Nguyễn Văn Khanh
Cục diện trận chiến đã thay đổi. Trận chiến đây là trận chiến chính trị giữa 3 ứng cử viên Dân Chủ đang dự cuộc đua tranh chức tổng thống 2016 gồm bà Hillary Clinton với ông Bernie Sanders và ông Martin O’Malley.
Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders bắt tay một cư dân Lebanon, New Hampshire, trong lúc tham dự diễn hành ngày Cựu Chiến Binh hôm 11 Tháng Mười Một. (Hình: Darren McCollester/Getty Images)
Hai mươi bốn giờ trước khi cuộc tranh luận thứ nhì diễn ra ở Des Moines, Iowa, những cuộc thăm dò thực hiện cấp toàn quốc và ngay tại tiểu bang này đều có chung một kết quả: dẫn đầu vẫn là bà Cựu Ngoại Trưởng Hillary Clinton, về nhì là ông Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders của tiểu bang Vermont, đứng cuối bảng là ông Cựu Thống Đốc Martin O’Malley của tiểu bang Maryland. Những cuộc thăm dò này còn cho thấy bà Clinton đang trên đường trở thành ứng cử viên đại diện cho đảng với tỷ lệ phiếu cử tri nói dành cho bà cao hơn số phiếu ủng hộ ông Sanders tới 21.6%, và người đang cầm đèn đỏ là ông O’Malley hầu như không có hy vọng thành công.
Những con số được công bố cho thấy ông Bernie Sander cũng đang gặp khó khăn. Sau những thành công hồi tháng Tám và tháng Chín vừa qua, số người ủng hộ lẫn sự chú ý của cử tri dành cho ông đứng khựng lại, các cuộc tiếp xúc giữa ông và cử tri không tạo được sôi nổi như trước. Ngay chính ông Tim Malloy, Phụ Tá Giám Đốc Viện Thăm Dò của Đại Học Quinnipiac cũng xác nhận điều này, cho rằng ông nghị sĩ của tiểu bang Vermont “đang phải lội ngược dòng”, kèm theo nhận xét nếu muốn thành công, ông Sanders “phải cho cử tri thấy những điểm thật nổi bật để họ chú ý tới ông, đừng để họ dồn tất cả chú ý cho bà Clinton”.
Đó cũng là điều chính ông Bernie Sanders cũng trông thấy. Ngay sau cuộc tranh luận đầu tiên ở Las Vegas, Neveda hôm 13 tháng Mười vừa qua, ông và dàn tham mưu tranh cử nhìn nhận “vẫn chưa cho cử tri thấy sự khác biệt giữa ông và bà Clinton, chưa cho cử tri biết lý do tại sao nên chọn ông thay vì chọn bà Clinton”. Mới đây khi trả lời phỏng vấn của nhật báo Burlington Free Press (xuât bản ở Vermont) ông có nhắc đến điều này, cho hay “quan điểm của tôi và quan điểm của bà Clinton khác nhau rất nhiều, đó là điều cử tri Dân Chủ cần biết và tôi sẽ trình bày thật rõ cho họ biết”.
Trong email gửi cho giới truyền thông, ông cố vấn chính trị Tad Devine nói rõ hơn “Thượng Nghị Sĩ Sanders sẽ trinh bày cho cử tri thấy ông là người không chấp nhận cho giới đầu tư chứng khoán và tài chánh Wall Street được hưởng nhiều quyền lợi như hiện giờ, ông cũng là người sẽ giải thích cặn kẽ lý do tại sao phải sửa đổi lại hệ thống quyên góp tiền tranh cử, và quan trọng nhất là cho cử tri biết chính sách về mội trường và mậu dịch mà bà Clinton đang dùng làm mục tiêu tranh cử là những chính sách ông Sanders đã cổ võ nhiều năm trước đây”. Ông Devine còn báo trước trong cuộc tranh luận ở Des Moines, “Thượng Nghị Sĩ Sanders sẽ cho cử tri thấy kế hoạch cải tổ di trú, cải tổ tư pháp, chính sách giáo dục, y tế, ông muốn thực hiện là những chính sách hợp lý hơn, hữu hiệu hơn, ít tốn kém hơn chính sách của bà Clinton”.
Phía bà Clinton không nao núng. Theo lời bà phát ngôn viên Christina Reynolds, cuộc tranh luận “là cơ hội để bà Clinton trình bày với cử tri những phương cách hay nhất để giúp nước Mỹ vượt qua những khó khăn, giúp người dân Hoa Kỳ an tâm, không phải thức giấc nửa đêm, băn khoăn chẳng biết tương lai của chính họ và gia đình họ sẽ ra sao”. Những chính sách đó “dựa vào kinh nghiệm mà tất cả các ứng cử viên Dân Chủ lẫn Cộng Hòa chẳng ai có”.
Những điều nên biết về cuộc tranh luận
-Ngày giờ: 6 giờ chiều (giờ miền Đông) Thứ Bảy, 14 Tháng Mười Một
-Địa điểm: Hội trường Đại Học Drake University, Des Moines, Iowa
-Trực tiếp truyền hình: CBS
-Điều khiển chương trình: nhà báo John Dickerson (Face the Nation), Nancy Cordes (CBS News), Kevin Cooney (KCCI), và Kathie Obradovich (The Register)
1-Muốn thành công, Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders phải tấn công đối thủ Hillary Clinton, trong khi bà Clinton phải khéo léo tìm cách chống đỡ, tránh mọi sơ hở để tiếp tục giữ vị trí đầu bảng đồng thời để sau này lôi kéo được những người đang ủng hộ ông Sanders.
2-Cả bà Clinton lẫn ông Sanders thường nói đến tình hình kinh tế quốc gia, nhưng sự khác biệt rõ nhất của họ là vấn đề an ninh quốc phòng. Lúc còn giữa vai trò ngoại trưởng, bà Clinton đề nghị Tổng Thống Barack Obama sử dụng giải pháp quân sự để giải quyết Syria và Lybia, lúc còn làm nghị sĩ, bà bỏ phiếu ủng hộ cuộc chiến Iraq (sau đó nhìn nhận đây là sai lầm). Thời chiến tranh Việt Nam, ông Sanders nộp đơn xin hoãn dịch, lấy lý do lương tâm không cho phép ông cầm súng. Bà Clinton có thể dùng điều này để nhắc nhở cử tri đối thủ Sanders không xứng đáng đảm trách vai trò tổng tư lệnh quân đội, ông Sanders cũng chẳng ngần ngại nhắc nhở cử tri bà Clinton là người sẽ đưa nước Mỹ vào những cuộc chiến khác.
3-Trong quá khứ, bà Clinton lên tiếng chỉ trích ứng cử viên Jeb Bush lúc ông Cựu Thống Đốc Florida được xem là nhân vật sáng giá nhất của đảng Cộng Hòa. Tình thế bây giờ đã đổi khác: hai ông Donald Trump và Ben Carson đang dẫn đầu, hai ông Marco Rubio và Ted Cruz là những ứng cử viên đang được chú ý đến. Trong số những nhân vật vừa nêu, bà Clinton và dàn tham mưu nghĩ ai là người sẽ đại diện đảng Cộng Hòa tranh chức tổng thống? Liệu đó có phải là người bà nhắc tới -và nhắm tới- trong cuộc tranh luận không?
4-Cuộc tranh luận tối nay (Tthứ Bảy 14 tháng Mười Một 2015) có phải là cuộc tranh luận cuối cùng có sự hiện diện của ông Martin O’Malley không? Với số phiếu ủng hộ không quá 5%, ông Cựu Thống Đốc tiểu bang Maryland không có cơ hội để chiến thắng, đồng thời đến giờ chưa ai nghĩ ông sẽ nằm trong danh sách được mời đứng phó.
