Sáu ngày trước khi nhậm chức
Trong gần 18 tháng vận động tranh cử, tỷ phú Donald Trump thường nói đến kế hoạch bỏ cả ngàn tỷ bạc để sửa chữa hệ thống đường sá quốc gia, giúp tạo thêm việc làm cho người dân và giúp phát triển kinh tế. Tất cả những điều vị tổng thống đắc cử hứa hẹn đều được bà Elaine Chao, người ông chọn làm bộ trưởng Giao Thông, nói tới khi ra điều trần trước Thượng Viện. Chỉ có điều ông Trump và bà bộ trưởng tương lai không nói rõ: lấy đâu ra số tiền ngàn tỷ để sửa lại hệ thống đường sá cho quốc gia?
Thứ Ba vừa rồi, khi ra điều trần trước Ủy Ban Thương Mại, Khoa Học, và Giao Thông Thượng Viện, bà Elaine Chao nhìn nhận “chính phủ liên bang không có ngân khoản để sửa chữa toàn bộ hệ thống giao thông của quốc gia, do đó, hành pháp và lập pháp phải cùng làm việc để soạn ra kế hoạch sao cho hữu hiệu nhất.” Bà ca ngợi “ý kiến sửa lại hệ thống giao thông để giúp phát triển kinh tế, tạo việc làm cho người dân là ý kiến tuyệt diệu mà tổng thống đắc cử đề ra,” nhưng cũng xác nhận “làm được điều (tuyệt diệu) này là chuyện không dễ” vì ông Trump không muốn quốc gia mắc thêm nợ nần, trong khi kế hoạch cần khoản tiền khổng lồ để thực hiện. Bà còn cho hay nếu được Thượng Viện chuẩn thuận để điều hành Bộ Giao Thông, “một trong những điều đầu tiên tôi sẽ làm là cùng giới lập pháp thành lập ủy ban soạn thảo kế hoạch hành động chung,” xem giải pháp nào là tốt nhất để thực hiện ý kiến Tổng Thống Trump đưa ra.
Không chỉ ông Trump, bà Chao, mà ngay chính các thành viên trong ủy ban cũng thắc mắc, không biết phải giải quyết cách nào. Thượng Nghị Sĩ John Thune (Cộng Hòa-South Dakota), chủ tịch ủy ban, dùng tiểu bang của ông làm thí dụ, cho biết “hệ thống cầu đường của tiểu bang quá cũ, hầu hết phải sửa chữa” trong khi chính phủ “không có tiền để làm điều đó.” Ông Thune tin rằng “trong tình huống hiện tại, cách hay nhất vẫn là sửa chữa lại hệ thống giao thông ở các thành phố lớn và những khu vực đông dân cư” để tránh kẹt xe chứ chưa thể phân bổ khắp nơi.
Thượng Nghị Sĩ Richard Blumenthal (Dân Chủ-Connecticut) cũng dùng chính tiểu bang nhà làm thí dụ, nói rằng hệ thống đường sá và hệ thống xe hỏa của tiểu bang quá cũ kỹ, cần sửa chữa ngay “nhưng lấy tiền đâu để làm là điều ai cũng nêu ra nhưng chưa ai có câu trả lời thỏa đáng.” Ông Blumenthal bảo thêm “cách tốt nhất vẫn là hợp tác giữa chính phủ và tư nhân” dù biết trước “tư nhân chỉ bỏ tiền đầu tư nếu họ biết chắc có lời.”
Hợp tác công-tư cũng là giải pháp được bà Chao đưa ra. Theo bà, “Tổng Thống Trump có thể sẽ yêu cầu Quốc Hội thông qua số tiền $1,000 tỷ dưới hình thức kích cầu kinh tế (trillion-dollar stimulus), nhưng “chắc chắn, giải pháp vừa dùng tiền thuế của dân vừa dùng tiền đầu tư của tư nhân sẽ được nói đến.” Với cá nhân bà, “giải pháp hợp tác chính phủ-tư nhân là giải pháp hữu lý nhất.”
Ý kiến đó được các vị dân cử Cộng Hòa gật đầu tỏ ý tán thành, nhưng các vị thượng nghị sĩ Dân Chủ lắc đầu chống đối. Theo lời Thượng Nghị Sĩ Cory Booker (Dân Chủ-New Jersey), tư nhân bỏ vốn đầu tư “vào những dự án xây cầu đường có thu phí (toll road), trong khi chính phủ bỏ tiền ra để xây đường sá cho dân chúng sử dụng miễn phí,” nhấn mạnh “cả hai giải pháp đều có lý, nhưng giữa thu phí và miễn phí, đương nhiên sử dụng đường sá miễn phí là điều người dân mong muốn.” Ðiều ông Booker nói ra được xem là lời cảnh báo phe Dân Chủ sẽ không ủng hộ giải pháp quá chú trọng đến vốn đầu tư của tư nhân, muốn chính phủ bỏ phần lớn chi phí sửa sang lại hệ thống giao thông được xem là cũ kỹ của nước Mỹ.
Trong buổi điều trần của bà Chao, điều cả hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ đều không nói tới là giải pháp tăng tiền thuế xăng dầu để có thêm công quỹ sửa chữa đường sá. Ðiều này không được nêu ra vì từ năm 2005 đến giờ, năm nào điều này cũng được nói tới nhưng không một vị dân cử nào tỏ ý ủng hộ. Ngay cả trong thời điểm giá xăng dầu đang ở mức khá thấp như hiện giờ, cũng không một chính trị gia nào đồng ý nên tăng thuế nhiên liệu.
Mỹ sẽ có năm cựu tổng thống
Trưa Thứ Sáu, 20 Tháng Giêng, khi ông Donald Trump giơ tay tuyên thệ nhậm chức, đó cũng là thời điểm Hoa Kỳ có năm vị cựu tổng thống còn sống, đó là Jimmy Carter, George H.W. Bush, Bill Clinton, George W. Bush, và Barack Obama.
Ðây là lần thứ tư điều này xảy ra trong lịch sử Hoa Kỳ. Ba lần trước là:
1-Khi Tổng Thống Abraham Lincoln nhậm chức nhiệm kỳ đầu tiên, năm vị cựu tổng thống còn sống là các ông Martin Van Buren, John Tyler, Millard Fillmore, Franklin Pierce, và James Buchanan.
2-Khởi đầu thời Tổng Thống Bill Clinton, nước Mỹ cũng có năm vị cựu tổng thống còn sống, gồm các ông Richard Nixon, Gerald Ford, Jimmy Carter, Ronald Reagan, và George H.W. Bush, cho tới khi ông Nixon từ trần năm 1994.
3-Khi Tổng Thống George W. Bush bước vào Tòa Bạch Ốc, nước Mỹ cũng có năm vị cựu tổng thống còn sống, gồm các ông Gerald Ford, Jimmy Carter, Ronald Reagan, George H.W. Bush, và Bill Clinton, cho tới khi ông Reagan từ trần hồi năm 2004.
