KIEV, Ukraine (TH) – Hôm Thứ Sáu, thỏa hiệp đình chiến ở Ukraine được ký kết giữa chính quyền Ukraine và phe ly khai nổi dậy, tạm thời chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 5 tháng ở các tỉnh miền Đông.
Quân đội Ukraine tuần tiễu ở vùng gần biên giới Donetsk và Luhansk trước giờ ngưng bắn hôm Thứ Sáu. (Hình: Anatolii Stepanov/AFP/Getty Images)
Thỏa hiệp đạt được qua cuộc thương lượng tại Misnk, thủ đô Belarus, với trung gian dàn xếp của Tổ Chức An Ninh và Hợp Tác Âu Châu – OSCE.
Theo thỏa thuận, quân đội và dân binh hai bên ngừng bắn từ 15 giờ quốc tế ngày 5 tháng 9, sau đó có trao trả tù binh. Các quan sát viên quốc tế sẽ giám sát sự tuân hành thỏa hiệp. Tuy nhiên hãy còn nhiều vấn đề kỹ thuật chưa được giải quyết, như giải giới các nhóm dân quân của cả hai phía, việc rút Ukraine như thế nào…
Vì vậy có những hoài nghi về giá trị lâu dài của thỏa hiệp hòa bình sau 5 tháng nội chiến đẫm máu khiến 2,600 người thiệt mạng và 1 triệu dân chúng phải di tản. Thỏa hiệp cũng chưa đề ra được một giải pháp chính trị, phe ly khai tuyên bố sẽ cương quyết đòi hỏi được quyền tự trị trong khi chính phủ Ukraine cam kết bảo vệ chủ quyền và sự toàn vẹn lãnh thổ.
Chấp thuận ký kết thỏa hiệp chứng tỏ sự thất bại của chính quyền Kiev, đã không thể làm được gì hơn mặc dầu có sự hỗ trợ mạnh mẽ của Hoa Kỳ và Liên Âu. Tổng Thống Petro Poroshenko trước đây nguyện không bao giờ thương lượng với “khủng bố.” Bây giờ ông giải thích rằng tổn thất nhân mạng nặng nề cho dân chúng là điều cần phải khẩn cấp kết thúc.
Đó không phải là chủ trương khi chính quyền Ukraine cương quyết mở chiến dịch quân sự để trấn áp phe nổi dậy ở miền Đông, sử dụng chiến xa, trọng pháo và máy bay chiến đấu oanh kích không ngại ngùng vào những khu dân cư do quân nổi dậy chiếm giữ. Chiến dịch quân sự đã gần thành công sau khi quân nổi dậy bị bao vây và chỉ còn cố thủ được ở một số khu vực nhỏ tại Doneskb và Lugansk.
Nhưng trong vòng một tuần gần đây, phe ly khai đảo ngược tình thế, quân đội Ukraine phải rút lui khỏi một số tỉnh, và cảng Mariupol, thành phố lớn nhất miền Nam với 400,000 dân cư, rơi vào tay quân nổi dậy có sự hỗ trợ trực tiếp của Nga.
Tổng Thống Obama tuyên bố tại hội nghị thượng đỉnh NATO rằng những biện pháp trừng phạt khiến Nga phải đồng ý đi đến thỏa hiệp ngừng chiến ở Ukraine. Tuy nhiên các quan sát viên nghi ngờ lập luận ấy. Mặc dầu luôn luôn phủ nhận sự trợ giúp cho quân ly khai, Tổng Thống Putin tiếp tục can thiệp một cách có hiệu quả vì hiểu NATO tránh sử dụng vũ lực.
Lịch sử sẽ làm sáng tỏ nhiều chuyện nhưng ít nhất cho đến lúc này, Tổng Thống Putin là người thắng cuộc trong vụ khủng hoảng. Nga vẫn duy trì được những ảnh hưởng ở Ukraine chưa có gì mất mát cụ thể, và tương lai Ukraine hãy còn là một ẩn số. (HC)
