HÀ NỘI (NV) .- Ông Lê Hồng Anh, Ủy viên Bộ Chính trị của Đảng CSVN vừa được Tổng Bí thư Đảng cử làm đặc phái viên sang Trung Quốc để “xoa dịu” sự căng thẳng trong quan hệ Việt – Trung.
Một cơ sở sản xuất ngoại quốc ở tỉnh Bình Dương bị người biểu tình bạo động đốt phá hôm 13/5/2014 do phẫn nộ vì Trung Quốc đem giàn khoan xâm phạm đặc quyền kinh tế của Việt Nam. (Hình: STR/AFP/Getty Images)
Theo Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hà Nội, chuyến thăm Trung Quốc của ông Lê Hồng Anh sẽ diễn ra trong hai ngày 26 và 27 tháng 8, “theo lời mời của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc”. Sau khi Trung Quốc đưa giàn khoan 981 đến quần đảo Hoàng Sa thăm dò dầu khí hồi đầu tháng 5 vừa qua, quan hệ Việt – Trung càng lúc càng căng thẳng.
Không những ngưng thề nguyền gìn giữ “16 chữ vàng” (láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai) và “tinh thần 4 tốt” (láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt), tán tụng việc “có chung ý thức hệ” với Trung Quốc, giới lãnh đạo CSVN không ngừng tố cáo, lên án Trung Quốc trước cộng đồng quốc tế.
Vài tháng qua, Việt Nam vừa hối hả đẩy mạnh việc thắt chặt quan hệ với một số quốc gia ASEAN cũng đang đối đầu với Trung Quốc vì có tranh chấp chủ quyền như Philippines, Malaysia, Nhật, Ấn, vừa tìm mọi cách để xích lại gần hơn với Hoa Kỳ. Số lượng và mức độ chỉ trích Trung Quốc của Việt Nam hiện tỷ lệ thuận với sự tiến triển của việc tìm kiếm – thắt chặt quan hệ với những đồng minh mới.
Hồi trung tuần tháng này, lần đầu tiên khi trò chuyện với báo giới ngoại quốc, một Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng CSVN đề cập đến mong muốn hợp tác với các quốc gia khác nhằm đối phó với Trung Quốc.
Ông Lê Hồng Anh. (Hình: TTXVN)
Ông Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên của Ban Chấp hành Trung ương Đảng CSVN, đồng thời đang là Chủ tịch Viện Hàn Lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, công khai bày tỏ hy vọng ba quốc gia Việt Nam, Ấn Độ và Nhật sẽ hợp tác chặt chẽ hơn trong những vấn đề có liên quan tới Trung Quốc.
Theo tờ Press Trust of India, ông Thắng nhấn mạnh, sự hợp tác chặt chẽ giữa Việt – Ấn – Nhật trong những vấn đề có liên quan tới Trung Quốc là hết sức cần thiết để duy trì sự cân bằng chiến lược của cả khu vực.
Ông Thắng giải thích thêm rằng, vì cả Việt Nam, Ấn Độ và Nhật đều phải đối phó với các yêu sách của Trung Quốc về chủ quyền nên việc chia sẻ kinh nghiệm là hết sức cần thiết. Tuy nhiên khi được hỏi rằng, Việt – Ấn – Nhật có nên kết thành một khối để cùng chống lại Trung Quốc hay không thì ông Thắng cho rằng, không nên làm như thế bởi việc thành lập một khối nhằm chống lại quốc gia nào đó có thể dẫn tới xung đột.
Sau đó ít ngày, tại cuộc họp báo định kỳ diễn ra hôm 21 tháng 8, ông Lê Hải Bình, Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Việt Nam đã chỉ trích Trung Quốc tấn công ngư dân và tập trận ở vịnh Bắc bộ. Đó dường như là lần đầu tiên, trong cùng một lúc, Việt Nam chỉ trích một chuỗi các hành động của Trung Quốc. Điều chưa từng có tiền lệ kể từ năm 1990, sau khi Việt Nam và Trung Quốc “bình thường hóa quan hệ”.
Từ tháng 5 đến nay, sau khi quan hệ Việt – Trung chuyển từ “hữu nghị” sang “đối đầu”, một viên chức cao cấp của Trung Quốc là ông Dương Khiết Trì đã từng tới Việt Nam. Hồi trung tuần tháng 6, khi loan báo sự kiện nhân vật vừa là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung quốc, vừa là Ủy viên phụ trách đối ngoại của Quốc vụ Viện Trung Quốc, đến thăm Việt Nam, Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh, chuyến thăm Việt Nam của ông Dương Khiết Trì chỉ vì có hội đàm thường niên của “Ủy ban chỉ đạo hợp tác Trung – Việt”, mà ông Trì là “đồng Chủ tịch”.
Vào thời điểm đó, giọng điệu của Trung Quốc vẫn hết sức trịch thượng. Bà Hoa Xuân Oánh, Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, tuyên bố, Trung Quốc mong muốn Việt Nam nghĩ tới đại cục, hướng về lợi ích chung và lâu dài, thỏa hiệp với Trung Quốc để tìm một giải pháp phù hợp cho tình hình hiện thời.
Chuyến thăm Việt Nam của ông Trì bị coi là thất bại. Lần này, khi thông tin về chuyến thăm Trung Quốc của ông Lê Hồng Anh, ông Lê Hải Bình, Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Việt Nam nhấn mạnh yếu tố đây là chuyến thăm “theo lời mời của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc” với mục tiêu là “trao đổi với lãnh đạo Trung Quốc về các biện pháp làm dịu tình hình, không để tái diễn các vụ việc căng thẳng như vừa qua, đồng thời thúc đẩy quan hệ hai Đảng, hai nước phát triển lành mạnh, ổn định lâu dài, đáp ứng nguyện vọng và lợi ích của nhân dân hai nước Việt Nam – Trung Quốc”.
Trước khi ông Lê Hồng Anh lên đường, Bộ Ngoại giao Việt Nam phát hành một thông báo, theo đó, Việt Nam “lấy làm tiếc về những việc đã xảy ra đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, bao gồm cả doanh nghiệp và công nhân Trung Quốc trong đợt bạo động xảy ra hồi tháng 5 vừa qua”.
“Lấy làm buồn về việc một số công nhân Trung Quốc bị thiệt mạng, bị thương”. Bộ Ngoại giao Việt Nam còn hứa “sẽ có hình thức hỗ trợ nhân đạo đối với công nhân Trung Quốc bị nạn” và sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp hỗ trợ đối với các doanh nghiệp bị thiệt hại để những doanh nghiệp này hoạt động bình thường trở lại.
Ngay sau đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc có thông cáo hoan nghênh thông cáo vừa kể. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố: “Trung Quốc ghi nhận công tác và thái độ của phía Việt Nam, hy vọng rằng phía Việt Nam sẽ thực hiện nghiêm chỉnh các biện pháp phù hợp”. (G.Đ)
