HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hôm 4 Tháng Sáu, báo Zing dẫn lời ông Đường Hồng, giám đốc dự án, đại diện tổng thầu dự án đường sắt Cát Linh-Hà Đông nói rằng nếu được phía Việt Nam trả thêm $50 triệu, khối lượng thanh toán sẽ tăng lên 86.7% và vẫn còn cần $85.7 triệu nữa mới “hoàn tất 100% khối lượng thanh toán.”
Như vậy, trước mắt Hà Nội sẽ phải dùng tiền thuế dân trả thêm tổng cộng $135.7 triệu mà vẫn không biết khi nào các đoàn tàu này có thể vận hành.
“Việc thanh toán cho các nhà thầu là điều kiện tiên quyết để tiếp tục phối hợp đưa dự án về đích,” ông Đường Hồng được báo Zing dẫn lời.
Phát ngôn này cho thấy Bắc Kinh đã “hoàn toàn nắm thóp” Hà Nội trong dự án Cát Linh-Hà Đông và phía Việt Nam không còn chọn lựa nào khác ngoài việc “nhả tiền” mỗi khi bị vòi.
Ông Vũ Hồng Phương, quyền giám đốc Ban Quản Lý Dự Án Đường Sắt, Bộ Giao Thông-Vận Tải CSVN, nói với báo Zing: “Chủ đầu tư đã sẵn tiền và cũng rất mong muốn giải ngân.”
Ông cũng nói thêm rằng Ban Quản Lý và tổng thầu đang thường xuyên nhóm họp để “thúc đẩy việc nghiệm thu, thanh toán.”
Tờ báo bình luận rằng tuy “chỉ còn 1% tiến độ xây lắp,” dự án Cát Linh-Hà Đông trong hơn một năm qua không những không “về đích” mà còn phát sinh hàng loạt vướng mắc.
Cụ thể là đề cương và kế hoạch vận hành thử toàn hệ thống chưa hoàn thiện, công tác đánh giá chứng nhận an toàn hệ thống chưa xong do tổng thầu “chưa phối hợp cung cấp các hồ sơ tài liệu.”
Điều đáng nói trong vụ này là không có bất kỳ giới chức chính phủ hay Bộ Giao Thông-Vận Tải CSVN đứng ra nhận trách nhiệm hay đối mặt với việc bị khởi tố với cáo buộc “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.”
Các báo đảng khi tường thuật về vụ vòi tiền của Trung Quốc cũng né tránh đề cập việc quy trách nhiệm cho giới chức Giao Thông Vận Tải. Nhiều khả năng là đảng CSVN sẽ lại tiếp tục “rút ra bài học đau xót từ dự án này” như tường thuật của báo Tuổi Trẻ hôm 3 Tháng Sáu.
Nhà báo Hoàng Hải Vân, cựu tổng thư ký tòa soạn báo Thanh Niên, bình luận trên trang cá nhân: “…Những quan chức tham mưu, những quan chức dắt mối, những quan chức ký hiệp định vay vốn, những quan chức tổ chức thực hiện (một số người có thể còn ăn chia với nó), những quan chức giám sát dự án giỡn mặt nhân dân hơi lâu rồi đó. Không vạch mặt chỉ tên những quan chức này để đưa cả nút vào lò thì tới đây không chỉ có mỗi một Cát Linh-Hà Đông thôi đâu. Dân ta thiệt là khoan dung và sắp thành Phật hết rồi. Nhưng kiểu này thì cả Phật trên bàn thờ chắc cũng phải nhảy xuống cầm gậy phạt ác.”
Trong bài bình luận hôm 2 Tháng Sáu, tờ Lao Động viết là “một dự án đội từ $552 triệu lên $891.92 triệu, chậm tiến độ 10 năm. Đang phải trả lãi mỗi năm 650 tỷ đồng ($28 triệu). Đang bị đòi thêm $50 triệu, giao tiền ngay. Chưa rõ ngày vận hành. Và biết chắc sẽ lỗ. Nó là gì nếu không phải là một khúc xương 13 km không thể nuốt!”
Tờ Lao Động cũng dẫn bài viết của đại sứ CSVN tại các nước Trung Đông Nguyễn Quang Khai về một dự án đường sắt trên cao ở Phi Châu cũng do nhà thầu Trung Quốc thực hiện, dài 31 km, 39 nhà ga. Tốc độ tàu chạy có thể đạt tới 70 km/giờ, vốn đầu tư chỉ $475 triệu và hoàn thành sau 38 tháng.
Ông Đại Sứ Khai dẫn số liệu Bộ Giao Thông Vận Tải Ethiopia cho biết, chỉ trong chín tháng dự án này hoạt động đã tạo ra 13,000 việc làm, lãi $3 triệu. (N.H.K) [kn]
