LITTLE SAIGON (NV) – Thứ Ba, 15 Tháng Ba, sẽ là ngày tranh đấu quyết liệt của 4 ứng cử viên Cộng Hòa và 2 ứng cử viên Dân Chủ mặc dầu chỉ có bầu cử ở 5 tiểu bang. Lý do: 5 tiểu bang này mang tính quyết định cho con đường đi đến tổng tuyển cử.
Phía Cộng Hòa còn có thêm một caucus ở lãnh thổ hải ngoại Northern Mariana Islands với 9 đại biểu, và tổng cộng trong ngày này 367 đại biểu sẽ được phân phối.
Ứng cử viên Donald Trump, đang dẫn đầu phía Cộng Hòa. (Hình: AP Photo/John Locher)
Một yếu tố đặc biệt quan trọng là, lần đầu tiên thể thức “winner-take-all” được áp dụng, có nghĩa là chỉ một người thắng chiếm hết đại biểu.
Florida, Ohio, Missouri theo thể thức chỉ một người thắng lấy hết đại biểu ở tiểu bang, nghĩa là 99 ở Florida, 66 ở Ohio, 52 ở Missouri. Lãnh thổ hải ngoại Northern Mariana cũng theo thể thức ấy. Nhưng North Carolina dùng thể thức chia theo tỷ lệ. Illinois không hoàn toàn là thể thức winner-take-all mà là hỗn hợp, thắng toàn tiểu bang mới chỉ lấy được 15 đại biểu khoáng đại (at large) còn lại 54 đại biểu địa hạt (tiểu bang này có 18 địa hạt dân biểu liên bang), phải thắng từng địa hạt mới chiếm được 3 đại biểu ở đó.
Thể thức winner-take-all có lợi cho ứng cử viên mạnh nhất và trong tình hình năm nay, đó là Donald Trump. Dù Florida là tiểu bang của Marco Rubio và Ohio là tiểu bang của Kasich, sự chia phiếu của những cử tri chống Trump cho ba người khiến Trump dễ dàng trở nên người có phiếu cao nhất. Cho đến nay chưa ai có thể hiểu nếu đảng Cộng Hòa vẫn cương quyết chống Trump và nếu kết quả trong ngày 15 tháng Ba ngược hẳn với mong đợi, thì phương cách duy nhất còn lại là “brokered convention” – đại hội môi giới – có được vân dụng hay không.
Phía Dân Chủ tổng cộng có 793 đai biểu ở 4 tiểu bang nhưng 91 thuộc thành phần siêu đại biểu (unpledged delegate), hoặc đại biểu cam kết được đảng chỉ định (gọi là pledged PLEO, lãnh đạo đảng và viên chức dân cử có cam kết), nên sẽ chỉ có 701 được quyết định qua bầu cử.
Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders vẫn có hy vọng và còn động năng sau khi thắng được 9 trong 22 cuộc bầu cử cho đến nay, đặc biệt là vừa qua ở Michigan. Tuy nhiên ông thua kém bà Hillary Clinton tới 213 đại biểu cam kết, chưa kể hơn 400 siêu đại biểu. San bằng tỷ số về 213 đại biểu cam kết là việc rất khó. vì đảng Dân Chủ chỉ dùng thể thức chia đại biểu theo tỷ lệ phiếu, nghĩa là hơn kém giữa người thắng kẻ bại ở mỗi tiểu bang rất nhỏ, ngoại trừ trường hợp thắng áp đảo bằng một chênh lệch hết sức lớn.
Với những tình huống như nói trên, người ta chờ đợi các cuộc bầu cử ngày 15 tháng Ba sẽ là đánh dấu một khúc quanh có tính cách định đoạt cho cục diện cuộc tranh cử vòng sơ bộ gay go hiếm thấy ở cả hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ.
Trong một tin tức mới nhất, cuộc tranh luận của 4 ứng cử viên Cộng Hòa tối Thứ Năm ở Miami, Florida, lần đầu tiên diễn tiến trong không khí ôn hòa lịch sự. Các ứng cử viên tập trung hảo luận những đề mục về đường lối chính sách thay vì đả kích nhau bằng lời lẽ sỗ sàng thô bạo.
Donald Trump kêu gọi đảng Cộng Hòa “nên chấp nhận thực tế đã xảy ra,” có nghĩa là nên ủng hộ ông như ông đã tuyên bố trong buổi một họp báo ngày hôm trước.
Trong ngày thứ Sáu, cựu ứng cử viên Ben Carson loan báo quyết định ủng hộ Trump. (HC)
