Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng
*Hỏi: Nếu bị cúm thì có cần dùng trụ sinh không? Khi nào thì mới cần đi gặp bác sĩ? Bị cúm mà vẫn còn có thể đi làm được thì có nên đi làm không?
-Đáp: Đầu tiên, trong cả các bệnh do COVID-19, lẫn cảm và cúm, cũng như hầu hết các bệnh khác, nâng đỡ sức đề kháng của cơ thể và trị triệu chứng đều là điều rất quan trọng.
Cách điều trị cúm
Chính sức đề kháng của cơ thể là thành phần chính chống chọi với virus SARS-CoV-2, cảm, cúm. Do đó, ta cần chú ý nâng đỡ sức đề kháng của mình bằng cách:
-Uống đủ nước.
-Nghỉ ngơi đầy đủ.
-Ăn uống dễ tiêu và cung cấp đủ năng lượng cho cơ thể bằng cách nấu thức dễ tiêu hóa, bổ dưỡng, ăn mỗi lần một ít nhưng ăn nhiều lần hơn.
-Uống thuốc, giữ cho các bệnh nền, kinh niên (như cao huyết áp, tiểu đường…) ổn định.
-Cười thường xuyên, giữ tinh thần tích cực. Vì nếu quá tiêu cực, lo lắng, ta sẽ không thể làm tốt được các điều trên.
Ngoài ra, ta có thể trị triệu chứng bằng cách:
-Súc miệng và họng bằng nước muối ấm và loãng. Cần chú ý là nên pha nước muối chỉ lạt như nước mắt của ta, nếu mặn quá sẽ làm khó chịu, kích thích niêm mạc cổ họng, có thể làm ho nhiều hơn.
-Uống thuốc giảm đau, giảm sốt (nhớ tránh aspirin ở trẻ em).
-Thuốc uống khô mũi, thuốc ho (nếu bị ho hay chảy mũi).
-Xông mũi bằng nước ấm.
Cần chú ý là trái với nhiều người tin tưởng, rất nhiều nghiên cứu cho thấy thuốc trụ sinh và vitamin C không giúp làm cho cảm và cúm mau hết hơn. Ngay cả, nếu nước mũi đổi màu, đó cũng không phải là dấu hiệu cho thấy ta cần trụ sinh.
Ta nên đi thăm bác sĩ nếu có sốt cao, đau vùng xoang, khó thở, đau nhức mình mẩy quá nhiều.
Nên đi sớm, vì nếu đó là cúm, tốt nhất là bắt đầu thuốc trị cúm trong vòng 48 tiếng đồng hồ đầu tiên (dù rằng bắt đầu trễ hơn cũng có tác dụng, dù là kém hơn), nhất là ở những người già yếu.
Thuốc chống virus cúm có thể làm nhẹ và giảm bớt thời gian bị cúm khoảng hai ngày. Thuốc cần do bác sĩ kê toa (sau khi thăm khám).
Làm sao để phòng cúm?
Cúm lây sang người khác thường nhất bằng các tiếp xúc trực tiếp với các chất tiết (như nước mũi) của người bệnh, có thể là từ tay người này sang tay người khác, hoặc qua trung gian như nắm cửa… Virus có thể tồn tại trong môi trường đến ba tiếng đồng hồ. Khi tay ta tiếp xúc với các chất tiết này, rồi dụi vào mắt mũi của mình, ta sẽ bị lây bệnh.
Do đó, điều quan trọng đầu tiên để phòng cúm (cũng giống như phòng cảm và COVID-19) là:
-Tránh tiếp xúc gần với người bệnh.
-Khi mình đã bị bệnh, thì tránh tiếp xúc với người khác để khỏi lây cho họ.
-Nếu có triệu chứng cúm, Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh Mỹ (CDC) khuyến cáo là bệnh nhân nên nghỉ ở nhà cho đến khi hết sốt (dù không dùng thuốc hạ sốt) ít nhất 24 tiếng đồng hồ.
-Nên rửa tay thường xuyên. Tốt nhất là rửa với xà bông và nước ấm, khoảng 20 đến 30 giây. Hai mươi đến ba mươi giây là khoảng thời gian mà ta hát bài “Happy birthday to you, happy birthday to you, happy birthday, happy birthday, happy birthday to you” khoảng hai lần. Nếu nước và xà bông có sẵn, thì có thể dùng loại dung dịch chà tay có alcohol.
-Không vứt bỏ khăn chùi mũi bừa bãi.
-Khi ho hay ách xì, nên che miệng bằng cánh tay, chứ không phải bằng bàn tay, để giảm bớt các chất tiết dính vào bàn tay rồi qua các vật dụng hoặc bàn tay người khác.
-Tránh sờ, móc tay, ngón tay vào mắt, mũi.
-Lau chùi các bề mặt có thể dính virus truyền bệnh cảm cúm (như nắm cửa, đồ chơi trẻ em…) với chất sát trùng.
Dù nằm trong các hạt li ti trong không khí sau khi người bệnh ho hay ách xì ra, virus lại không có trong nước bọt của người bệnh trong 90% các trường hợp. Do đó, điều lý thú là bị (hay được) người bệnh hôn, thường không khiến ta bị lây bệnh.
Nhiều người vẫn tưởng là lạnh là một nguyên nhân gây ra cảm hay cúm. Thật ra, nhiều nghiên cứu cho thấy khí hậu lạnh không phải là nguyên nhân của cảm hay cúm. Lạnh có thể gây ra viêm mũi do co giãn mạch máu trong mũi (vasomotor rhinitis), có triệu chứng giống như cảm, nhưng đó không phải là cảm, và không lây. Tuy nhiên, dù sao, giữ cơ thể đủ ấm vẫn là điều tốt và cần thiết.
Bên cạnh các phương pháp phòng ngừa rất quan trọng kể trên, áp dụng cho cả cảm và cúm. Ta còn có thể để phòng cúm bằng cách dùng thuốc ngừa.
Thuốc ngừa cúm gồm có vaccine, và thuốc trị cúm cũng có thể dùng để ngừa cúm.
CDC khuyên tất cả mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên đều nên chích ngừa cúm (thuốc ngừa cúm hằng năm thường được gởi ra cho các văn phòng bác sĩ vào khoảng đầu Tháng Chín).
Những người có nguy cơ cao bị bệnh, và nếu bị thì dễ bị nặng, và bị biến chứng, cần chú ý để chủng ngừa hơn:
-Tất cả trẻ em từ 6 tháng đến 4 tuổi.
-Tất cả phụ nữ sẽ có thai.
-Người lớn từ 50 tuổi trở lên.
-Những người ở bất cứ tuổi nào có các bệnh kinh niên.
-Những người bị suy giảm miễn dịch (do thuốc, hay do bị nhiễm HIV).
-Những người từ 6 tháng đến 18 tuổi và đang phải uống aspirin kéo dài (sẽ có thể bị hội chứng Reye sau khi bị cúm).
-Những người ở trong nursing home hoặc những chỗ chăm sóc, nuôi dưỡng bệnh nhân khác.
-Những người bị béo phì nặng (BMI – cân nặng tính bằng kg chia bình phương của chiều cao tính bằng mét, từ 40 trở lên).
-Những người tiếp xúc với những người kể trên.
-Những người tiếp xúc và chăm sóc cho trẻ em dưới 5 tuổi và người lớn từ 50 tuổi trở lên.
-Nhân viên y tế.
Ngoài thuốc chủng ngừa, một số thuốc dùng để trị cúm (như Tamiflu) cũng có thể được dùng để ngừa cúm. Giống như trong việc điều trị, thuốc cần phải được bắt đầu trong vòng 48 tiếng từ khi tiếp xúc với người bệnh, phải có toa bác sĩ mới mua được thuốc này, và phải dùng ít nhất là bảy ngày. Liều ngừa bệnh khác với liều trị bệnh. [qd]
Thân mến
(714) 531-7930, [email protected]
Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khỏe có tính cách tổng quát. Với các vấn đề cụ thể, chi tiết của từng bệnh nhân, xin liên lạc với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp.
Nhiều thông tin thiết thực và bổ ích khác về sức khỏe cũng được phát trên “Radio Chuyện Sáng Chủ Nhật” ở vùng Orange County, California, vào mỗi sáng Chủ Nhật từ 6 giờ đến 9 giờ, trong chương trình “Câu Chuyện Sức Khỏe Sáng Chủ Nhật.” Nhiều thông tin sức khỏe bổ ích khác cũng có thể tìm thấy trên các website www.nguyentranhoang.com và www.radiochuyensangchunhat.com.
