Nguyễn Văn Khanh
Cuối Tháng Mười Một, 2015, giữa lúc mọi sự chú ý của cử tri Hoa Kỳ đều dành cho ông Donald Trump, người điều hành Ban Vận Ðộng Tranh Cử cho ông tỷ phú Cộng Hòa kể lại cho một số nhà báo nghe câu chuyện của ngày đầu tiên khi ông đến trình diện ông Trump để xin việc.
Theo lời kể của ông Corey Lewandowski, buổi gặp gỡ “không kéo dài nhiều tiếng đồng hồ như đồn đãi,” nhưng đủ để ông trình bày cho ông sếp tương lai biết kế hoạch sẽ dẫn đến thành công. Cũng vẫn theo lời ông Lewandowski, buổi gặp gỡ đầu tiên kết thúc bằng câu của ông sếp tương lai “tôi tin tưởng ở anh, sẽ giao cho anh quán xuyến mọi việc.” “Nếu không thành công,” ông Trump vừa cười vừa nói câu rất quen thuộc: “You’re fired,” báo trước “ông sếp tôi không chấp nhận thua cuộc, ngay chính tôi cũng vậy, đã ra quân thì phải chiến thắng.”
Buổi gặp gỡ đó bắt đầu cho một đoạn đường thành công đầy bất ngờ của ông Trump, khi ông tỷ phú xuất thân từ New York đánh bạt 16 đối thủ cùng đảng để trở thành người sẽ đại diện cho đảng Cộng Hòa ra tranh cử tổng thống. Trong suốt thời gian dẫn đến thành công đó, ông sếp Trump nhiều lần ngợi khen người điều khiển cuộc vận động cho mình, gọi “Corey là người có công rất lớn,” khen “Corey là người tôi rất hài lòng,” mới hai tháng trước khi nói chuyện ở New York, vẫn quay lại phía sau hỏi “Corey đâu,” trước khi cất lời ngợi khen “Corey là người làm việc không biết mệt mỏi, giúp tôi thành công.” Cũng trong khoảng thời gian đó, ông Corey Lewandowski thường xuyên xuất hiện trên truyền hình để trả lời các cuộc phỏng vấn, bao giờ cũng mở đầu và kết thúc bằng câu, “tôi đảm bảo ông Trump sẽ là ứng cử viên của đảng, và Tháng Mười Một tới đây ông Trump sẽ là tổng thống Hoa Kỳ.”
Ðiều ít người nghĩ đến: mới sáng hôm nay (Thứ Hai, 20 Tháng Sáu) ông Trump cũng là người nói với “Corey” câu nói rất quen thuộc: “You’re fired,” sa thải người được xem là “thân tín nhất” đã đi với ông từ những ngày đầu tiên, không cho “Corey” cơ hội chứng kiến hình ảnh ông đứng trước Ðại Hội Ðảng Cộng Hòa để đọc bài diễn văn nhận lời đề cử của đảng.
Tin tức được phổ biến khắp nơi cho hay ông Trump đồng ý sa thải người điều hành Ủy Ban Vận Ðộng Tranh Cử sau khi bị áp lực đến từ đảng và từ những người thân trong gia đình. Theo nhà báo Dana Bash của đài CNN, áp lực mạnh nhất đến từ cô con gái Ivanka và anh con rể Jared Kushner, cặp đôi đứng ở hậu trường quan sát đường đi nước bước của ông Trump và của Ủy Ban Vận Ðộng. Nghe đồn cặp vợ chồng này nhiều lần gặp hay nói chuyện qua điện thoại với ông bố tỷ phú, cho rằng “Corey là người không có kinh nghiệm để tiếp tục đi bước kế tiếp, không đủ sức để lên kế hoạch đánh bại Hillary Clinton.” Trong những buổi gặp gỡ riêng tư đó, cô Ivanka lẫn ông chồng đều cương quyết đòi ông Trump “phải sa thải Corey,” kể cả đe dọa “nếu bố tiếp tục làm việc với anh ta (Corey) thỉ tụi con sẽ không hỗ trợ cho bố.”
Không chỉ bị áp lực từ phía gia đình, ông Trump còn bị áp lực từ phía đảng. Tin đồn chính trị tại Washington, DC cho hay chỉ chừng mười ngày trước đây “chính ông Chủ Tịch Ðiều Hành Reince Priebus bí mật lên New York gặp riêng ông Trump, để thông báo tin những người muốn ủng hộ ông Trump không hài lòng với lối làm việc của Corey Lewandowski, cũng không mấy ai nghĩ anh ta sẽ giúp ông Trump đắc cử.” Trong cuộc gặp bí mật đó, ông chủ tịch điều hành đảng Cộng Hòa thẳng tay chê bai “Corey là người không biết phân biệt giữa cách vận động sơ bộ và vận động tổng tuyển cử,” vì thế “anh ta có thể dựng kế hoạch và thành công trong việc đánh bại 16 ứng cử viên Cộng Hòa, nhưng kế hoạch đó không thể đánh bại bà Clinton.”
Bên cạnh áp lực từ gia đình và từ đảng, âu lo nội bộ chia rẽ cũng chính là “một lý do khiến ông Trump phải đi đến quyết định sa thải Corey Lewandowski,” theo lời một người biết chuyện “thâm cung bí sử” của Ủy Ban Vận Ðộng Doland Trump. Nhân vật yêu cầu không nêu danh tính này cho hay “từ Tháng Ba vừa rồi khi ông Trump chọn ông Paul Manafort làm trưởng ban chiến lược, nhiều người đã dự đoán vị trí của Corey Lewandowski sẽ bị lung lay.” Trong một bản báo cáo nội bộ, ông Paul Manafort “viết rằng hệ thống quyên tiền và hệ thống vận động toàn quốc quá lỏng lẻo, nhất là ở những tiểu bang được tin sẽ quyết định kết quả cuộc bầu cử tổng thống,” ai cũng hiểu “điều đó nhắm vào Corey.”
Người kể lại chuyện này nói thêm “Corey có chiến lược riêng, anh ta tin rằng những lời tuyên bố nảy lửa của ông Trump và sức thu hút của ông ta đủ để thành công” ở cả cuộc bầu cử sơ bộ lẫn ở cuộc tổng tuyển cử, do đó “anh ta tin rằng chẳng cần quảng cáo tranh cử cũng thắng, vì đã có báo chí, truyền thông quảng cáo giúp.” Vẫn theo người kể chuyện “Paul Manafort chủ trương tung tiền quảng cáo, dựng một dàn tham mưu cho từng địa phương trong khi Corey Lewandowski nhất định đi theo lối cũ, Paul Manafort chủ trương ông Trump phải dịu giọng để cử tri thấy vóc dáng của lãnh tụ, ông Corey không đồng ý, nhất mực cho rằng cứ để ông Trump làm những gì đã làm, và điều quan trọng nhất là anh ta (Corey) nhất quyết tin rằng ông Trump mà cử tri đang nhìn thấy sẽ là ông Trump đắc cử tổng thống.”
Chính vì thế nên ngay sau khi được tin ông Trump sa thải Corey Lewandowski, nhiều thành viên nòng cốt của đảng Cộng Hòa lên tiếng ủng hộ, tin tưởng Ủy Ban Vận Ðộng của ông Trump sẽ có những bước tiến mới hơn, giúp đảng cơ hội lấy lại Tòa Bạch Ốc từ tay đảng Dân Chủ. Nhưng cũng có người cho rằng chuyện ông phải ở chiến lược tranh cử ông Corey đã vẽ ra “mà chính nhân vật chủ chốt Donald Trump phải thay đổi, đừng đưa ra những lời phát biểu vung vít như trước nữa.”
Ông Barry Bennett, cố vấn chính trị của ông Trump, từ chối trả lời câu hỏi những thay đổi sắp tới gồm những điểm gì, nhưng ngợi khen nhân vật mới bị sa thải “là người có công rất lớn, giúp ông Trump có được ngày hôm nay.” Theo lời ông Bennett, “Corey là người đã gầy dựng một cuộc tranh cử sơ bộ ít tốn kém nhất nhưng có số cử tri đi bầu đông nhất. Xưa nay, chưa từng có ai làm được điều đó.”
Nhưng cũng có những người không hài lòng với ông Corey Lewandowski, cho rằng “ông Trump bạo miệng vì có Corey đứng đằng sau vỗ tay.” Ông Charles Whitman, một quan sát viên độc lập, nói rằng “khi thấy cặp đôi Donald-Corey, tôi mới hiểu câu cứ nhìn ứng cử viên là biết trưởng ban vận động là người như thế nào. Cả 2 ông này đều thuộc hạng dữ dằn, bạo mồm bạo miệng, đúng là nồi nào úp vung nấy.”
Ông Whiteman thắc mắc không có Corey Lewandowski, liệu “Donald Trump có còn tạo sôi nổi, hay sẽ bị kềm chặt, không được quyền phát biểu vung vít như ông ta đã làm suốt 12 tháng qua?”
