HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Lệnh mới của Trung Quốc buộc các loại tàu nước ngoài phải khai báo khi vào vùng biển “chủ quyền” của họ đang được giới phân tích bình luận là khó thi hành.
Lênh mới này bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1 Tháng Chín buộc tất cả các tàu nước ngoài bất kể loại nào chứ không riêng tàu quân sự phải khai báo tên tàu, vị trí, lộ trình cho Cục Hải Sự Trung Quốc khi vào các vùng biển mà họ ngang ngược tự nhận là thuộc “chủ quyền”.
Hiện Trung Quốc tranh chấp với Nhật về quần đảo mà họ gọi là “Điếu Ngư Đài” trong khi người Nhật gọi là Senkaku Inslands trên biển Hoa Đông.
Khu vực Biển Đông thì Bắc Kinh tham lam gấp bội, tuyên bố chủ quyền hơn 80% và có thể đến 90%, ngang nhiên nuốt luôn nhiều vùng biển đặc quyền kinh tế và chủ quyền biển đảo của các nước nhỏ phía Nam.
Khi cái lệnh trên vừa được loan báo, chính phủ Mỹ đã cho phát ngôn viên Bộ Quốc Phòng tuyên bố “Hoa Kỳ vẫn khẳng định luật lệ về duyên hải của các nước không được xâm phạm quyền hải hành và phi hành của các nước khác căn cứ theo luật lệ quốc tế. Tuyên bố chủ quyền bao trùm, gồm cả Biển Đông, đe dọa nghiêm trọng tự do trên biển, gồm cả hải hành và phi hành, tự do mậu dịch và thương mại hợp pháp không bị cản trở, đồng thời cũng đe dọa các quyền và lợi ích của các nước có chung Biển Đông”.
Nhà cầm quyền CSVN hôm mùng 2 Tháng Chín cũng cho phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao phát biểu: “Các quốc gia cần tuân thủ nghiêm túc các điều ước quốc tế mà mình là thành viên, nhất là Công Ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS) – khuôn khổ pháp lý cho mọi hoạt động trên biển và đại dương, khi ban hành các văn bản nội luật liên quan đến biển.”
Và thêm rằng: “Việt Nam kiên quyết, kiên trì thực hiện các biện pháp phù hợp với luật pháp quốc tế để thực thi, bảo vệ chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam; chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán trên các vùng biển của mình được xác định theo đúng quy định của UNCLOS”.
Phó Đô Đốc Michael McAllister, Tư Lệnh Lực lượng Tuần Duyên Mỹ tại Thái Bình Dương cho rằng Bắc Kinh đưa ra lệnh kể trên nhằm “bắt đầu tạo nền móng để gây bất ổn, tiềm năng xung đột” nếu chúng nhất định áp dụng.
Ông William Choong, một chuyên viên nghiên cứu tại Viện nghiên cứu ISEAS-Yusof Ishak Institute của Singapore nói với báo Telegraph: “Bắc Kinh áp dụng cái trò dùng sức ép như kiểu ‘con trăn siết con mồi’ cho tới khi nó ngộp thở tại Biển Đông. Từ đó, Bắc Kinh dần dần trở thành kẻ làm chủ trên thực tế đối với cả khu vực.”
Theo phân tích gia Collin Koh của Singapore, những đòi hỏi tàu ngoại quốc phải khai báo khi vào vùng biển “chủ quyền” của họ tương tự như cái lệnh “nhận dạng phòng không” (ADIZ) mà Bắc Kinh áp dụng tại vùng biển Hoa Đông hồi năm 2013.
Các nước khu vực cũng như Mỹ đã tuyên bố không công nhận nên các máy bay quân sự vẫn bay vào vùng mà Bắc Kinh coi là “không phận chủ quyền” mà không khai báo. Không thấy máy bay của nước nào bị bắn hạ, cho đến giờ, vì các nước khác coi đó là không phận quốc tế.
“Tôi không hiểu làm sao Bắc Kinh có thể thực thi cái lệnh mới trên Biển Đông khi đối chiếu vơi những gì đã diễn ra với ADIZ trên biển Hoa Đông”. Ông Koh nói trên báo South China Morning Post.
“Nhiều lắm, may ra có một vài nước tuân theo nhưng những nước khác như Mỹ thì chỉ coi đó là cái trò leo thang mới của Bắc Kinh nhằm hợp pháp hóa chủ quyền trên biển.”
Shi Yinhong một nhà nghiên cứ về quan hệ quốc tế tại đại học Nhân Dân ở Bắc Kinh cũng phải thừa nhận trên tờ SCMP rằng: “ Bất cứ nước nào có tranh chấp biển đảo với Trung Quốc tại Biển Hoa Đông và Biển Đông cũng như các nước Tây phương như Anh Quốc và Mỹ vốn đều bác bỏ các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc, sẽ không tuân theo lệnh đó.”(TN) [kn]
