Thanh Long/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Công chiếu vào năm 1988, “Coming to America” bất ngờ thành công vang dội, mặc dù cốt truyện hư cấu và ủy mị. Có thể nói, bộ phim tình cảm hài này mang tính cách mạng về Phi Châu.
Đến nay, “Coming to America” vẫn là một trong những phim thành công nhất của tài tử Eddie Murphy. Phim kể về Hoàng Tử Akeem Joffer (do Murphy đóng) của vương quốc Phi Châu tưởng tượng – Zamunda – lặn lội sang Mỹ tìm vợ để tránh bị vua cha ép cưới người khác.
Vào cuối những năm 1980, bộ phim này gây chú ý vì lối miêu tả Zamunda: một quốc gia Phi Châu giàu có, hoàn toàn tự lập, khác xa hình ảnh nghèo khó về châu lục này như trong những phim khác.
Nay, khi tập tiếp theo của bộ phim – “Coming 2 America” – ra mắt 33 năm sau, thật ngạc nhiên khi thấy Hollywood hầu như không thay đổi. Trong 33 năm đó, chỉ có một bộ phim ăn khách duy nhất mô tả xã hội Phi Châu hùng mạnh như vậy: đó là “Black Panther” (2018) của hãng Marvel, một lần nữa nói về vương quốc tưởng tượng tên Wakanda.
“Coming to America” chỉ được thực hiện nhờ sức thu hút của Eddie Murphy sau một loạt phim ăn khách mà ông tham gia, như “Beverly Hills Cop” (1984) và “48 Hours” (1982).
Murphy thuê đạo diễn John Landis thông qua công ty của riêng ông, và phải tranh cãi quyết liệt với hãng Paramount về việc tuyển diễn viên, vì lúc đó, hãng phim này vẫn lo ngại khán giả sẽ không chấp nhận một bộ phim gồm toàn nhân vật gốc Phi Châu.
Cho đến mới đây, Murphy tiết lộ trong chương trình truyền hình “Jimmy Kimmel Live” rằng Paramount yêu cầu “phải có người da trắng trong phim,” và cuối cùng, ông phải đưa diễn viên hài Louie Anderson vào “Coming to America.”
“Coming to America” mang tính cách mạng như thế nào?
Nhìn chung, phim ảnh Tây phương từ xưa đến nay thường gạt người Phi Châu sang bên lề trong những phim nói về Phi Châu, chỉ dùng châu lục này làm bối cảnh cho những chuyến thám hiểm của người da trắng, từ “The African Queen” (1951) đến “Out of Africa” (1985), tới những phim hành động gần đây hơn như “Blood Diamond” (2006) và “The Constant Gardener (2005). Hoặc nếu nội dung chính là về nhân vật Phi Châu, phim chỉ cho thấy họ rất đau khổ, như hai bộ phim về diệt chủng “Hotel Rwanda” (2004) và “Beasts of no Nation” (2015).
Tuy nhiên, Murphy quyết tâm mô tả người Phi Châu là giàu có, ngang bằng với người da trắng và tự hào về gốc gác của mình. Ông tập hợp dàn diễn viên ngôi sao phần lớn người Mỹ gốc Phi Châu, như Arsenio Hall, Eriq La Salle, James Earl Jones và John Amos.
Với số tiền bán vé khắp thế giới đạt $288 triệu, “Coming to America” thành công đến mức hiện vẫn là một trong những phim có doanh thu cao nhất mà diễn viên phần lớn là gốc Phi Châu (kỷ lục này thuộc về “Black Panther”). Không chỉ thời đó, bộ phim này đến giờ vẫn được nhiều khán giả da màu yêu thích vì tính hài hước và các nhân vật mạnh mẽ. Bộ phim rõ ràng cho thấy khán giả toàn cầu muốn được xem thêm nhiều phim mô tả Phi Châu khác với những phim đã quá quen thuộc.
“‘Coming to America’ tạo phong cách cho ‘Black Panther’ bằng trang phục và văn hóa Phi Châu,” bà Gabrielle Tesfaye, đạo diễn người Mỹ gốc Phi Châu, nhận xét. “Đây là phim [về Phi Châu] doanh thu nhiều nhất vì người gốc Phi Châu rất muốn được mô tả như vậy. Họ muốn phim không chỉ tả họ làm nông, mà còn sinh sống trong một quốc gia tưởng tượng nhưng cũng liên quan thực tế, như trong ‘Black Panther.’ Thời đó, chúng tôi rất vui, và chúng tôi xứng đáng có những phim với nội dung như vậy.”
“Coming 2 America” tiếp tục cuộc cách mạng đó
Nay, cốt truyện của phần tiếp theo – “Coming 2 America” – không xoay quanh việc tìm vợ, mà là tìm người kế ngôi cho Zamunda. Sau khi trở về vương quốc và cưới nàng Lisa (Shari Headley), cư dân New York, ở cuối tập trước, Hoàng Tử Akeem lúc này là vua, nhưng theo thuyền thống, ngôi vua phải được truyền cho con trai, trong khi ông chỉ có con gái.
Tuy nhiên, ông vô tình biết được ông thực sự có con trai nối ngôi – Lavelle (Jermaine Fowler) – kết quả của cuộc tình qua đêm trong lúc Akeem và người bạn thân là Semmi (Hall) ở New York trong tập trước.
Trong tập mới, tình tiết xảy ra ở cả Mỹ và Phi Châu nhiều hơn trong tập đầu, vốn hầu hết là ở Mỹ. Akeem trở lại New York rồi quay về Zamunda cùng với người con trai mới tìm được.
Một trong những chi tiết hài hước về New York trong “Coming 2 America” là sự thay đổi về dân cư ở khu Queens, khu phố nghèo mà Akeem tạm trú trong tập trước. Tuy nhiên, người hâm mộ có thể thở phào nhẹ nhõm, vì trải qua bao năm tháng, tiệm hớt tóc My-T-Sharp vẫn còn đó, và ông thợ hớt tóc Clarence vẫn tranh cãi ầm ĩ với khách hàng người Do Thái Saul về quyền Anh.
Tuy nhiên, một thứ khác cũng không thay đổi trong 33 năm qua là thái độ của cư dân Queens với “Phi Châu”: họ vẫn xem châu lục này nơi nào cũng như nơi nào, và một lần nữa, nhiều tình tiết hài hước xảy ra do họ cứ nghĩ như vậy về Phi Châu. Chẳng hạn, khi người hầu của Zamunda được ra lệnh tắm rửa cho quan khách Mỹ, họ cho rằng đây là phong tục “Phi Châu.”
“Coming 2 America” chiếu trên Amazon Prime từ ngày 5 Tháng Ba. (Thanh Long) [qd]
—–
Liên lạc tác giả: [email protected]
