SOMERTON, Arizona (NV) – Đối với người Colombia và những quốc gia khác không cần visa để vào Mexico, quốc gia này là chặng ngừng lý tưởng cho con đường xin tị nạn ở Mỹ, vừa giúp họ tránh được nguy hiểm khi phải vượt qua chặng đường dài, vừa tránh vướng phải hạn chế tị nạn hiện hành của Mỹ, theo bản tin hãng thông tấn AP.
Sau khi đến một thành phố ở khu vực biên giới Mexico, người tị nạn có thể đi bộ qua biên giới giữa ban ngày và trình diện Biên Phòng Mỹ, sau đó có cơ hội xin tị nạn. Bà Gloria Estela Vallora là một trong số những người hưởng lợi từ sổ thông hành Colombia của mình.
Bà cùng tám thành viên gia đình, trong độ tuổi từ 4 đến 63, đã bay đến Cancun và dành hai đêm ở thị trấn nghỉ mát ven biển Mexico này. Sau đó, họ lại bay đến một thành phố sát biên giới Mexico-Mỹ, đi bộ khoảng 20 phút đến nơi có Biên Phòng Mỹ và bị giam giữ một đêm. Trong vài giờ sau đó, họ sẽ được tới chỗ người bạn ở tiểu bang Utah.
Mỹ đã trục xuất di dân hơn 1.5 triệu lần theo quy định phòng dịch COVID-19 có hiệu lực từ Tháng Ba, 2020. Tuy nhiên, quy định không được áp dụng một cách toàn diện.
Theo quy định hiện có với Mỹ, Mexico thu nhận lại di dân từ nước họ cũng như từ Guatemala, Honduras và El Salvador. Người có quốc tịch khác cũng đủ có thể bị trục xuất, nhưng Mỹ thường sẽ không làm vậy do vấn đề chi phí và quan hệ ngoại giao, đặc biệt là đối với Cuba và Venezuela.
Dưới áp lực của Mỹ, Mexico hiện đang yêu cầu thị thực đối với nhiều quốc tịch hơn, hoãn hoặc hủy bỏ hoàn toàn chuyến bay đến biên giới. Từ đó, phương cách hợp pháp duy nhất của người tị nạn là di chuyển bằng đường bộ.
Năm ngoái, Mexico bắt đầu yêu cầu thị thực chiếu khán đối với người Brazil và người Ecuador. Đến ngày 21 Tháng Giêng, người Venezuela cũng được yêu cầu tương tự. Theo Bộ Nội Vụ Mexico, hành động này nhằm đối phó với số lượng gia tăng gấp 10 lần người Venezuela “đi đến nước thứ ba theo cách bất thường.”
Vào Tháng Mười Hai, 2021, giới chức Mỹ chặn người Venezuela ở biên giới gần 25,000 lần, nhiều hơn gấp đôi so với hồi Tháng Chín và tăng vượt trội so với mức 200 lần cùng kỳ một năm trước đó. Venezuela là quốc tịch có lượng người bị chặn lại nhiều thứ hai trong Tháng Mười Hai, sau người Mexico.
Bà Amanda Aguirre, giám đốc điều hành Regional Center For Border Health, cho biết chính quyền Mỹ đã thả khoảng 15,000 người di dân đến trung tâm kể từ Tháng Hai năm ngoái. Khoảng 9/10 người nhanh chóng lên xe buýt đến phi trường Phoenix, trong khi số còn lại được đưa đến nơi trú ẩn.
Hiện vẫn còn sớm để biết được liệu các hạn chế đi lại có ngăn được làn sóng người tị nạn Venezuela hay không và điều này còn phụ thuộc vào mức độ dễ dàng của khi cấp thị thực của Mexico. (V.Giang) [qd]
