STOCKHOLM, Thụy Điển (NV) – Một kinh tế gia ở Mỹ hôm Thứ Hai, 11 Tháng Mười, được loan báo đoạt giải Nobel Kinh Tế 2021 do nỗ lực nghiên cứu tiên phong cho thấy gia tăng mức lương căn bản không khiến giảm số người được thu nhận làm việc, và sự hiện diện của người di dân không làm cho mức lương của người công nhân bản địa bị giảm sút, trái ngược hẳn với những gì vẫn thường nghe thấy. Hai kinh tế gia Mỹ khác cũng được chia giải thưởng này vì đã tìm ra cách nghiên cứu và đánh giá những vấn đề có tính cách xã hội.
Theo hãng thông tấn AP, ông David Card, gốc Canada, nay làm việc tại University of California, Berkeley, được trao nửa giải thưởng Nobel Kinh Tế 2021, do nghiên cứu ảnh hưởng của mức lương tối thiểu, di dân và giáo dục, tới thị trường lao động.
Nửa phần kia của giải thưởng được trao cho ông Joshua Angrist, người Mỹ gốc Israel, ở Massachusetts Institute of Technoglogy (MIT) và ông Guido Imbens, người Mỹ gốc Hòa Lan, thuộc đại học Stanford University, do các nghiên cứu của hai vị này về cách tìm hiểu những vấn đề không thể trông cậy vào các phương pháp khoa học thông thường.
Hàn Lâm Viện Khoa Học Hoàng Gia Thụy Điển nói rằng cả ba khoa học gia này đã “thay đổi hoàn toàn cách thu thập dữ liệu cho khoa học kinh tế.”
Ông Card tìm hiểu điều gì xảy ra sau khi tiểu bang New Jersey tăng mức lương tối thiểu từ $4.25 lên $5.05, dùng các tiệm ăn ở sát biên giới với tiểu bang Pennsylvania làm nơi so sánh. Khác với các kết quả có trước đó, ông Card và người cộng tác nghiên cứu Alan Krueger, vốn đã qua đời năm 2019, thấy rằng việc tăng lương tối thiểu không ảnh hưởng gì đến con số nhân viên làm việc ở các tiệm ăn.
Ông Card cũng thấy rằng lợi tức của công nhân bản địa không bị ảnh hưởng gì, khi có tình trạng di dân bất ngờ kéo tới, như tại Miami khi chính quyền Cuba bất ngờ để 125,000 người ra đi bằng thuyền năm 1980. Nghiên cứu của ông Card cho thấy lợi tức của người công nhân bản địa Miami, trong giới có trình độ học thức thấp, không thay đổi.
Hai ông Angrist và Imbens chia nhau nửa giải thưởng Nobel Kinh Tế 2021 vì đã tìm ra cách giúp các kinh tế gia có thể xác nhận chính xác về nguyên nhân và kết quả của vấn đề nghiên cứu.
Cả ba người đoạt giải được trao huy chương vàng và chia nhau số tiền 10 triệu kronor (hơn $1.14 triệu). (V.Giang) [kn]
