PHILIPPINES – Philippines đã chính thức trình bày lập trường trước Tòa án Trọng tài về Luật Biển của Liên Hiệp Quốc, nhằm thuyết phục cơ quan này bác bỏ yêu sách về chủ quyền của Trung Quốc tại biển Ðông.
Hồi tháng 3 năm 2013, Philippines chính thức kiện Trung Quốc tại Tòa Trọng tài về Luật Biển, sau khi Trung Quốc đòi chủ quyền khoảng 80% diện tích biển Ðông, theo một đường gồm chín đoạn do Trung Quốc tự vạch ra.
Trong một cuộc phỏng vấn với AFP, tổng thống Philippines, ông Benigno Aquino chỉ vào bản đồ chín khúc do Trung Quốc tự vẽ ra để đòi chủ quyền 80% diện tích Biển Ðông. (Hình: Ted Aljibe/AFP/Getty Images)
Philippines cho rằng, đường chín đoạn do Trung Quốc tự vạch ra để đòi chủ quyền là trái với Công ước về Luật Biển nên cần được xác định là vô giá trị.
Tháng 12 năm ngoái, trong thông cáo về “Thủ tục trọng tài giữa Cộng Hòa Philippines và Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa,” Tòa Trọng tài về Luật Biển nhấn mạnh, ngày 16 tháng 3 năm 2015 là hạn chót để Philippines cung cấp thêm luận chứng, chứng cứ. Ðồng thời, yêu cầu Trung Quốc gửi phản biện đối với các luận điểm mới của Philippines cho tòa trước ngày 16 tháng 6 năm 2015.
Lúc đó, Tòa Trọng tài về Luật Biển không thèm bận tâm đến việc Trung Quốc tuyên bố tòa này vô năng và từng từ chối nộp phản biện theo yêu cầu của Tòa. Yêu cầu lần đầu của Tòa Trọng tài về Luật Biển đối với Trung Quốc đã hết hạn hôm 15 tháng 12 năm ngoái.
Thông cáo vừa kể cũng xác nhận, Tòa Trọng tài về Luật Biển sẽ xem xét thư bày tỏ lập trường của Việt Nam về vụ Philippines kiện yêu sách sách chủ quyền của Trung Quốc tại biển Ðông.
Trong khi Trung Quốc tuyên bố Tòa Trọng tài về Luật Biển vô năng để phân xử yêu cầu của Philippines thì cuối năm ngoái, ở thư bày tỏ lập trường gửi Tòa Trọng tài về Luật Biển, Việt Nam xác định Tòa này có đầy đủ quyền hạn để phân xử vụ Philippines kiện Trung Quốc.
Tuy Việt Nam không nộp đơn kiện yêu sách chủ quyền của Trung Quốc như Philippines nhưng việc gửi thư bày tỏ lập trường cho Tòa Trọng tài về Luật Biển được xem như một cách hậu thuẫn cho Philippines.
Cũng vì vậy, ngay sau đó, Bộ Ngoại Giao Philippines nhận định “lập trường của Việt Nam thúc đẩy pháp quyền và giúp tìm kiếm giải pháp hòa bình, không bạo lực tại biển Ðông dựa trên các qui định của luật pháp quốc tế.”
Cũng cần nói thêm là đến nay, Trung Quốc vẫn tỏ ra không nhân nhượng cả Tòa Trọng tài về Luật Biển lẫn Philippines và Việt Nam.
Ngoài việc khẳng định Tòa Trọng tài về Luật Biển vô năng, Bộ Ngoại Giao Trung Quốc còn nhấn mạnh, vụ Philippines kiện Trung Quốc chỉ nhằm gây áp lực chính trị lên Trung Quốc, cản trở quyền hợp pháp của Trung Quốc ở biển Ðông, song Philippines sẽ không thay đổi được lịch sử và thực tế về chủ quyền của Trung Quốc trên các quần đảo ở biển Ðông cũng như các vùng biển lân cận. Vụ kiện cũng sẽ không thể làm lung lay quyết tâm cũng như chính sách của Trung Quốc đối với lợi ích và việc giải quyết tranh chấp ở biển Ðông.
Bộ Ngoại Giao Trung Quốc cũng liên tục nhấn mạnh, Trung Quốc không bao giờ chấp nhận việc Việt Nam đòi chủ quyền tại các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Ðồng thời kêu gọi Việt Nam tôn trọng chủ quyền lãnh thổ, chủ quyền biển của Trung Quốc và giải quyết các bất đồng trên cơ sở bằng chứng lịch sử và luật pháp quốc tế nhằm cùng gìn giữ hòa bình và ổn định tại biển Ðông. Thậm chí sau đó, Ngoại trưởng Trung Quốc còn tuyên bố biển Ðông là “nhà” và là “sân riêng” của Trung Quốc.
Ðầu tuần này, ông Triệu Giám Hoa, đại sứ Trung Quốc tại Philippines, tiếp tục khuyến cáo là các tranh chấp lãnh thổ nên được giải quyết bằng những cuộc đàm phán song phương.
Người ta dự đoán, phán quyết vụ Philippines kiện Trung Quốc sẽ được công bố vào cuối năm nay. Tuy không có cơ chế để cưỡng ép các bên có liên quan thực thi phán quyết của Tòa án Trọng tài về Luật Biển, song theo các chuyên gia, nếu phán quyết của Tòa có lợi cho Philippines, điều đó sẽ khuyến khích các quốc gia đang có tranh chấp với Trung Quốc về chủ quyền trên biển, tiếp tục kiện Trung Quốc. (G.Ð)
