Nhất Anh/ Người Việt (tổng hợp)
WESTMINSTER, California (NV)- Đối với bạn, trí thông minh hay sự cầu tiến đóng vai trò quan trọng hơn trong bước đường đến thành công?
Một số người thường nghĩ rằng, những người sinh ra có trí thông minh bẩm sinh sẽ dễ dàng đạt được thành công hơn những người còn lại. Tuy nhiên, theo nghiên cứu của nhà tâm lý học người Mỹ Carol Dweck, không phải trí tuệ mới đóng vai trò quan trọng trong việc gây dựng thành công mà chính thái độ, tư duy và sự cầu tiến mới làm nên “lịch sử”.
Các nghiên cứu nhiều năm của bà Carol Dweck cho thấy rằng chính sự suy nghĩ quyết định làm nên thành tích của bạn. Tư duy, theo bà Carol, được chia làm hai xu hướng chính: ổn định và cầu tiến.
Thái độ tích cực và tư duy cầu tiến chính là chìa khóa mở cửa thành công trong cuộc sống. (Hình minh họa: Hugh Gentry/Ironman/ Getty Images)
Tư duy ổn định và tư duy cầu tiến
Đối với những người có tư duy ổn định, họ tin rằng tính cách, trí thông minh, năng lực bản thân hay khả năng sáng tạo là điều không thể thay đổi. Và nếu như có gặp thử thách, khó khăn thì chỉ có những người thông minh mới có thể giải quyết được vấn đề. Với lối suy nghĩ như vậy, bản thân những người có tư duy ổn định, khi gặp phải thách thức trong cuộc sống, nếu như chúng vượt quá khả năng của họ, họ sẽ cảm thấy chán nản, tuyệt vọng và bỏ cuộc.
Đối với những người có tư duy cầu tiến, họ nhìn nhận rằng gặp phải thất bại không phải là bằng chứng của việc không thông minh, mà chính là cơ hội để họ thể hiện hết khả năng cố gắng của mình. Khi gặp khó khăn, họ sẽ đương đầu và tìm ra cách giải quyết tốt nhất.
“Thái độ và tư duy nhìn nhận sự việc chính là mấu chốt cho sự thành công,” các nghiên cứu kéo dài hơn ba thập niên của nhà tâm lý học Carol kết luận. Nếu bạn nghĩ tài năng của bạn có thể được phát huy bằng cách cố gắng chăm chỉ, bạn sẽ có nhiều khả năng thúc đẩy nó đạt được kết quả. Ngược lại, nếu bạn nghĩ rằng tài năng là bẩm sinh, bạn sẽ đổ thừa cho hoàn cảnh và chấp nhận nó.
Đã có rất nhiều thí nghiệm và nghiên cứu được tiến hành để kiểm chứng mức độ tư duy ảnh hưởng đến sự thành công. Một trong số đó là cuộc nghiên cứu về một nhóm học sinh trường tiểu học được nhà trường xếp vào loại “bất lực”. Với những đứa trẻ như vậy, bà Carol nhận ra rằng, nếu như chúng được giao bài tập toán khó, chúng sẽ không giải được và cũng không màng suy nghĩ cách giải quyết như thế nào.
Thông qua hàng loạt các bài tập, bà Carol và cộng sự của mình huấn luyện, động viên một nửa trong nhóm học sinh đó tìm ra lỗi sai và chủ động suy nghĩ, động não nhiều hơn. Nửa nhóm trẻ này học cách đối diện với khó khăn và tìm cách tìm ra hướng giải quyết. Nửa nhóm còn lại, khi không được huấn luyện, bọn trẻ không có cải thiện, mà ngược lại còn dễ dàng từ bỏ suy nghĩ và chấp nhận mình thất bại.
Ngoài ra, trong cuộc nghiên cứu về các sinh viên y khoa đã từng bị điểm thấp trong kỳ thi trước đối diện và làm bài như thế nào trong kỳ thi sắp tới, bà Carol nhận ra rằng, với các sinh viên có thái độ lười nhác, mất hứng trong việc học hành và không thể vượt qua được sự thất vọng trong kỳ thi trước, họ sẽ tiếp tục không thể làm bài tốt trong kỳ thi sau. Họ sẽ có xu hướng dễ dàng bỏ cuộc khi gặp phải thử thách, khó khăn trong cuộc sống.
Trái lại, với các sinh viên có thái độ tích cực, cầu tiến, họ chủ động chăm chỉ, tìm cách học sao có hiệu quả hơn và tự động viên, tăng động lực cho chính bản thân mình. Chính sự nỗ lực này làm cho các sinh viên này có kết quả tốt hơn trong kỳ thi kế tiếp. Điều này chứng tỏ rằng, những sinh viên này cải thiện năng lực của mình và hoàn thiện bản thân của mình hơn.
Với những người sinh ra là “thần đồng” có tài năng bẩm sinh, dĩ nhiên họ sẽ có nhiều thuận lợi hơn và dễ dàng thành công hơn. Tuy nhiên, chỉ có tài năng bẩm sinh thôi thì không đủ, mà quan trọng là những người thông minh đó phải duy trì thái độ tích cực và cố gắng của mình. Trong cuốn sách “Gifted Children” của bà Ellen Winner- giáo sư môn tâm lý học ở trường Boston College và là nhà nghiên cứu cấp cao tại đại học Harvard Graduate School of Education- thì có rất nhiều nghiên cứu cho thấy một số thần đồng luôn cảm thấy chán nản vì cô độc trước khả năng của mình. Họ từ từ tự hạ thấp bản thân của mình và dần dần trở thành người bình thường, thậm chí còn có thể giảm khả năng giải quyết vấn đề so với người bình thường khác.
Làm thế nào để có tư duy, thái độ cầu tiến?
Người có tư duy ổn định sẽ từ từ có tư duy cầu tiến nếu như họ biết luyện tập và thay đổi cách suy nghĩ của mình. Nếu như bạn muốn thay đổi cuộc sống của mình theo hướng tích cực hơn, bạn sẽ thấy thành công sẽ đến với mình sau khi trải qua nhiều gian khó, thử thách.
Thứ nhất, bạn phải duy trì sự đam mê của mình. Theo bà Carol, thông thường, con người sẽ làm tốt công việc của mình nếu như họ có đam mê và lòng nhiệt huyết.
Thứ hai, nếu như bạn gặp thất bại, đừng đắm chìm trong buồn chán và tuyệt vọng. Thất bại là bài học lớn để bạn nhìn lại chính mình, rút ra cái sai và nhìn ra mặt tốt của vấn đề. Những người có ý chí, suy nghĩ tích cực biết rằng, nếu muốn thành công, họ sẵn sàng đối mặt với thất bại và làm lại từ đầu tốt hơn trước đó.
Thứ ba, những người thành công sẽ không ngồi yên một chỗ và đợi cơ hội đến với mình. Họ là những người chủ động đi tìm cơ hội và tập trung cho kế hoạch của mình. Ngoài ra, họ sẽ không bao giờ phàn nàn hay tỏ ra chán nản nếu như sự việc đến không như mong muốn của họ, vì họ biết rằng, cơ hội khác sẽ đến nếu như họ cố gắng.
Cuối cùng, đừng bao giờ đặt ra giới hạn cho chính bản thân mình vì tự đặt giới hạn tức là tự đặt mình vào thế bị động. Thành công sẽ không đến nếu như bạn không có nỗ lực, và bạn sẽ không biết được khả năng hết sức của mình như thế nào nếu như không vượt qua giới hạn.
