HÀ NỘI (NV) – Hà Nội và Bắc Kinh “nhất trí” hô hào “bình tĩnh, kềm chế, kiểm soát tốt tình hình” hầu tránh xung đột võ trang.
Thông Tấn Xã Việt Nam hôm Chủ Nhật, 27 tháng 3, 2016 đưa tin về cuộc hội đàm tại Hà Nội giữa bộ trưởng Quốc Phòng CSVN với Bộ Trưởng Quốc Phòng Trung Quốc Thường Vạn Toàn, nhân dịp hai nước khai diễn kỳ “giao lưu hữu nghị quốc phòng-biên giới Việt-Trung” lần thứ ba.
Bộ Trưởng Quốc Phòng Trung Quốc Thường Vạn Toàn (phải) bắt tay Bộ Trưởng Quốc Phòng CSVN Phùng Quang Thanh ở Hà Nội ngày 27 tháng 3, 2016. (Hình: VNN Agency/AFP/Getty Images)
Nguồn tin này kể rằng, “Trên tinh thần xây dựng, hai bộ trưởng đã thẳng thắn trao đổi về vấn đề tranh chấp trên biển ảnh hưởng đến quan hệ giữa hai nước và nhấn mạnh, hai bên tiếp tục xử lý thỏa đáng thông qua đàm phán hòa bình, hữu nghị; căn cứ chế độ pháp lý và nguyên tắc được xác định bởi luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển năm 1982, nỗ lực tìm kiếm giải pháp cơ bản và lâu dài mà hai bên đều có thể chấp nhận được; nghiêm chỉnh tuân thủ thỏa thuận và nhận thức chung mà lãnh đạo cấp cao hai nước đã đạt được; thực hiện nghiêm túc nguyên tắc và tinh thần của “Tuyên bố Ứng xử của Các Bên ở Biển Ðông” (DOC), tiến tới xây dựng “Bộ quy tắc Ứng xử ở Biển Ðông” (COC). Xây dựng Biển Ðông trở thành vùng biển hòa bình, hữu nghị, hợp tác, đóng góp vào việc phát triển quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Trung Quốc, góp phần duy trì, hòa bình và ổn định cho khu vực.”
TTXVN kể tiếp rằng, “Hai bên nhất trí quân đội hai nước phải bình tĩnh, kiềm chế, kiểm soát tốt tình hình, không đe dọa sử dụng vũ lực, không để xảy ra xung đột, cùng giữ gìn hòa bình, ổn định, hợp tác và lợi ích của hai nước, khu vực và thế giới; đồng thời tăng cường hợp tác thực chất, hiệu quả, ổn định và bền vững, qua đó tiếp tục khẳng định hợp tác quốc phòng là một trong những trụ cột của mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị truyền thống giữa hai nước.”
Thật ra, những lời lẽ của bản tin này không đưa ra chi tiết nào cho thấy cuộc họp đem đến kết quả cụ thể và “đột phá” nào trong mối quan hệ quân sự, quốc phòng giữa hai nước, đặc biệt từ ngày Bắc Kinh đưa giàn khoan khổng lồ HD-981 xuống cắm ở phía Nam quần đảo Hoàng Sa, sâu bên trong thềm lục địa đặc quyền kinh tế của Việt Nam, dẫn đến cuộc đối đầu căng thẳng kéo dài 10 tuần lễ.
Chế độ Hà Nội và Bắc Kinh đã ký với nhau hiệp định phân định Vịnh Bắc Bộ và hiệp định hợp tác nghề cá cuối năm 2000. Nhưng cho đến nay, vấn đề chồng lấn khu vực đặc quyền kinh tế trên biển giữa hai nước vẫn chưa dứt khoát dù đã qua nhiều vòng đàm phán. Một trong những trở ngại chính yếu là Bắc Kinh vẫn ngang ngược tuyên bố chủ quyền biển đảo trên Biển Ðông dựa vào 9 vạch “lưỡi bò.”
Những tin tức trước đây cho hay Bắc Kinh bác bỏ thằng thừng các đòi hỏi đàm pháp của Hà Nội về các vùng biển bao gồm các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Bắc Kinh chỉ cướp quần đảo Hoàng sa của Việt Nam từ đầu năm 1974 sau một trận hải chiến với Hải Quân VNCH. Mãi đến năm 1988 mới mang chiến hạm tới cướp một số bãi đá ngầm tại quần đảo Trường Sa mà nay họ đã biến thành các đảo nhân tạo, xây dựng các căn cứ quân sự khổng lồ trên biển, gồm cả phi trường, cảng biển, khống chế toàn bộ Biển Ðông.
Ngày 19 tháng 2, 2016, đại diện Bộ Ngoại Giao Việt Nam đã gặp đại diện Ðại Sứ Quán Trung Quốc tại Hà Nội trao công hàm phản đối các hoạt động của Trung Quốc vi phạm chủ quyền của Việt Nam ở quần đảo Hoàng Sa. Trung Quốc đã đưa các giàn hỏa tiễn phòng không tối tân HQ-9 tới đảo Phú Lâm, đe dọa anh ninh không phận một vùng rộng lớn, lấn cả vào phần chủ quyền Việt Nam.
Cùng ngày vừa kể trên, phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại Liên Hiệp Quốc cũng đã có công hàm gửi tổng thư ký Liên Hiệp Quốc đề nghị cho lưu hành chính thức công hàm Bộ Ngoại Giao Việt Nam gửi Ðại Sứ Quán Trung Quốc nói trên.
Ðến ngày 17 tháng 3, 2016 vừa qua, Bộ Ngoại Giao Việt Nam lại lên tiếng phản đối Bắc Kinh “chấm dứt ngay việc xâm phạm chủ quyền của Việt Nam” khi có tin tàu Ngôi Sao Vịnh Bắc Bộ của tỉnh đảo Hải Nam đưa 300 khách ra đảo Ốc Hoa; xây dựng cảng hàng không với đường băng 3,500m ở Ðảo Cây; lấn biển ở khu vực cụm đảo An Vĩnh của quần đảo Hoàng Sa.
Cũng như những lời Hà Nội phản đối Bắc Kinh bồi đắp 6 đảo nhân tạo ở Trường Sa, Bắc Kinh tảng lờ như không nghe thấy gì.
Trong buổi “Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt-Trung lần thứ 3” tại tỉnh Lạng Sơn ngày 28 tháng 3, 2016, Tướng Nguyễn Chí Vịnh được TTXVN thuật lời nói rằng, “Bộ Quốc Phòng hai nước nhất trí tổ chức giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt-Trung nhằm tăng cường tin cậy, tình cảm hữu nghị, đoàn kết giữa nhân dân, quân đội hai nước nói chung, giữa chính quyền địa phương, nhân dân khu vực biên giới và lực lượng bảo vệ biên giới hai nước nói riêng; đồng thời góp phần đấu tranh chống lại luận điệu xuyên tạc quan hệ hữu nghị Việt-Trung của các thế lực thù địch.” (TN)
