xảy ra. Năm 2006, khi Dân Chủ tái chiếm Quốc Hội, Tổng Thống George W. Bush lập tức sa thải Bộ Trưởng Quốc Phòng Donald H. Rumsfeld ngay ngày hôm sau. Vào thời điểm bầu cử giữa kỳ 2006, chỉ số tín nhiệm của ông Bush đang ở mức thê thảm, bởi hậu quả từ cuộc chiến Iraq. Lần đó, Dân Chủ dễ dàng giành lại quyền kiểm soát Hạ Viện lẫn Thượng Viện sau 12 năm nằm ở thế thiểu số tại Hạ Viện. Sau chiến thắng trên, bà Nancy Pelosi trở thành nữ chủ tịch Hạ Viện đầu tiên trong lịch sử Mỹ.
Bối cảnh hiện tại gần tương tự. Một thất bại nghiêm trọng trong bầu cử giữa kỳ thường khiến tổng thống đương nhiệm chọn một tốt thí để làm dịu dư luận, bằng cách thay đổi nhân sự trong nội các. Không có ai “lý tưởng” bằng ông Pete Hegseth. Sự ồn ào lấn át của ông Hegseth trước cả ông Trump có thể là điều khiến ông Trump có thể thấy khó chịu, dù ông Hegseth chưa bao giờ dám “hỗn” với tổng thống.
Trên bề mặt, ông Hegseth vẫn được ông Trump ưu ái, ít nhất thời điểm này. Vài ngày qua, ông Hegseth liên tục công bố những chương trình lớn: thành lập Autonomous Warfare Command, cắt khoảng 20% số tướng lãnh cấp cao, lập Office of Religious Affairs và đưa hai ông Elon Musk, Palmer Luckey vào dự án nghiên cứu tương lai chiến tranh.
Dù thế nào, lời ra tiếng vào ở hành lang chính trị lẫn sự bực dọc của không ít nghị viên Cộng Hòa ở cả hai viện về ông Hegseth sẽ là điều mà ông Trump có thể cân nhắc. Điều nực cười là ông Hegseth, cũng như nhiều viên chức trong nội các Trump, luôn hành xử như thể họ có thể ngồi trên chiếc ghế quyền lực trọn đời, và bằng việc trung thành với ông Trump thì họ được bảo vệ mãi mãi. Với ông Trump, không có điều gì có giá trị vĩnh viễn. Mọi thứ đều có “hạn mức sử dụng.” Bà Pam Bondi bị ông Trump “ném ra ngoài đường” một cách thẳng tay khi ông thấy điều đó tốt hơn cho hình ảnh nội các của ông – là một ví dụ. [dt]
