(cnbc.com) – Con số những quảng cáo nhà bán lại sụt giảm vào cuối năm 2016, xuống tới mức thấp nhất kể từ năm 1999, theo Hiệp Hội Ðịa Ốc Toàn Quốc (NAR). Chỉ có 1.65 triệu căn nhà được rao bán vào cuối Tháng Mười Hai, một con số mà với nhịp độ mua bán hiện nay, chỉ cần khoảng 3 tháng rưỡi là hết. Một thị trường cân bằng bình thường có một số cung đủ cung cấp trong 6 tháng.
Theo bà Nela Richardson, kinh tế gia trưởng tại công ty địa ốc Redfin, yếu tố vắng mặt duy nhất là nhà được rao bán để thỏa mãn nhu cầu, bởi vì giản dị hiện giờ không có nhiều nhà được cung cấp cho người mua.
Tại vài thị trường địa phương, tình hình còn bi đát hơn. Con số những cộng đồng với số cung chưa tới 3 tháng gia tăng từ khoảng 13% lên tới hơn 20% trong năm ngoái, theo một cuộc khảo sát của Proteck Valuation Services, một công ty phân tích và đánh giá bất động sản. Thí dụ, tại Dallas, số nhà bán sụt giảm gần 41% từ Tháng Mười Hai 2015 tới Tháng Mười Hai 2016.
Ðiều này có nghĩa có sự cạnh tranh gay gắt để mua nhà, với những người mua có thể hành động nhanh chóng và đặt ra ít rủi ro cho người bán sẽ nắm ưu thế. Những người mua “được ưu đãi” này sẽ bao gồm những người đã được chấp thuận trước để vay một món thế chấp, những người với những món tiền mặt lớn để đặt cọc và những người không đặt ra những trường hợp dự phòng (như vụ mua nhà của họ tùy thuộc vào việc họ có bán được căn nhà cũ của họ hay không).
Sự thiếu hụt đang bị thúc đẩy bởi nhu cầu gia tăng và việc xây dựng nhà yếu kém. Loại nhà biệt lập dành cho những người khởi sự làm chủ tiếp tục tăng, nhưng rất chậm chạp mỗi tháng. Những nhà xây dựng vẫn đang hoạt động ở mức độ thấp hơn mức bình thường rất nhiều.
Tỉ lệ sở hữu nhà hiện ở một mức thấp trong 50 năm nay, và có thể tiếp tục ở mức này, theo ông Lawrence Yun, kinh tế gia trưởng tại NAR. Thế hệ trẻ nhưng thuộc thành phần lớn tuổi hơn cuối cùng đang hướng tới việc sở hữu nhà, nhưng không tìm được nhà trong các khu phố của họ ngoại trừ sự bất mãn.
Số cung eo hẹp đang đẩy giá nhà vượt quá mức cao nhất tại vài thị trường và vượt quá xa sự phát triển tiền lương trên toàn quốc. Lãi suất thế chấp ở mức thấp lịch sử trong năm 2016, giúp bù lại giá nhà cao hơn, nhưng trường hợp đó sẽ không xẩy ra trong năm nay. Lãi suất đã tăng đáng kể sau cuộc bầu cử và được dự đoán sẽ tiếp tục cao nữa.
Mời độc giả xem Điểm tin buổi sáng Thứ Năm, ngày 26 tháng 1 năm 2017
Những người mua nhà lần đầu tiếp tục chiếm không tới một phần ba thị trường mua bán nhà. Trên lịch sử tỉ lệ thường ở mức 40%.
Giữa lúc lãi suất tăng, những người đủ điều kiện vay tiền ít đi vì mức nợ nần trên lợi tức khó khăn mà những nhà cho vay đòi hỏi. Chính phủ mới đã đình chỉ sự cắt giảm về lệ phí bảo hiểm thế chấp mà chính phủ Obama đã đặt ra vào phút chót trước khi mãn nhiệm. Sự cắt giảm đáng lẽ có thể mở rộng thị trường để có thêm người mua nhà.
Theo ông Yun, số nhà bán bị kềm hãm tại nhiều vùng và tiền thuê leo thang, giá nhà và lãi suất thế chấp có nghĩa tình trạng sẽ không dễ dàng hơn chút nào đối với một người mua nhà lần đầu trong năm 2017. (n.n.)
