Nguyễn Văn Khanh
Không đầy 12 giờ đồng hồ sau cuộc tranh luận giữa hai ứng cử viên phó tổng thống, tin cho thấy cả bà Dân Chủ Hillary Clinton lẫn ông Cộng Hòa Donald Trump vừa bận rộn vận động kiếm phiếu vừa lo tập dượt, sửa soạn cho cuộc tranh luận sẽ diễn ra tối Chủ Nhật tới đây ở St. Louis.
Tin tức ghi nhận được từ nhiều nguồn khác nhau cho biết từ sáng sớm Thứ Tư, 5 Tháng Mười, đã thấy bà cựu Ngoại Trưởng Clinton và dàn cố vấn kéo nhau về Washington, DC để sửa soạn cho trận chiến thứ nhì; ông Trump dù bận rộn vận động kiếm phiếu ở Nevada và New Hampshire nhưng cả dàn quân đặc trách hướng dẫn tranh luận lúc nào cũng túc trực tại chỗ, để “rảnh lúc nào tập dượt ngay lúc đó, nhất định không bỏ phí một phút nào cả,” theo lời một người thân cận với ủy ban vận động của ông tỷ phú.
Nhân vật không muốn nêu tên này nói thêm theo bà hiểu, “bên phía ông Trump xem cuộc tranh luận sắp tới là trận chiến một mất một còn,” ý muốn nói phe ông Trump không cho cánh bà Clinton cơ hội vùng lên, hay ít nhất, không để bị thua thiệt như cuộc tranh luận đầu tiên mới diễn ra hôm Thứ Hai tuần trước tại New York. Sau cuộc tranh luận đó, hầu hết các tổ chức truyền thông Hoa Kỳ và những quan sát viên bầu cử đều chọn người chiến thắng là bà Clinton, giúp bà ứng cử viên của đảng Dân Chủ cơ hội dẫn đầu ở các cuộc thăm dò được thực hiện trong những ngày vừa qua.
Trong câu trả lời ngắn dành cho tờ The New York Times, chuyên gia thăm dò bầu cử Frank Luntz của đảng Cộng Hòa cho rằng bà Clinton thắng vòng đầu nhờ hai lý do, “trước hết, bà Clinton chứng tỏ cho thấy là một người có kinh nghiệm và bản lãnh, thứ nhì là ông Trump lơ là, không siêng năng tập dượt,” thành ra “không biết cách đối phó khi gặp khó khăn.” Bình luận gia nổi tiếng của giới bảo thủ Cộng Hòa là ông William Kirstol cũng đưa ra nhận xét tương tự, viết rằng “ông Trump chỉ vững ở 15 phút đầu, sau đó cứng họng vì bị bà Clinton tấn công.” Mặc dù không ủng hộ tỷ phú Trump, nhưng ông Kristol chính là người từng nói muốn thắng bà Clinton, “ông Trump phải tập dượt thật rốt ráo” đừng để một đối thủ đầy kinh nghiệm như Hillary Clinton đẩy vào chân tường.
Mời độc giả xem video: Công ty dầu khí Texas khám phá mỏ dầu lớn ở Alaska
“Tập dượt” cũng là chữ được các nhà báo săn tin bầu cử nói đến. Ngay sau khi cuộc tranh luận giữa hai ứng cử viên phó tổng thống mới kết thúc ở Ðại Học Longwood, Virginia, hồi khuya Thứ Ba, nhà báo Major Garrett của đài truyền hình CBS cho rằng “bài học ông Trump có thể rút tỉa được từ người đứng phó (Thống Ðốc Mike Pence) là phải tập dượt thật kỹ, không được quyền lơ là, lúc nào cũng phải chú tâm đến chính sách sẽ thực hiện nếu được cử tri tín nhiệm để lãnh đạo nước Mỹ.” Một nhà báo khác, bà Susan Page của tờ USA Today, kể cho mọi người nghe ông Pence thành công “vì là người nghiêm chỉnh tập dượt cho cuộc tranh luận” nói thêm, “ông Pence tập dượt cho cuộc tranh luận này ngay từ ngày được ông Trump chọn đứng chung liên danh.”
Những điều đó dường như được ông Trump lắng nghe.
Thứ Tư vừa rồi, khi tiếp xúc với cử tri tại Las Vegas, ông Trump tỏ dấu cho biết trong cuộc tranh luận sắp tới, “sẽ chú tâm vào chính sách.” Ông kể cho những người ủng hộ biết ông có xem cuộc tranh luận giữa hai ứng cử viên phó tổng thống, hãnh diện khi thấy người đứng chung liên danh là Thống Ðốc Mike Pence chiến thắng. Ông bảo “có người cho rằng ông Pence thắng nhờ vào phong cách, nhưng phong cách không quan trọng cho bằng (ông Pence đã trình bày rõ về) chính sách. Chính sách mới thật sự quan trọng.”
Ðến sáng hôm sau (Thứ Năm, 6 Tháng Mười), ông tỷ phú đại diện cho đảng Cộng Hòa cho tờ New York Post biết trong cuộc tranh luận sắp tới, ông đem chuyện đời tư của cựu Tổng Thống Bill Clinton ra làm đề tài tranh cãi, mà “sẽ chú tâm trình bày cho cử tri biết chính sách của tôi.” Ông bảo thêm “tôi muốn thắng cuộc tranh cử này bằng những chính sách, kế hoạch để xây dựng tương lai cho quốc gia và cho người dân, chứ không phải thắng vì chuyện quá khứ của ông Bill.” Vì thế, ông báo trước, trong cuộc tranh luận sắp đến “các bạn sẽ thấy tôi nói về cách tạo thêm việc làm cho công nhân Hoa Kỳ, trao đổi thương mại sao có lợi cho quốc gia, chấm dứt chuyện người nước ngoài trốn vào Mỹ sinh sống bất hợp pháp, phải chu toàn bổn phận chăm sóc cho cựu chiến binh, và phải tăng sức mạnh quốc phòng. Ðó là những điều tôi sẽ trình bày.”
Ngay chính phía bà Clinton cũng dự đoán đối thủ Trump của cuộc tranh luận lần này khác hẳn với đối thủ Trump ở cuộc tranh luận đầu tiên. Ông Robby Mook, trưởng ban điều hành tranh cử của bà Clinton, cho rằng “ông Trump sửa soạn kỹ lưỡng hơn, chú tâm đến chính sách nhiều hơn những gì mọi người đã thấy ở cuộc tranh luận đầu tiên.” Vì thế, ông Mook cho biết thêm phía bà Clinton tự đặt câu hỏi “liệu ông Trump có kế hoạch, có đòn đặc biệt nào để tung ra vào ngày Chủ Nhật tới đây hay không? Liệu ông Trump có đi sâu vào vấn đề để trả lời những câu hỏi cử tri nêu ra hay không? Và liệu ông Trump có đưa ra những lời giải thích đủ thuyết phục để cử tri tin ông là người sẽ thay đổi được tất cả những gì ông hứa hay không?”
Nêu ra những câu hỏi đó có nghĩa là phía bà Clinton đã sẵn sàng để đối phó. Phía ông Trump thì sao? Với nụ cười thật tươi và giọng nói đầy tự tin, bà Trưởng Ban Vận Ðộng Kellyanne Conway trả lời “với những ai còn nghi ngại, Chủ Nhật này họ sẽ hiểu tại sao nước Mỹ cần Tổng Thống Trump, với những người ủng hộ ông Trump, Chủ Nhật này họ sẽ tăng thêm niềm hãnh diện vì ngay từ ngày đầu đã chọn đúng người.”
