Vào ngày 19 Tháng Bảy, 2018, một vụ tai nạn thảm khốc đã xảy ra ở tiểu bang Missouri. Một chiếc “thuyền vịt” (Duck boat- một loại thuyền du lịch) chở theo 31 người bị lật và chìm xuống hồ Table Rock Lake, gần thành phố Branson, tiểu bang Missouri. Vụ lật thuyền này đã khiến ít nhất 17 người chết đuối, có cả trẻ em, và bao gồm 9 thành viên trong một gia đình họ hàng.
Vụ tai nạn đã làm cả nước Mỹ bàng hoàng, và nhiều người đang đòi xem xét lại tính an toàn của những chiếc “thuyền vịt” du lịch này.
Có người đặt câu hỏi, tại sao tai nạn lật thuyền mà lại bàn trong mục xe hơi? Câu trả lời là vì thuyền vịt – duck boat vừa có thể chạy trên bờ như xe, mà lại vừa có thể đi dưới nước như thuyền bè. Đây là một phương tiện “xe du lịch” phổ biến ở nhiều thành phố có sông hồ tại Hoa Kỳ như Wisconsin Dells, Seattle, Boston, Arkansas…
Du khách có thể vừa đi dạo phố phường, vừa lướt trên sông nước chỉ bằng một phương tiện. Trong quá khứ, thuyền vịt cũng đã từng gây tai nạn xe hơi chết người trên đường phố.
Hãy trở lại hơn 70 năm trước để tìm hiểu về lịch sử của loài phương tiện di chuyển “lưỡng thê” độc đáo này.
Theo Washington Post, thuyền vịt – DUCK- nguyên thủy là một phương tiện di chuyển của quân đội, có lịch sử hào hùng từ thời Đệ Nhị Thế Chiến. Vào thời đó, quân đội Mỹ cần một loại phương tiện có thể di chuyển cả quân lính lẫn vũ khí, thiết bị quân sự từ tàu đổ bộ đậu ngoài khơi vào đất liền. Hãng GMC đã thiết kế chiếc DUCK đầu tiên vào năm 1942, sau đó đã phục vụ đắc lực cho quân đội Mỹ ở chiến trường Thái Bình Dương, chiến trường Ý và cả trong chiến dịch đổ bộ lịch sử Normandy.
Thuở ban đầu, chiếc “xe thuyền” này có tên gọi là DUKW. D là ký hiệu của năm sản xuất 1942; U là “utility,” tức khả năng đi cả trên bờ lẫn dưới nước; K là ký hiệu của dẫn động bằng bánh trước; và W là ký hiệu của dẫn động bằng hai trục bánh sau. Sau đó, các binh sĩ đã đổi tên lại thành DUCK, để liên tưởng đến con vịt, một loài vật có khả năng đi trên bờ và lội dưới nước.
Người đầu tiên sử dụng thành công DUCK ở chiến trường chính là vị tướng thiết giáp lừng danh George Patton. Ông đã dùng 1,000 chiếc DUCK trong chiến dịch đánh chiếm đảo Sicily của Ý vào Tháng Bảy, 1943.
Trong ngày D-Day lịch sử Tháng Sáu, 1944, DUCK cũng tham gia vận chuyển binh lính và quân cụ đổ bộ lên bờ biển Normandy, nhưng được đánh giá là không thành công lắm. Bởi vì DUCK không chịu nổi những đợt sóng biển mạnh, nhiều chiếc đã chìm trước khi vào được đến bờ.
DUCK sau đó còn được sử dụng ở cả chiến tranh Triều Tiên.
Người đầu tiên có sáng kiến đưa DUCK từ chiến trường vào ngành du lịch là Melvin Flath, một nhà kinh doanh trong lĩnh vực xe tải ở Milwaukee, tiểu bang Wisconsin. Ngay sau khi Đệ Nhị Thế Chiến kết thúc, Melvin đọc báo thấy thông báo có một lô xe tải dư thừa bán đấu giá ở California. Thế là ông lặn lội vượt 2,000 dặm để tìm mua xe tải. Thế nhưng khi tới nơi, ông mới vỡ lẽ ra rằng đây không phải là những chiếc xe tải thông thường mà ông mong muốn. Đó chính là những chiếc DUCK phục vụ cho chiến trường. Thế nhưng, với óc sáng kiến, ý tưởng táo bạo truyền thống của những nhà khởi nghiệp Hoa Kỳ, Melvin đã mạo hiểm quyết định mua một chiếc DUCK, trong khi vẫn chưa rõ mình sẽ làm gì với nó.
Hai tuần sau, Melvin lần đầu tiên chở gia đình trên chiếc DUCK đi thăm bạn bè, hàng xóm ở Milwaukee. Mọi người ai cũng cười chế nhạo, bảo không hiểu ông phí tiền mua chiếc xe “nửa người nửa ngợm” này để làm gì! Không hề nản chí, Melvin lắp thêm trên chiếc DUCK một số ghế hành khách lấy từ những chiếc xe bus cũ, rồi đem chiếc DUCK ra hồ Michigan. Melvin chưa bao giờ sở hữu một chiếc tàu trước đó. Đưa Duck xuống hồ rồi, ông mới học nhanh chóng cách điều khiển, và nhận ra nó không phải là một chiếc xe tải bình thường, mà là một dụng cụ hái ra tiền!
Vào ngày Chủ Nhật, Melvin cùng gia đình đưa chiếc DUCK đến Hồ Pewaukee. Tại đó, ông đã thâu mỗi người 50 cent để được ngồi trên DUCK đi từ trên bờ xuống nước. Tất cả mọi người đều hét lên hào hứng khi DUCK chạm mặt hồ, bắn nước tung tóe. Bấy giờ, mọi người mới bắt đầu khen ý tưởng của Melvin thật là tuyệt vời, và đề nghị ông đem chiếc DUCK về tổ chức tour du lịch tại Wisconsin Dells, thành phố mà ngày nào cũng là ngày… Chủ Nhật. Thế là tour du lịch Wisconsin Dells Duck đầu tiên đã bắt đầu từ năm 1946. Ngày nay, những Duck tour tương tự vẫn diễn ra ở Wisconsing Dells, Hot Springs Arkansas, Branson Missouri (nơi vừa xảy ra tai nạn)…
“Nổi tiếng” cũng nhiều, mà “tai tiếng” cũng nhiều. Vụ tại nạn thảm khốc ngày 19 Tháng Bảy vừa qua không phải là tai nạn chết người đầu tiên do các chiếc thuyền vịt gây ra.
Trên trang mạng www.usatoday.com ngày 20 Tháng Bảy, 2018 đã liệt kê một loạt tai nạn liên quan đến thuyền vịt trong gần 20 năm qua.
Sau đây là một vài vụ điển hình.
Tiểu bang Arkansas: Vào năm 1999, 13 người đã thiệt mạng khi một chiếc thuyền vịt chìm ở Hồ Hamilon gần Hot Springs, tám người may mắn sống sót.
Seattle, tiểu bang Washington: Vào năm 2015, năm sinh viên thiệt mạng và 69 người bị thương khi một chiếc thuyền vịt đụng một chiếc xe bus. Công ty sản xuất chiếc thuyền vịt này – Ride The Ducks International of Branson – đã bị phạt $500,000, vì bị phát hiện sử dụng một số phụ tùng của những chiếc DUCK từ thời Đệ Nhị Thế Chiến.
Philadelphia: Vào năm 2010, một chiếc xa lan đã “cày” lên một chiếc thuyền vịt trên sông Delaware. Hai trong số 37 người đã chết đuối. Cả hai nạn nhân xấu số đều là du khách Hungary đến thăm Hoa Kỳ qua chương trình trao đổi của nhà thờ. Lỗi sau đó được xác định là do tài xế sà lan, vì mải lo sử dụng điện thoại cầm tay và laptop khi lái tàu!
Boston, tiểu bang Massachusetts: Vào năm 2016, một chiếc thuyền vịt đụng một chiếc xe hai bánh scooter, giết chết một phụ nữ và làm bị thương một người đàn ông. Những người chỉ trích cho rằng thuyền vịt có nhiều “điểm mù” đối với người lái.
Còn một số tai nạn nữa cũng được ghi nhận ở Canada, Anh Quốc…
Câu chuyện của DUCK là thế, từ xe nhà binh thành thuyền du lịch, lịch sử đã hơn 70 năm. Mà trong quân đội hay du lịch đều có chết người. Có lẽ sau vụ tai nạn ở Missouri, giới hữu trách sẽ phải xem lại sự vận hành của các tour du lịch bằng thuyền vịt. (Tư Mỏ Lết)
